پژوهشگران دریافتند مارموت‌ها احتمالا عامل انتقال نخستین همه‌گیری‌های باستانی طاعون به جوامع انسانی در بیش از ۵۵۰۰ سال پیش بوده‌اند.
به نقل از نشنال‌جئوگرافیک؛ شواهد جدید باستان‌شناسی و ژنتیکی نشان می‌دهد که قدیمی‌ترین شیوع شناخته‌شده طاعون انسانی در جهان، حدود ۵۵۰۰ سال پیش در نزدیکی دریاچه بایکال در جنوب شرقی سیبری رخ داده است. بقایای باکتری Yersinia pestis در اجساد ۱۸ شکارچی-گردآورنده در گورستان‌های کهن منطقه کشف شده که پیوند نزدیکی با حیات‌وحش بومی داشته‌اند.
بررسی گورهای باستانی منطقه حاکی از دفن صدها دندان پیشین مارموت (سنجاب‌های زمینی) در کنار مردگان به‌عنوان زیورآلات است که نشان‌دهنده‌ی ارتباط نزدیک ساکنان دیرین با جوندگان به‌شمار می‌رود. رورید مک‌لاود، پژوهشگر دانشگاه آکسفورد، گفت:
«مارموت‌ها واقعا تنها گونه ناقل طاعون هستند که شواهد باستان‌شناسی روشنی از تعامل نزدیک آن‌ها با انسان داریم.»
مارموت‌های تارباگان با وجود مرگ‌ومیر گسترده‌ی سایر موجودات، در ۵۰ تا ۸۰ درصد موارد از ابتلا جان سالم به در می‌برند. زندگی گروهی در تونل‌های زیرزمینی شرایطی ایدئال برای بقای باکتری فراهم می‌آورد، به‌طوری که پژوهشگران روس توانسته‌اند باکتری زنده را پس از ۴۰۰ روز در بسترهای لانه‌ی زمستانی این پستانداران بیابند.
رورید مک‌لاود، پژوهشگر دانشگاه آکسفورد، گفت:
«این دقیقا همان محیطی است که عوامل بیماری‌زا برای بقا در آن تکامل یافته‌اند.»
بررسی سیر تحول باکتری مشخص ساخته که جهش و ظهور ژن ymt بین سال‌های ۱۶۸۶ تا ۹۵۱ پیش از میلاد، مسیر گوارش کک‌ها را مسدود کرد و باعث گزش‌های پیاپی انسان‌ها و گسترش بیماری شد. نیلز استنست، بوم‌شناس بیماری‌های واگیر از دانشگاه اسلو، گفت:
«کک‌ها وقتی بیش از حد متراکم می‌شوند، بی‌قرار شده و شروع به تغذیه از دام‌ها، گربه‌ها و انسان‌ها می‌کنند.»
تلاش‌های گسترده قرن بیستم برای ریشه‌کنی کامل کانون‌های طبیعی بیماری در مراتع آسیای مرکزی به بن‌بست رسید. سوزان جونز، مورخ علم و دام‌پزشک دانشگاه مینه‌سوتا، گفت:
«دیدگاه رایج این بود که اگر دانش و منابع کافی اختصاص دهیم، می‌توانیم هر پدیده‌ی طبیعی و محیطی را مهار کنیم.»
برنامه‌های پاک‌سازی تا سال ۱۹۹۰ میلادی متوقف شد و نشان داد کانون‌های بیماری بخشی پایدار از بوم‌سازگان منطقه باقی می‌مانند.