هشدار فوق تخصص روماتولوژی نسبت به قطع خودسرانه درمان آرتریت

بیرجند - ایرنا - فوق تخصص روماتولوژی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با هشدار نسبت به عواقب قطع زودهنگام دارو در مبتلایان به دردهای روماتیسمی گفت: بافت غضروف مفاصل پس از تخریب، قابلیت ترمیم و جایگزینی مجدد ندارد و بیماران نباید با فروکش مقطعی درد، روند درمان خود را رها کنند.

به گزارش ایرنا درد مفاصل، سفتی صبحگاهی و زانوهایی که گویی زیر بار سنگینی خم شده‌اند؛ حکایت آشنای بسیاری از ما است که گاه آن را به حساب کار زیاد یا گذشت عمر می‌گذاریم و بی‌تفاوت از کنارش می‌گذریم. غافل از اینکه پشت این دردهای موریانه‌وار، گاه بیماری‌های روماتیسمی خاموش یا آسیب‌های غضروفی نهفته است که اگر به موقع مهار نشوند، زیرساخت حیاتی سیستم حرکتی انسان را برای همیشه فرو می‌ریزند. برای واکاوی علل آرتریت، تفاوت دردهای مکانیکی با روماتیسمی، خطرات مهلک رها کردن نیمه‌کاره‌ی درمان و راه‌های صیانت از سلامت مفاصل، پای صحبت‌ فوق تخصص روماتولوژی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند نشسته‌ایم که مشروح آن در ادامه می‌آید:

دکتر زینب صارمی روز یکشنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا با بیان اینکه درد و التهاب مفصل (آرتریت) علل و ریشه‌های متعددی دارد، اظهار کرد: آرتریت یا التهاب مفاصل به طور کلی از سه عامل عمده نشأت می‌گیرد که شناخت به موقع هر یک، نقشی تعیین‌کننده در پیشگیری از معلولیت‌های حرکتی ایفا می‌کند.

وی شایع‌ترین عامل دردهای مفصلی را آرتروز دانست و افزود: آرتروز در واقع ناشی از فرسودگی، آسیب و پیر شدن تدریجی غضروف است که معمولاً با افزایش سن و از بین رفتن ساختار طبیعی مفصل رخ می‌دهد؛ درد زانو که بسیاری از افراد به آن مبتلا هستند نمونه بارز این عارضه است که در مراحل شدید می‌تواند به التهاب حاد یا اصطلاحاً «آب آوردن مفصل» منجر شود.

بیماری‌های روماتیسمی محدودیت سنی ندارند

این فوق تخصص روماتولوژی با اشاره به بیماری‌های روماتیسمی به عنوان دومین و مهم‌ترین عامل ایجاد آرتریت، تصریح کرد: بیماری‌های روماتیسمی اگرچه شیوع کمتری نسبت به آرتروز ناشی از سن دارند، اما به شدت حائز اهمیت هستند، زیرا برخلاف باور عمومی، ابتلا به این بیماری‌ها هیچ ارتباطی به سن ندارد و از یک کودک دو ساله تا سالمند ۸۰ ساله ممکن است به آن مبتلا شوند.

صارمی ادامه داد: ویژگی دیگر بیماری‌های روماتیسمی درگیر کردن تمام مفاصل بدن است؛ به این معنا که التهاب می‌تواند از مفصل شانه تا مچ پا و ریزترین مفاصل انگشتان را درگیر کند و عملکرد حرکتی فرد را تحت‌الشعاع قرار دهد.

وی عفونت‌ها را سومین علت عمده و تهدیدکننده سلامت مفاصل برشمرد و گفت: عفونت‌های مفصلی نیازمند تشخیص فوری هستند، زیرا تاخیر در درمان به تخریب برگشت‌ناپذیر بافت مفصل منتهی می‌شود البته در این میان، با توجه به بومی بودن برخی بیماری‌ها در منطقه، تب مالت (بروسلوز) از جمله عفونت‌های شایعی است که در صورت شدت گرفتن و عدم درمان به موقع، مفاصل را درگیر و تخریب می‌کند.

علائم هشداردهنده دردهای روماتیسمی چیست؟

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در پاسخ به این پرسش که شهروندان چگونه می‌توانند دردهای روماتیسمی را از سایر دردهای اسکلتی تشخیص دهند، بیان کرد: ماهیت دردهای روماتیسمی با دردهای مکانیکی متفاوت است اما یکی از مهم‌ترین علائم هشداردهنده، احساس درد و خشکی مفاصل هنگام بیدار شدن از خواب در صبح است که معمولاً بین ۳۰ دقیقه تا یک ساعت طول می‌کشد و فرد پس از شروع فعالیت‌های روزمره یا گرم کردن دست و مفاصل، احساس بهبود نسبی پیدا می‌کند.

وی اضافه کرد: علامت کلیدی دیگر، دردهایی است که فرد را از خواب شبانه بیدار می‌کنند لذا در بیماری‌های روماتیسمی، مفاصل در حالت استراحت و بی‌حرکتی دچار درد و سفتی بیشتر می‌شوند و برعکس، با فعالیت و حرکت، تسکین می‌یابند.

معاینه دقیق بالینی؛ مبنای اصلی تشخیص آرتریت

صارمی درباره شیوه و زمان مراجعه به پزشک گفت: افرادی که علائم فوق را تجربه می‌کنند باید در سریع‌ترین زمان ممکن به فوق تخصص روماتولوژی مراجعه کنند زیرا گام نخست و اصل در تشخیص این بیماری‌ها، معاینه بالینی دقیق توسط پزشک است تا وجود آرتریت اثبات شود؛ سپس با استفاده از آزمایش‌های تخصصی تکمیلی، نوع بیماری مشخص شده و بهترین پروتکل درمانی آغاز می‌شود.

وی با تاکید بر این‌که زمان طلایی درمان نباید از دست برود، یادآور شد: هر چقدر درمان آرتریت زودتر آغاز شود، عوارض پایدار کمتری برای فرد بر جا می‌گذارد لذا چالش بزرگ ما این است که گروهی از بیماران، پس از بهبود مقطعی علائم و تسکین درد، داروها و درمان خود را قطع می‌کنند.

این پزشک فوق تخصص هشدار داد: قطع‌های مکرر درمان سبب عود دوره‌ای بیماری می‌شود و با هر بار عود، غضروف مفصل آسیب بیشتری می‌بیند پس مردم باید توجه داشته باشند که ساختار غضروف به گونه‌ای نیست که بتواند خود را بازسازی کند؛ بنابراین با از بین رفتن کامل غضروف، مفصل برای همیشه تخریب می‌شود و بازگشت آن ممکن نیست.

ورزش مداوم؛ ضامن سلامت سیستم حرکتی و سالمندی پویا

صارمی، نحوه استفاده از مفاصل را مهم‌ترین عامل پیشگیرانه و حفظ سلامت آن‌ها دانست و گفت: مفاصل بدن تاب‌آوری مشخصی دارند؛ اگر از یک مفصل استفاده نادرست یا بیش از حد شود، به مرور مستهلک خواهد شد و در مقابل، استفاده صحیح و تحرک اصولی باعث حفظ غضروف و دوام آن می‌شود.

وی با توصیه به انجام فعالیت بدنی مستمر یادآور شد: داشتن ورزش روزانه، مداوم و منظم کلید پیشگیری از آسیب‌های مفصلی است، چرا که تقویت عضلات به عملکرد بهینه مفاصل کمک می‌کند. سیستم حرکتی بدن مجموعه‌ای به‌هم‌پیوسته از استخوان سالم، عضله قدرتمند و مفصل منعطف است و اگر این ارکان حفظ شوند، زمینه برای دستیابی به سالمندی پویا و باکیفیت فراهم خواهد شد.