صورت‌های مالی سایپا با نماد خساپا در ۶ ماهه ابتدایی ۱۴۰۵ از تشدید بحران مالی این خودروساز حکایت دارد. افت ۲۶ درصدی درآمد، افزایش بهای تمام‌شده و دو برابر شدن هزینه‌های مالی، زیان خالص شرکت را به بیش از ۳۳ هزار میلیارد تومان رسانده؛ رقمی که حتی از زیان کل سال ۱۴۰۴ نیز فراتر رفته است.
به گزارش تجارت نیوز، شرکت سایپا، به‌عنوان یکی از خودروسازان بزرگ کشور، در شرایطی نیمه نخست سال ۱۴۰۵ را پشت سر گذاشته که صورت‌های مالی آن از عمیق‌تر شدن شکاف میان درآمد و هزینه حکایت دارد. بررسی عملکرد این شرکت نشان می‌دهد نه‌تنها فروش در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته، بلکه هزینه تولید نیز در مسیری معکوس حرکت کرده است. نتیجه این روند، تشدید زیان در سطوح مختلف صورت سود و زیان بوده؛ به‌طوری‌که عملکرد ۶ ماهه خساپا تصویری نگران‌کننده‌تر از وضعیت مالی این شرکت نسبت به سال گذشته ترسیم می‌کند.
درآمد سایپا ۲۶ درصد افت کرد
درآمد فروش سایپا در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ به ۳۶ هزار و ۴۸۸ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که در مقایسه با فروش ۴۹ هزار و ۵۶ میلیارد تومانی در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۴ افت ۲۶ درصدی را نشان می‌دهد. این کاهش در حالی رخ داده که سایپا در مجموع سال مالی ۱۴۰۴ فروش ۸۶ هزار و ۸۰۷ میلیارد تومانی را ثبت کرده بود.
کاهش درآمد فروش در نیمه نخست سال جاری، نخستین حلقه از زنجیره عملکرد نامطلوب خساپاست. وقتی درآمد شرکت کاهش پیدا می‌کند، انتظار می‌رود کنترل هزینه‌ها برای جلوگیری از افزایش زیان اهمیت بیشتری پیدا کند؛ اما ارقام صورت مالی سایپا نشان می‌دهد بهای تمام‌شده نه‌تنها متناسب با افت فروش کاهش نیافته، بلکه افزایش نیز داشته است. همین موضوع فشار سنگینی بر سودآوری شرکت وارد کرده است.
زیان ناخالص سایپا ۲۲ برابر شد!
بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته سایپا در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ به ۵۹ هزار و ۹۵۵ میلیارد تومان رسید؛ در حالی که این رقم در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۴ معادل ۵۰ هزار و ۱۱۳ میلیارد تومان بود. به این ترتیب، بهای تمام‌شده در مقایسه با دوره مشابه سال قبل حدود ۲۰ درصد افزایش یافت؛ آن هم در شرایطی که درآمد شرکت ۲۶ درصد کاهش پیدا کرد.
نکته مهم دیگر این است که رشد بهای تمام شده شرکت در شرایطی رخ داده که تعداد فروش سایپا از 99 هزار و 518 دستگاه در 6 ماهه سال گذشته با کاهش 34 درصدی به 66 هزار دستگاه رسیده است.
پیامد این واگرایی، سقوط بیشتر سود ناخالص بود. سایپا در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ زیان ناخالص ۲۳ هزار و ۴۶۷ میلیارد تومانی را ثبت کرد؛ در حالی که زیان ناخالص شرکت در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۴ فقط هزار و ۵۷ میلیارد تومان بود. بنابراین، زیان ناخالص در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته بیش از ۲۲ برابر شده است.
مقایسه این ارقام نشان می‌دهد درآمد حاصل از فروش حتی برای پوشش بهای تمام‌شده محصولات کافی نبوده است. به بیان دیگر، سایپا پیش از محاسبه هزینه‌های اداری، مالی و سایر اقلام، در فعالیت اصلی خود با زیانی سنگین روبه‌رو شده است؛ وضعیتی که پایداری آن می‌تواند فشار بیشتری بر منابع مالی شرکت وارد کند.
هزینه‌های اداری رشد کرد؛ درآمدهای عملیاتی کاهش یافت
هزینه‌های عمومی، اداری و تشکیلاتی سایپا در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ به ۴ هزار و ۷۹۸ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که در مقایسه با هزینه ۴ هزار و ۴۵۰ میلیارد تومانی در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۴ رشد ۸ درصدی داشته است. این افزایش در کنار افت فروش، نشان می‌دهد هزینه‌های اداری نیز در مسیر کاهش متناسب با درآمد شرکت حرکت نکرده‌اند.
از سوی دیگر، خالص سایر درآمدها و هزینه‌های عملیاتی سایپا از ۴ هزار و ۶۷۹ میلیارد تومان در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۴ به یک هزار و ۲۲۷ میلیارد تومان در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ کاهش یافت؛ افتی حدود ۷۴ درصدی که یکی دیگر از عوامل تشدید زیان عملیاتی شرکت محسوب می‌شود.
در نتیجه این تحولات، زیان عملیاتی خساپا در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ به ۲۷ هزار و ۳۸ میلیارد تومان رسید؛ در حالی که زیان عملیاتی شرکت در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۴ فقط ۸۲۷ میلیارد تومان بود. به این ترتیب، زیان عملیاتی در مقایسه سالانه بیش از ۳۲ برابر شده است؛ روندی که از وخامت عملکرد فعالیت‌های اصلی شرکت حکایت دارد.
هزینه‌های مالی سایپا ۲ برابر شد
هزینه‌های مالی سایپا نیز در نیمه نخست سال جاری جهش قابل‌توجهی داشته است. این هزینه‌ها در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ به ۱۲ هزار و ۹۶۷ میلیارد تومان رسید؛ در حالی که شرکت در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۴، ۶ هزار و ۴۷۴ میلیارد تومان هزینه مالی شناسایی کرده بود. به این ترتیب، هزینه‌های مالی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته تقریبا دو برابر شده است.
در مقابل، خالص سایر درآمدها و هزینه‌های غیرعملیاتی از ۵۲۱ میلیارد تومان در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۴ به ۶ هزار و ۲۰۹ میلیارد تومان در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ افزایش یافت. هرچند رشد این سرفصل در ظاهر به بهبود نتیجه مالی کمک کرده، اما نتوانسته زیان سنگین عملیاتی و هزینه‌های مالی شرکت را جبران کند. ضمن آنکه بدون بررسی جزئیات این درآمدها، نمی‌توان رشد آن را نشانه‌ای از بهبود پایدار عملکرد سایپا دانست.
زیان خالص سایپا فراتر از کل سال گذشته شد
در نهایت، سایپا در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ زیان خالص ۳۳ هزار و ۷۹۶ میلیارد تومانی را ثبت کرد؛ رقمی که در مقایسه با زیان خالص ۶ هزار و ۷۸۰ میلیارد تومانی در ۶ ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۴، حدود ۳۹۸ درصد افزایش یافته است.
نکته نگران‌کننده‌تر آن است که زیان خالص ۶ ماهه نخست سال ۱۴۰۵، از زیان خالص ۲۴ هزار و ۹۹۵ میلیارد تومانی سایپا در کل سال مالی منتهی به اسفند ۱۴۰۴ نیز بیشتر شده است. به عبارت دیگر، خساپا در تنها ۶ ماه، زیانی معادل حدود ۱۳۵ درصد زیان ثبت‌شده در تمام سال گذشته را شناسایی کرده است.
مجموع این ارقام نشان می‌دهد سایپا با ترکیبی از افت فروش، رشد بهای تمام‌شده، افزایش هزینه‌های مالی و تشدید زیان عملیاتی روبه‌روست. رشد درآمدهای غیرعملیاتی نیز نتوانسته تصویر کلی صورت‌های مالی را تغییر دهد. اگر این شکاف میان فروش و هزینه‌ها اصلاح نشود، تداوم چنین روندی می‌تواند فشار بر وضعیت مالی شرکت را افزایش دهد و مسیر بازگشت خساپا به سودآوری را دشوارتر کند.
گزارش‌های بیشتر را در صفحه بورس بخوانید.