گروه پگاه داده کاوان شریف گزارش تعاملی بازاریابی دیجیتال ۱۴۰۴ را منتشر کرد.
گروه پگاه داده کاوان شریف گزارش تعاملی بازاریابی دیجیتال ۱۴۰۴ را منتشر کرد؛ گزارشی که داده‌های تپسل، بازار، متریکس، آتنا، دیتاک و دیگر مجموعه‌های مشارکت‌کننده را کنار هم قرار می‌دهد تا تصویری از تحولات تبلیغات دیجیتال، رفتار کاربران و کسب‌وکارهای آنلاین ایران ارائه کند. وجه تمایز نسخه امسال، اضافه شدن یک دستیار هوش مصنوعی است که به مخاطبان امکان می‌دهد درباره داده‌های گزارش سوال بپرسند، موضوعات موردنظرشان را بررسی کنند و با پرسش‌های دقیق‌تر به بینش‌های کاربردی برسند.
سال ۱۴۰۴ برای فعالان اقتصاد دیجیتال ایران با مجموعه‌ای از چالش‌های زیرساختی و تغییرات رفتاری همراه بود. اختلال در دسترسی به اینترنت، تغییر الگوهای مصرف کاربران، تحولات بازار تبلیغات آنلاین و افزایش استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، تصمیم‌گیری را برای بسیاری از کسب‌وکارهای دیجیتال پیچیده‌تر کرد. در چنین شرایطی، دسترسی به داده‌های قابل بررسی درباره عملکرد پلتفرم‌ها و رفتار کاربران می‌تواند به مدیران کمک کند تا تصمیم‌های خود را بر مبنای شواهد بیشتری بگیرند.
گروه پگاه داده‌کاوان شریف، با انتشار گزارش تعاملی بازاریابی دیجیتال ۱۴۰۴ تلاش کرده است تصویری چندجانبه از فعالیت بخش‌های مختلف اکوسیستم دیجیتال ارائه کند. این گزارش داده‌های عملیاتی مجموعه‌های گروه را در کنار شاخص‌های بین‌المللی قرار می‌دهد تا مخاطبان بتوانند موضوعاتی مانند تبلیغات، جذب کاربر، تجارت اجتماعی، آموزش بازاریابی و استفاده از هوش مصنوعی را از زاویه‌های مختلف بررسی کنند.
وجه تمایز گزارش امسال، شیوه دسترسی به اطلاعات است. گروه پگاه داده کاوان شریف با استفاده از دستیار هوش مصنوعی آتنا، امکان گفت‌وگو با محتوای گزارش را فراهم کرده است. در این ساختار، مخاطب می‌تواند مطالعه را از یک پرسش مشخص آغاز کند و به بخش‌های مرتبط با موضوع موردنظر خود برسد. این قابلیت در کنار برنامه به‌روزرسانی تدریجی داده‌ها، تلاشی برای تبدیل گزارش سالانه از یک محتوای ایستا به منبعی قابل مراجعه در طول زمان است.
آمارهای بازاریابی دیجیتال ۱۴۰۴ چه تصویری از بازار ارائه می‌دهند؟
یکی از بخش‌های گزارش تعاملی بازاریابی دیجیتال ۱۴۰۴ به شاخص‌های منتخب عملکرد مجموعه‌های گروه اختصاص دارد؛ آمارهایی که هر کدام از زاویه متفاوتی به فعالیت کاربران، تبلیغ‌دهندگان و کسب‌وکارهای دیجیتال مربوط می‌شوند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، تپسل در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ بیش از ۴۸ میلیارد نمایش تبلیغاتی یا ایمپرشن ثبت کرده است. این عدد حجم نمایش تبلیغات در شبکه تبلیغاتی تپسل را طی یک ماه نشان می‌دهد و نباید با مجموع نمایش تبلیغات در کل بازار ایران یکسان در نظر گرفته شود.
گزارش در بخش بازار نیز از بیش از ۶۰ میلیون کاربر فعال ماهانه خبر می‌دهد. این بخش علاوه بر شاخص‌های مرتبط با فعالیت کاربران، رفتار آن‌ها را در جست‌وجو، نصب، به‌روزرسانی و استفاده از اپلیکیشن‌ها و بازی‌ها بررسی کرده است. داده‌های بازار می‌توانند برای شناخت تغییر تقاضا در دسته‌های مختلف اپلیکیشن کاربرد داشته باشند؛ به‌ویژه در حوزه‌هایی که در سال ۱۴۰۴ با تغییرات قابل‌توجه در نیاز و توجه کاربران روبه‌رو بوده‌اند.
در بخش دیگری از گزارش، متریکس به موضوع کیفیت ترافیک تبلیغاتی پرداخته است. طبق داده‌های این مجموعه، ۹۱.۲۶ درصد تقلب شناسایی‌شده در نصب، از نوع توزیع ترافیک نامتعارف بوده است. این شاخص به ترکیب تقلب‌های شناسایی‌شده اشاره دارد و به معنای متقلبانه بودن ۹۱.۲۶ درصد تمام نصب‌ها نیست. بررسی چنین داده‌هایی برای مدیران پرفورمنس مارکتینگ اهمیت دارد؛ زیرا تعداد نصب به‌تنهایی نمی‌تواند کیفیت واقعی کمپین‌های جذب کاربر را مشخص کند.
در حوزه هوش مصنوعی، آتنا رشد ۱۰.۸ برابری تعداد کاربران فعال ماهانه را گزارش کرده است. این آمار به عملکرد خود آتنا مربوط می‌شود و اگرچه نشانه‌ای از توسعه استفاده از این سرویس است، نمی‌توان آن را نرخ رشد کل بازار هوش مصنوعی ایران دانست.
داده‌های دیتاک نیز یکی از پیامدهای اختلال اینترنت برای کسب‌وکارهای آنلاین را بررسی کرده‌اند. بر اساس یافته منتشرشده در گزارش، ۵۹ درصد فروشگاه‌های اینستاگرامی مورد بررسی پس از وصل‌شدن اینترنت بازگشته‌اند. این شاخص نشان می‌دهد بررسی وضعیت کسب‌وکارهای فعال در شبکه‌های اجتماعی بدون توجه به شرایط دسترسی و محدودیت‌های زیرساختی، تصویر کاملی از فعالیت آن‌ها ارائه نمی‌دهد.
در دیگر شاخص‌های منتخب، پابلیکا از رشد بیش از ۱۹ درصدی ثبت‌نام در حساب مشتری پنل خود خبر داده و کالج تپسل نیز بیش از ۱۰۹ ساعت مشاهده آموزش توسط دانشجویان را گزارش کرده است.
در بخش بین‌المللی گزارش، سهم تبلیغات دیجیتال از کل صنعت تبلیغات جهان ۷۴.۴ درصد اعلام شده است. قرار گرفتن این شاخص در کنار اطلاعات داخلی، زمینه‌ای برای بررسی روندهای جهانی فراهم می‌کند؛ هرچند تفاوت منابع، بازه‌های زمانی و روش‌های اندازه‌گیری باید در هر مقایسه در نظر گرفته شود.
این اعداد، با وجود تفاوت در ماهیت و جامعه آماری، تصویری از گستره اطلاعاتی ارائه می‌کنند که در اختیار مجموعه‌های گروه پگاه داده‌کاوان شریف قرار دارد. اهمیت این داده‌ها بیشتر زمانی آشکار می‌شود که هر شاخص در کنار جزئیات تخصصی، روندهای زمانی و محدودیت‌های اندازه‌گیری آن بررسی شود.
از تبلیغات آنلاین تا تجارت اجتماعی؛ هفت زاویه برای شناخت اکوسیستم دیجیتال
در این گزارش، تپسل فعالیت تبلیغات دیجیتال در وب و اپلیکیشن را بررسی می‌کند. نمایش تبلیغات، کلیک، نصب، انواع کمپین، فرمت‌های تبلیغاتی، حوزه‌های هزینه‌کرد، عملکرد ناشران و تبلیغ‌دهندگان و نرخ تبدیل، از جمله موضوعات این بخش هستند. بررسی هم‌زمان این شاخص‌ها می‌تواند به متخصصان تبلیغات کمک کند تا تفاوت میان حجم فعالیت تبلیغاتی و نتایج قابل‌اندازه‌گیری کمپین‌ها را بهتر درک کنند.
بازار از زاویه رفتار کاربران به فضای اپلیکیشن‌ها و بازی‌های موبایلی می‌پردازد. داده‌های جست‌وجو، نصب، به‌روزرسانی و استفاده کاربران در دسته‌هایی مانند ابزارها، خدمات مالی، طلا، هوش مصنوعی و لندتک بررسی شده‌اند. این اطلاعات برای مدیران محصول و توسعه‌دهندگان اپلیکیشن اهمیت دارند؛ زیرا می‌توانند تغییرات توجه کاربران و تفاوت میان دسته‌های پرتقاضا را آشکار کنند.
متریکس در بخش خود تمرکز را از تعداد نصب فراتر برده و کیفیت جذب کاربران را بررسی کرده است. شاخص‌هایی مانند تعامل، ماندگاری، حذف اپلیکیشن، منبع جذب، نرخ تبدیل و تقلب تبلیغاتی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. همچنین موضوع اتوماسیون بازاریابی برای بررسی ارتباط مستمر با کاربران در این فصل مطرح شده است.
دیتاک، بخش دیگری از فضای دیجیتال، یعنی رفتار کاربران و برندها در شبکه‌های اجتماعی را پوشش می‌دهد. در این فصل، تجارت اجتماعی، سهم صدای برندها، واکنش کاربران به اختلال‌ها و تغییر الگوی حضور کسب‌وکارها در پلتفرم‌های مختلف بررسی شده است. موضوع حضور چندسکویی به‌ویژه برای فروشگاه‌ها و کسب‌وکارهایی اهمیت دارد که بخش بزرگی از ارتباط با مشتریان خود را از طریق شبکه‌های اجتماعی مدیریت می‌کنند.
آتنا داده‌های مربوط به ورود کاربران، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و ماندگاری آن‌ها را بررسی می‌کند. موضوعاتی مانند انتخاب مدل‌های زبانی، نوع استفاده از ابزارها و الگوهای بازگشت کاربران در این بخش مطرح شده‌اند. چنین شاخص‌هایی امکان بررسی فاصله میان ثبت‌نام اولیه و استفاده مستمر از خدمات هوش مصنوعی را فراهم می‌کنند.
کالج تپسل به آموزش و تغییر نیازهای مهارتی متخصصان بازاریابی اختصاص دارد. موضوعات آموزشی پرتقاضا، شیوه‌های یادگیری، ثبت‌نام و استفاده از دوره‌ها، از جمله داده‌های این فصل هستند. این اطلاعات می‌توانند برای شناخت بخشی از نیازهای آموزشی جامعه بازاریابی دیجیتال مفید باشند.
پابلیکا نیز فعالیت بازار انتشار رپورتاژ آگهی را از منظر داده‌های عملیاتی خود بررسی کرده است. تعداد و قیمت انتشار، وضعیت سفارش‌ها، قوانین رسانه‌ها، تغییرات درآمد و تجربه مشتریان از جمله محورهای این بخش‌اند. داده‌های پابلیکا امکان بررسی بخشی از فرایند سفارش و انتشار محتوا در رسانه‌ها را فراهم می‌کنند.
قرار گرفتن این حوزه‌ها در یک گزارش، به مخاطب اجازه می‌دهد موضوعاتی را که معمولا در گزارش‌های مجزا بررسی می‌شوند، کنار یکدیگر ببیند. برای مثال، یک مدیر بازاریابی می‌تواند اطلاعات مربوط به تبلیغات را در کنار کیفیت جذب کاربران قرار دهد یا داده‌های شبکه‌های اجتماعی را با تغییرات رفتار کاربران اپلیکیشن‌ها مقایسه کند؛ البته این مقایسه‌ها زمانی معتبر خواهند بود که تفاوت جامعه آماری و روش اندازه‌گیری شاخص‌ها لحاظ شود.
از مشاهده آمار تا به چالش کشیدن داده‌ها؛ چرا گزارش ۱۴۰۴ تعاملی شد؟
در گزارش گروه پگاه داده کاوان شریف، مخاطب تنها با مجموعه‌ای از نمودارها و شاخص‌ها روبه‌رو نیست؛ بلکه می‌تواند از طریق دستیار هوش مصنوعی آتنا درباره یافته‌ها سوال بپرسد، فرضیه‌های خود را مطرح کند و داده‌ها را از زاویه‌های مختلف به چالش بکشد.
در قالب متداول گزارش‌های سالانه، مخاطب برای یافتن یک داده مشخص باید فصل‌ها، نمودارها و جدول‌های مختلف را بررسی کند. این روش برای مطالعه کامل گزارش مناسب است، اما زمانی که مدیر یا تحلیلگر به دنبال پاسخ یک پرسش محدود باشد، ممکن است زمان زیادی صرف پیدا کردن اطلاعات مرتبط شود.
برای مثال، یک مدیر بازاریابی ممکن است بخواهد بداند کدام شاخص‌ها برای سنجش کیفیت کمپین‌های نصب اپلیکیشن مناسب‌ترند. مدیرعامل یک کسب‌وکار آنلاین ممکن است به دنبال داده‌هایی درباره واکنش فروشگاه‌های اینترنتی به اختلال‌های ارتباطی باشد. یک مدیر محصول نیز ممکن است بخواهد روندهای استفاده و ماندگاری کاربران اپلیکیشن‌ها را بررسی کند.
این‌ها نمونه‌هایی از پرسش‌هایی هستند که می‌توان مطالعه گزارش را با آن‌ها آغاز کرد، نه پاسخ‌هایی که صحت ارائه آن‌ها توسط دستیار در این متن آزمایش شده باشد.
قابلیت تعاملی گزارش به مخاطب اجازه می‌دهد به‌جای شروع از فصل اول، از مسئله موردنظر خود وارد محتوا شود.
این تصمیم با هدف ایجاد فضایی بازتر برای گفت‌وگو درباره داده‌ها گرفته شده است. گروه پگاه داده کاوان شریف به‌جای محدود کردن مخاطب به روایت از پیش تعیین شده گزارش، تلاش کرده امکان بررسی موضوعات بر اساس پرسش‌های خود کاربران را فراهم کند. در چنین ساختاری، مدیر بازاریابی، تحلیلگر داده یا مدیرعامل یک کسب‌وکار می‌تواند با توجه به مسئله‌ای که با آن روبه‌روست، مسیر متفاوتی برای مطالعه و تحلیل گزارش انتخاب کند.
بخش مهم دیگری از این رویکرد، تشویق متخصصان به دقیق‌تر سوال پرسیدن است. ارزش داده‌ها تنها به حجم اطلاعات منتشرشده وابسته نیست؛ کیفیت پرسشی که درباره آن‌ها مطرح می‌شود نیز بر نوع بینشی که می‌توان به دست آورد تاثیر می‌گذارد. برای مثال، پرسش کلی درباره عملکرد تبلیغات دیجیتال ممکن است به مرور چند شاخص محدود شود، اما بررسی رابطه میان کیفیت ترافیک، نرخ تبدیل و ماندگاری کاربران می‌تواند نقطه شروع تحلیل کاربردی‌تری برای تصمیم‌گیری باشد.
این رویکرد همچنین بیانگر نگاه گروه پگاه داده کاوان شریف به شفافیت در انتشار گزارش‌های صنعت است. فراهم کردن امکان پرسشگری درباره محتوای گزارش، مسیری برای بررسی انتقادی یافته‌ها باز می‌کند؛ هرچند اعتبار پاسخ‌ها همچنان به دسترسی به منابع اولیه، تعریف شاخص‌ها و بررسی روش‌شناسی داده‌ها وابسته است.
گزارش تعاملی بازاریابی دیجیتال ۱۴۰۴ با همین نگاه طراحی شده است: فراهم کردن داده‌هایی که متخصصان بتوانند درباره آن‌ها سوال کنند، برداشت‌های خود را بیازمایند و از دل پرسش‌های دقیق‌تر، به بینش‌هایی متناسب با مسائل واقعی کسب‌وکار برسند.
گزارش بازاریابی دیجیتال ایران در مراحل بعدی آپدیت می‌شود
یکی دیگر از ویژگی‌های اعلام‌شده برای گزارش امسال، امکان توسعه و به‌روزرسانی محتوای آن است.
طبق توضیحات منتشرشده در صفحه رسمی گزارش، نسخه فعلی پایان فرایند انتشار داده‌ها نیست و قرار است در مراحل بعدی شاخص‌ها، آمارها و اطلاعات تکمیلی به آن اضافه شوند.
این رویکرد می‌تواند فاصله میان انتشار گزارش و استفاده از آن را کاهش دهد. در بسیاری از گزارش‌های سالانه، داده‌ها در یک مقطع زمانی مشخص منتشر می‌شوند و تا انتشار نسخه بعدی ثابت می‌مانند. در مدل اعلام‌شده برای گزارش ۱۴۰۴، امکان تکمیل محتوای منتشرشده در طول زمان در نظر گرفته شده است.
برای مدیران بازاریابی، تحلیلگران و فعالان صنعت، چنین ساختاری فرصتی برای مراجعه مجدد به گزارش و پیگیری اطلاعات تازه فراهم می‌کند. البته ارزیابی میزان کاربردی بودن این مدل به محتوای به‌روزرسانی‌های بعدی، شفافیت تغییرات و دسترسی کاربران به جزئیات داده‌ها وابسته خواهد بود.
مخاطبان می‌توانند برای بررسی یافته‌ها، مشاهده شاخص‌های منتخب و آشنایی با محتوای هفت بخش تخصصی، به صفحه رسمی گزارش تعاملی بازاریابی دیجیتال ۱۴۰۴ مراجعه کنند.
پیشنهاد می‌شود مخاطبان ابتدا با ساختار و منابع داده‌ها آشنا شوند و سپس پرسش‌های تخصصی خود را در محیط تعاملی مطرح کنند.