تهران- ایرنا- در مراسم رونمایی از کتاب «مِثلی»، جمعی از نویسندگان و فعالان رسانه‌ای با روایت تجربه‌های شخصی خود از لحظه شنیدن خبر شهادت رهبر انقلاب، بر اهمیت ثبت این رویداد در حافظه تاریخی جامعه تاکید کردند.
به گزارش ایرنا از روابط عمومی باغ کتاب، مراسم رونمایی از کتاب «مِثلی»، مجموعه‌ای مشتمل بر ۲۱ روایت از لحظه شنیدن خبر شهادت آیت‌الله سیدعلی حسینی خامنه‌ای، با حضور جمعی از نویسندگان، اهالی فرهنگ و فعالان رسانه‌ای برگزار شد.
در این مراسم، نویسندگان کتاب از دشواری بازآفرینی لحظات نخست مواجهه با این خبر سخن گفتند و ثبت روایت‌های شخصی از وقایع تاریخی را ضرورتی برای انتقال تجربه‌های یک نسل به نسل‌های آینده دانستند.
در این نشست که اجرای آن را محمدرضا شیخ‌صراف بر عهده داشت، وجیهه سامانی، محمدرضا شهبازی، محسن آزادی، محمدامین سلیمی، سمیه عالمی و حامد اشتری به بیان تجربه‌های خود و اهمیت روایتگری این واقعه پرداختند.
ذهنم برای محافظت از خودش بسیاری از آن لحظات را فراموش کرده است
وجیهه سامانی، نویسنده و از مشارکت‌کنندگان در کتاب «مِثلی»، با اشاره به دشواری نوشتن روایت خود از لحظه شنیدن خبر شهادت رهبر انقلاب گفت:بعد از آن ۲۴ ساعت سخت، بدون اغراق می‌گویم در تمام زندگی‌ام هیچ اتفاق و حادثه‌ای به این سنگینی برایم رخ نداده بود.
وی با بیان اینکه شدت تاثر از این حادثه باعث شده بود بخش قابل‌توجهی از جزئیات آن ساعات را فراموش کند، افزود: وقتی دوستان پیشنهاد نوشتن دادند، واقعاً همه‌چیز از ذهنم پاک شده بود. حتی یادم نمی‌آمد آن روز سحر ماه رمضان بوده و چرا اعضای خانواده خواب بودند. به مرور متوجه شدم ذهنم برای محافظت از خودش بسیاری از آن لحظات را فراموش کرده است.
مهم‌ترین ویژگی کتاب ثبت لحظه‌ای تاریخی است
محمدرضا شهبازی، مدیر انتشارات حافظه تاریخی ایرانی، در ادامه مراسم با اشاره به روند شکل‌گیری کتاب «مِثلی» گفت: وقتی پیرهادی ایده جمع‌آوری این یادداشت‌ها و روایت‌ها را مطرح کرد، تصور می‌کردیم کار ساده‌ای باشد؛ چون همه ما تجربه مشترکی از آن اتفاق داشتیم. اما وقتی نوشتن را آغاز کردیم، متوجه شدیم اصلاً کار ساده‌ای نیست.
وی افزود: انگار آن ۲۴ یا ۴۸ ساعت از روی نوار حافظه پاک شده بود. هیچ‌کدام نمی‌دانستیم آن ساعت‌ها را چطور گذرانده‌ایم و برای بازسازی لحظات باید بارها به حافظه خودمان رجوع می‌کردیم.
شهبازی با بیان اینکه کتاب «مِثلی» از نخستین آثار منتشرشده با نام انتشارات حافظه تاریخی ایرانی است، گفت: مهم‌ترین ویژگی این کتاب، ثبت آن لحظه است. ممکن است کتاب تحلیل تازه و عجیبی از تاریخ ارائه ندهد، اما ثبت کرده که آدم‌های مختلف در موقعیت‌های متفاوت، از نویسنده و مجری گرفته تا افرادی در شهرهای دیگر، هنگام مواجهه با این خبر چه تجربه‌ای داشته‌اند.
اعلام خبر شهادت رهبر انقلاب از سخت‌ترین لحظات فعالیت رسانه‌ای ما بود
محسن آزادی مجری برنامه تلویزیونی و از نویسندگان کتاب، با اشاره به تجربه حضور در آنتن زنده تلویزیون در ساعات نخست انتشار خبر شهادت رهبر انقلاب، گفت: خیلی سخت است که به انسانی بگویند درباره کسی که یک عمر به او باور داشته و با عشق او زندگی کرده، سخن بگوید و اعلام کند که دیگر در میان ما نیست.
آزادی افزود: حالا که به دست‌نوشته‌های آن شب‌ها نگاه می‌کنم، احساس می‌کنم همه آنچه تا سحر نهم نوشته بودم، در حال آماده‌کردن من برای مواجهه با خبر شهادت آقا بوده است.
این مجری تلویزیون با اشاره به فشار روانی حضور در برنامه زنده در آن شرایط اظهار کرد: مجری نمی‌تواند در برابر دوربین کاملاً کنترل خود را از دست بدهد. درحالی‌که در درون خودمان عزادار بودیم، باید شرایط را مدیریت می‌کردیم و آرامش را به مخاطبان منتقل می‌کردیم.
عزاداری شخصی و روایتگری برای مخاطبان
محمدامین سلیمی، دیگر نویسنده کتاب و مجری تلویزیون، برخلاف برخی دیگر از نویسندگان مجموعه که از فراموشی بخش‌هایی از حادثه سخن گفتند، تاکید کرد که تقریباً تمام جزئیات آن ۲۴ ساعت را به خاطر دارد.
وی گفت: من به‌طور کامل از نعمت فراموشی بی‌بهره‌ام. آن ۲۴ ساعت را سکانس به سکانس، پلان به پلان و فریم به فریم به یاد دارم.
سلیمی با بازخوانی تجربه خود از حضور در استودیو، آماده‌شدن برای اجرای برنامه، دریافت خبر و مواجهه با واکنش‌های اطرافیان، گفت در آن شرایط هم‌زمان دو مسئولیت متفاوت را احساس می‌کرده است: عزاداری شخصی و روایتگری برای مخاطبان.
از مواجهه با فقدان تا پذیرش مسئولیت
سمیه عالمی، نویسنده دیگری که در این مراسم حضور داشت، با اشاره به دشواری روایت شخصیتی مانند رهبر انقلاب گفت: در ادبیات می‌گویند روایت خوب، روایتی خوداتکاست. سخن‌گفتن از کسی که خود یک روایت تمام‌وکمال است و اینکه بخواهیم گوشه‌ای از این روایت را از منظر خودمان بازگو کنیم، اصلاً کار آسانی نیست.
عالمی با اشاره به تجربه شخصی خود پس از شنیدن خبر شهادت رهبر انقلاب توضیح داد که برخلاف تصور اولیه‌اش، به‌جای آنکه دیگران او را آرام کنند، شرایطی پیش آمد که خود باید به اطرافیان آرامش می‌داد.
وی گفت: احساس می‌کردم پس از شنیدن این خبر، دیگران باید مرا از زمین بلند کنند؛ اما شرایط به گونه‌ای شد که من باید دیگران را آرام می‌کردم و می‌گفتم اکنون وقت آن است که توان خودمان را نشان دهیم و بخش بعدی مسئولیت را بر عهده بگیریم.
برای ثبت ابعاد این واقعه به روایت‌های بیشتری نیاز داریم
حامد اشتری، نویسنده و از دیگر مشارکت‌کنندگان کتاب «مِثلی»، نیز در این مراسم با تشبیه ادبیات به آینه گفت: روایت در قالب ادبیات مانند آینه‌ای در برابر اشخاص و اتفاقات است. وقتی موضوعی که قرار است بازتاب داده شود از اندازه آینه بزرگ‌تر باشد، تصویر همواره ناقص خواهد بود. بنابراین باید آینه‌های متعدد کنار هم قرار بگیرند تا هرکدام بخشی از آن عظمت را نشان دهند.
وی با تاکید بر اینکه هیچ روایت واحدی نمی‌تواند تمام ابعاد یک واقعه تاریخی را بازگو کند، افزود: ما نویسندگان این کتاب همگی در توصیف این واقعه احساس ناتوانی می‌کنیم. با این حال وظیفه داریم تلاش کنیم و بنویسیم.
از اجرای نمایشی تا عکس یادگاری نویسندگان
در بخش دیگری از مراسم رونمایی کتاب «مِثلی»، اجرایی نمایشی با محوریت خاطراتی از کتاب‌خوانی و زندگی رهبر انقلاب ارائه شد. در این اجرا، روایت‌هایی از زبان شخصیت‌هایی همچون کتاب‌فروشی در مشهد، مأمور ساواک و یکی از همرزمان شهدا به نمایش درآمد.
همچنین بخش‌هایی از برنامه تلویزیونی اعلام خبر شهادت رهبر انقلاب برای حاضران پخش شد.
کتاب «مِثلی» که به همت انتشارات حافظه تاریخی ایرانی منتشر شده است، با گردآوری روایت‌های شخصی از یکی از مقاطع مهم تاریخ معاصر، می‌کوشد تجربه‌های گوناگون افراد در مواجهه با لحظه شنیدن خبر شهادت رهبر انقلاب را ثبت و برای مخاطبان امروز و نسل‌های آینده ماندگار کند.