حوزه/ تولیت مدرسه علمیه مروی تهران با تأکید بر ضرورت حفظ وحدت جامعه اسلامی گفت: وحدت مردم باید بر محور رهبری الهی شکل بگیرد و جامعه با شناخت جایگاه امام و اطاعت از محور هدایت، مسیر حق را دنبال کند.
به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، استاد تحریری روز دوشنبه در جلسه درس اخلاق خود با محوریت شرح خطبه ۱۹۴ نهج‌البلاغه، با بیان اینکه امیرالمؤمنین علی(ع) در بخش‌های مختلف نهج‌البلاغه ویژگی‌های منافقان را برای آگاهی و عبرت مؤمنان بیان کرده‌اند، اظهار کرد: این هشدارها متوجه کسانی است که یا از ابتدا ایمان عمیق و باور درونی به دین و عالم غیب ندارند یا اساساً نمی‌خواهند به چنین باوری برسند، اما هنگام مواجهه با پیامبر، کتاب الهی و معارف دینی، چهره‌ای ظاهراً مطلوب از خود نشان می‌دهند.
وی افزود: قرآن کریم در آیات متعددی ویژگی‌های منافقان را بیان کرده و حتی سوره‌ای با عنوان منافقون به این موضوع اختصاص یافته است. منافقان در زمان پیامبر اکرم(ص) با کارشکنی‌های سیاسی، اقتصادی و به‌ویژه فعالیت‌های فرهنگی و انتشار شایعات، تلاش می‌کردند جامعه نوپای اسلامی را از درون تضعیف کنند و مانع استقرار و استحکام آن شوند.
تولیت مدرسه علمیه مروی با اشاره به سفارش‌های امیرالمؤمنین علی(ع) در نامه به محمد بن ابی‌بکر، حاکم مصر، درباره رفتار با مردم و ضرورت شناخت جریان‌های مخالف دین گفت: محور اصلی فعالیت منافقان، مقابله با حاکمیت دین است؛ ازاین‌رو، اقدامات مختلفی انجام می‌دهند تا حاکمیت حق را تضعیف کنند و اجازه ندهند جامعه بر اساس آموزه‌های الهی اداره شود.
وی با اشاره به کلام امیرالمؤمنین علی(ع) درباره یکسان نبودن امام هدایت و امام گمراهی، تصریح کرد: امام هدایت با امام ضلالت و دوست پیامبر با دشمن پیامبر یکسان نیستند. البته نباید هر مخالفتی با یک حاکمیت را نشانه نفاق دانست؛ سخن درباره حاکمیتی است که بر مبنای دین الهی حرکت می‌کند، درصدد اجرای عدالت است و می‌خواهد حقوق صاحبان حق را به آنان برساند.
منافقان؛ خوش‌زبان در ظاهر و مخالف حق در عمل
استاد تحریری با استناد به روایتی از پیامبر اکرم(ص) درباره نگرانی از منافقان گفت: پیامبر(ص) فرمودند از مؤمن و مشرک بر امت خود نمی‌ترسم؛ زیرا مؤمن به واسطه ایمانش در مسیر حق قرار می‌گیرد و مشرک نیز شرک خود را آشکار می‌کند، اما نگرانی من از منافقی است که در دل نفاق دارد و در زبان، آگاهی و سخنوری نشان می‌دهد.
وی ادامه داد: ویژگی خطرناک منافق این است که می‌تواند سخنان زیبا و آگاهانه‌ای بر زبان بیاورد، اما در عمل برخلاف آنچه می‌گوید رفتار کند. او ممکن است از مفاهیم دینی و حتی ضرورت رسیدگی به مشکلات مردم سخن بگوید، اما در مواضع اساسی، جامعه را به سازش با دشمن و فاصله گرفتن از مبانی دینی دعوت کند.
استاد حوزه علمیه با تأکید بر ضرورت شناخت ماهیت حاکمیت اسلامی اظهار کرد: جمهوری اسلامی بر مبنای عدم سازش با دشمن در عرصه‌های اساسی شکل گرفته است. اگر ارتباط با دشمن به معنای سرسپردگی و پذیرش سلطه او باشد، چنین رویکردی با مبانی دین سازگار نیست. دینی که در برابر سلطه و باطل موضع نداشته باشد، از ماهیت خود فاصله گرفته و به یک دین سکولار تبدیل می‌شود.
وی با اشاره به تجربه‌های تاریخی صدر اسلام و دوران پس از پیامبر(ص) گفت: زمانی که مسیر حاکمیت از حق فاصله گرفت، برخی افراد به دلیل برخورداری از امتیازات و منافع دنیایی با آن همراه شدند؛ اما هنگامی که امیرالمؤمنین علی(ع) به حکومت رسیدند و بنا نداشتند امتیازات ناعادلانه را ادامه دهند، همان افراد در برابر ایشان موضع گرفتند. این تجربه نشان می‌دهد که گاهی مخالفت‌ها نه از سر دفاع از حق، بلکه به دلیل به خطر افتادن منافع شخصی و دنیایی شکل می‌گیرد.
روشنگری؛ محور مقابله با جریان باطل
استاد تحریری با اشاره به سیره پیامبر اکرم(ص) و امام خمینی(ره) در مواجهه با جریان‌های مخالف گفت: روش اصلی پیامبران، دعوت و روشنگری بود. پیامبر اکرم(ص) در مکه با وجود فشارها و محدودیت‌های فراوان، ابتدا مردم را به توحید دعوت کردند و با استدلال و بصیرت، راه حق را نشان دادند. دعوت پیامبر از نزدیکان آغاز شد و سپس به دیگران گسترش یافت؛ در پی افزایش مخالفت‌ها و شکنجه مسلمانان نیز گروهی از آنان به حبشه هجرت کردند و مسلمانان باقی‌مانده در مکه با دشواری‌های فراوان، از جمله محاصره در شعب ابی‌طالب، روبه‌رو شدند.
وی افزود: مقابله با جریان باطل، مراحلی دارد و روشنگری و آشکار کردن مواضع حق و باطل از مراحل اساسی آن است. امام خمینی(ره) نیز پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، بیش از هر چیز به تبیین و روشنگری پرداختند. در منطق دینی، اقدام نظامی نیز ضوابط مشخصی دارد و نمی‌توان هر حرکت خودسرانه‌ای را به نام دین توجیه کرد؛ بلکه تصمیم‌گیری در این زمینه باید در چارچوب موازین شرعی و تحت نظر حاکمیت دینی باشد.
تولیت مدرسه علمیه مروی با اشاره به مباحث مربوط به جهاد ابتدایی و دفاعی خاطرنشان کرد: در مراحل اولیه مواجهه با دشمن، روشنگری، تبیین مواضع حق و آشکار کردن اهداف و مواضع باطل طرف مقابل اهمیت دارد. مذاکرات نیز می‌تواند در همین چارچوب و برای اتمام حجت با حاکمیت‌های ظالم و مردم آنها صورت بگیرد. بااین‌حال، اگر دشمن دست به تجاوز بزند، شرایط دفاع از جامعه و حاکمیت اسلامی مطرح می‌شود و دفاع از جان و مال مردم ضرورت پیدا می‌کند.
وی با انتقاد از عملکرد رسانه‌ای قدرت‌های سلطه‌گر گفت: استکبار تبلیغاتی تلاش می‌کند مواضع حق را وارونه جلوه دهد و خود را به‌طور مطلق حق‌طلب معرفی کند. این تبلیغات به‌گونه‌ای عمل می‌کند که حتی مردم جوامع تحت سلطه نیز گاهی همان تصویری را می‌پذیرند که قدرت‌های مسلط از جهان و روابط بین‌الملل ارائه می‌کنند.
ضرورت شناخت تاریخ و تجربه‌های انقلاب اسلامی
استادتحریری با تأکید بر اهمیت شناخت هویت تاریخی و فرهنگی ایران گفت: لازم است تاریخ کشور به‌صورت عینی و زنده در مدارس و دانشگاه‌ها آموزش داده شود تا نسل جوان با پیشینه سرزمین خود آشنا باشد. در کنار هویت ایرانی، هویت اسلامی نیز به جامعه شخصیت و جهت می‌دهد و نباید این دو موضوع از یکدیگر جدا دیده شوند.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از رفتار معاویه در برابر حکومت امیرالمؤمنین علی(ع) اظهار کرد: معاویه با فرستادن نیروهایی به اطراف کوفه و ایجاد ناامنی، تلاش می‌کرد حاکمیت حق را متزلزل کند و مانع از انجام وظایف آن شود. این نمونه تاریخی نشان می‌دهد که جریان‌های مخالف برای تضعیف حکومت دینی، تنها به یک روش بسنده نمی‌کنند و ممکن است از ابزارهای مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بهره بگیرند.
استاد تحریری با اشاره به برخی جریان‌های سیاسی در سال‌های نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز گفت: ممکن است افرادی در ظاهر نماز بخوانند، روزه بگیرند، درباره اسلام سخنرانی کنند و حتی کتاب دینی بنویسند، اما در عمل اعتقادی به حاکمیت اسلام نداشته باشند و خواهان وابستگی کشور به قدرت‌های خارجی باشند. ازاین‌رو، صرف ظاهر دینی افراد برای شناخت مواضع و باورهای آنان کافی نیست و باید به رفتار و عملکردشان در بزنگاه‌های مهم توجه کرد.
وی افزود: در سال‌های نخست انقلاب، امام خمینی(ره) با دشواری انتقال از نظام طاغوتی به حاکمیت اسلامی روبه‌رو بودند و شرایط به‌گونه‌ای نبود که همه مسئولیت‌ها بلافاصله در اختیار نیروهای معتقد و آگاه به مبانی انقلاب قرار گیرد. در همین دوران، شخصیت‌هایی همچون شهید مطهری و شهید بهشتی از جمله چهره‌های شاخص فکری و اعتقادی انقلاب بودند که دشمنان جایگاه و نقش آنان را به‌خوبی می‌شناختند. ترور شهید مطهری و سپس شهادت آیت‌الله بهشتی و جمعی از همراهانش در حادثه هفتم تیر، از جمله مصادیق جنایت جریان نفاق علیه انقلاب اسلامی بود.
وحدت جامعه باید حول محور رهبری الهی شکل بگیرد
تولیت مدرسه علمیه مروی با اشاره به اینکه نفاق می‌تواند در دوره‌های مختلف و متناسب با شرایط جامعه ظهور و بروز پیدا کند، گفت: هشدار درباره منافقان تنها به دوران پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین علی(ع) اختصاص ندارد. هر زمان جامعه دینی در مسیر تقویت ایمان و استقرار حاکمیت الهی حرکت کند، ضرورت شناخت جریان‌های نفاق و مراقبت از آسیب‌های آن نیز بیشتر می‌شود.
وی با اشاره به برخی فرازهای نهج‌البلاغه درباره جنگ جمل اظهار کرد: امیرالمؤمنین علی(ع) پس از پایان این جنگ، مردم بصره را به دلیل پیروی از جریان فتنه و همراهی با آن مورد سرزنش قرار دادند و درباره ویژگی‌های آنان فرمودند: اخلاقکم دقاق و عهدکم شقاق و دینکم نفاق؛ یعنی اخلاق شما سست، پیمانتان همراه با اختلاف و دینتان آمیخته با نفاق است. حضرت در ادامه درباره سرنوشت بصره و فرجام رفتار آنان هشدار دادند.
استاد تحریری با بیان اینکه این هشدارها برای جامعه اسلامی در همه دوران‌ها درس‌آموز است، به سخنان حضرت فاطمه زهرا(س) پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) نیز اشاره کرد و گفت: آن حضرت درباره فاصله گرفتن جامعه از محور حق هشدار دادند و پیامد چنین انحرافی را اختلاف و تفرقه در امت اسلامی دانستند.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت حفظ وحدت جامعه بر محور رهبری الهی خاطرنشان کرد: وحدت مردم اهمیت فراوانی دارد، اما باید به ریشه و محور این وحدت نیز توجه کرد. جامعه اسلامی زمانی می‌تواند مسیر صحیح خود را ادامه دهد که محور هدایت و رهبری الهی مورد غفلت قرار نگیرد و افراد و مسئولان، مواضع و عملکرد خود را با این معیار بسنجند.