هزاران سال زندگی در ارتفاعات آند، ظاهراً انسانهایی را به وجود آورده که بدنشان توانایی ژنتیکی کمنظیری برای مقابله با آرسنیک، یکی از سمیترین عناصر طبیعی زمین، پیدا کرده است.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینسالرت؛ در ارتفاعات شمال آرژانتین، آب آشامیدنی بهطور طبیعی حاوی مقادیر زیادی آرسنیک است؛ مادهای سمی که میتواند خطر ابتلا به سرطان، آسیبهای پوستی و مشکلات بارداری را افزایش دهد.
در حالی که مصرف چنین آبی برای بیشتر انسانها خطرناک است، ساکنان منطقهای به نام «سان آنتونیو دِ لوس کوبرس» هزاران سال در کنار این آلودگی زندگی کردهاند. دانشمندان مدتها با این پرسش روبهرو بودند که چگونه بدن این افراد توانسته با چنین شرایطی کنار بیاید.
پاسخ احتمالی در ژنهای آنها نهفته است. ژنی که بدن را در برابر آرسنیک مقاومتر میکند.
پژوهشگران با بررسی DNA زنان ساکن این منطقه، به تغییرات ژنتیکی خاصی در نزدیکی ژنی به نام AS3MT رسیدند.
این ژن در فرایند تجزیه و دفع آرسنیک از بدن نقش مهمی دارد.
وقتی آرسنیک وارد بدن میشود، طی چند مرحله شیمیایی تغییر شکل میدهد. یکی از مواد میانی حاصل از این فرایند بسیار سمی است؛ اما در مراحل بعدی، به ترکیبی تبدیل میشود که بدن میتواند راحتتر از طریق ادرار دفع کند.
به نظر میرسد تغییرات ژنتیکی شناساییشده در مردم آند به بدن آنها کمک میکند این فرایند را مؤثرتر انجام دهد؛ در نتیجه، مواد سمی کمتری در بدن تجمع پیدا میکند.
نکته جالب اینکه این گونههای ژنتیکی در مردم منطقه سان آنتونیو دِ لوس کوبرس بسیار شایعتر از جمعیتهای مورد مقایسه در پرو و کلمبیا هستند.
وقتی تکامل به کمک انسان میآید
دانشمندان معتقدند هزاران سال قرار گرفتن در معرض آرسنیک باعث شده است انتخاب طبیعی به نفع افرادی عمل کند که توانایی ژنتیکی بهتری برای مقابله با این ماده سمی داشتهاند.
به زبان ساده، افرادی که بدنشان آرسنیک را بهتر دفع میکرد، شانس بیشتری برای زنده ماندن و انتقال ژنهای خود به نسلهای بعد داشتند.
پژوهشهای جدیدتر در بنگلادش نیز نشان دادهاند ژنهای دیگری هم ممکن است در توانایی بدن برای پردازش و دفع آرسنیک نقش داشته باشند.
اهمیت این کشف فراتر از مردم آند است: این یافتهها نشان میدهند تکامل انسان هنوز هم در پاسخ به فشارهای محیطی ادامه دارد و حتی مواجهه طولانیمدت با یک ماده سمی میتواند در طول نسلهای متمادی، تغییراتی در ساختار ژنتیکی جمعیتهای انسانی ایجاد کند.
این پژوهش در نشریه علمی Molecular Biology and Evolution منتشر شده است.
