مدیرسامانه هوشمند سوخت کشور درباره طرح شناسه‌دار کردن تراکنش‌های کارت‌های اضطراری سوخت و بروز برخی چالش‌ها برای شهروندان توضیح داد.
به گزارش همشهری آنلاین، در پی اجرای طرح شناسه‌دار کردن تراکنش‌های کارت‌های اضطراری سوخت و بروز برخی چالش‌ها برای شهروندان، مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور ضمن تشریح جزئیات این طرح، به ابهامات مطرح‌شده درباره کارمزد ۱۰۰۰ تومانی، نحوه پرداخت هزینه سوخت، احراز هویت با کارت بانکی و مشکلات مرحله آزمایشی پاسخ داد و از گسترش اجرای طرح در جایگاه‌های سوخت تهران خبر داد
شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، اوایل مهرماه از آغاز اجرای آزمایشی طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطرار جایگاه‌ها در ۵۴ جایگاه منتخب شهر تهران خبر داد. طرحی که براساس آن متقاضی می‌تواند با قرار دادن کارت بانکی شخصی خود در دستگاه کارت‌خوان (POS) و پس از احراز هویت، بدون واسطه سوخت‌گیری کند.
به تأکید مسئولان این شیوه می‌تواند سرعت سوخت‌گیری را افزایش دهد و از تصدی‌گری جایگاهداران در این فرآیند بکاهد و مهم‌ترین هدف آن هم علاوه بر تسهیل سوخت‌گیری، ایجاد شفافیت در داده‌های هویتی، مکانی و همچنین بسترسازی برای اجرای سیاست‌های بهینه مدیریت مصرف و جلوگیری از انحراف مصرف است.
عباس باصفا، مدیرسامانه هوشمند سوخت کشور با اشاره به سابقه استفاده از کارت‌های اضطراری جایگاه‌های سوخت اظهار کرد: کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها در گذشته با این هدف و به تعداد بسیار محدود در جایگاه‌ها قرار داده شده بودند که اگر فردی کارت هوشمند سوخت خود را فراموش کرده بود، در جایگاه سوخت با مشکل سوخت‌گیری مواجه نشود اما در چند سال گذشته به دلیل افزایش قیمت سوخت در کشورهای مرزی، سوءاستفاده از این کارت‌ها به شدت افزایش یافت.
وی افزود: در چند ماه گذشته حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد سوخت‌گیری در جایگاه‌ها از طریق این کارت‌ها انجام شده است. با رصد و پایش انجام شده متوجه شدیم بخش قابل توجهی از عرضه خارج از شبکه سوخت از طریق این کارت‌ها انجام می‌شود؛ کارت‌هایی که هویت استفاده‌کنندگان آن‌ها مشخص نیست و معلوم نیست چه کسی، در کجا و برای چه مصارفی از آن‌ها استفاده می‌کند. بر این اساس از سال گذشته به دنبال اجرای طرحی بودیم تا تراکنش‌های کارت‌های اضطراری شناسه‌دار و مشخص شود چه فردی، در کجا و به چه میزان از این کارت‌ها استفاده می‌کند.
پایان سوخت‌گیری بی‌هویت با کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها
باصفا با اشاره به بررسی راهکارهای مختلف برای اجرای این طرح گفت: طرح‌های متعددی را طی یک سال گذشته بررسی کردیم که برخی از آن‌ها توسط دانشگاه‌ها و برخی دیگر توسط شرکت‌های دانش‌بنیان ارائه شده بودند. هرکدام مزایا و نواقصی داشتند تا اینکه درنهایت همکاران ما در مدیریت سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی با توجه به تجربه بیش از ۲۰ سال فعالیت در این حوزه به مدل فعلی رسیدند.
وی خاطرنشان کرد: حدود یک ماه است که مرحله آزمایشی این طرح را در شهر تهران آغاز کرده‌ایم. از سوی دیگر در راهبرد ششم از برنامه جامع تامین و تخصیص حامل‌های انرژی شبکه حمل و نقل کشور به استناد جزء(۱) بند(ب) ماده(۴۶) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت نیز شناسه‌دار کردن این تراکنش‌ها به‌عنوان تکلیف قانونی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی و وزارت نفت تعیین شده است؛ همچنین در قانون بودجه استفاده ۹۵ درصدی از کارت‌های هوشمند سوخت نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
اجرای آزمایشی طرح در تهران
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور با بیان اینکه نتایج اجرای طرح به‌صورت روزانه پایش می‌شود، تصریح کرد: اطلاعات مربوط به این طرح از ابتدای اجرا تاکنون جمع‌آوری شده و طی چند روز آینده گزارش کاملی از میزان تأثیرگذاری آن ارائه خواهیم کرد.
باصفا توضیح داد: یکی از مهم‌ترین چالش‌هایی که در ابتدای اجرا با آن مواجه شدیم، موضوع پیش‌پرداخت بود، یعنی فرد پیش از سوخت‌گیری باید هزینه سوخت را پرداخت می‌کرد. این موضوع چالش‌های زیادی داشت برای مثال فرد توکن ۲۵ لیتری دریافت می‌کرد و هزینه آن را می‌پرداخت اما پس از سوخت‌گیری متوجه می‌شد که باک ماشین، بیش از ۲۰ لیتر ظرفیت ندارد. درنتیجه هزینه پنج لیتر سوخت پرداخت شده بود اما امکان بازگرداندن آن وجود نداشت و این مسئله موجب اعتراض مردم می‌شد.
وی ادامه داد: از طرف دیگر برخی افراد می‌خواستند هزینه سوخت را به‌صورت نقدی پرداخت کنند اما تا زمانی که پرداخت انجام نمی‌شد، توکن در اختیار آن‌ها قرار نمی‌گرفت. بعضی دیگر نیز می‌گفتند که احراز هویت را با کارت بانکی انجام می‌دهند اما موجودی کافی در کارت ندارند و می‌خواهند از کارت هدیه برای پرداخت استفاده کنند؛ این موارد نیز از جمله چالش‌های واقعی مردم بود.
باصفا افزود: برای کاهش زمان فرایند و انجام احراز هویت و پرداخت در یک مرحله ابتدا تلاش کردیم، هر دو فرایند را هم‌زمان انجام دهیم اما به دلیل چالش‌های پیش‌آمده ناچار شدیم فرایند را تغییر دهیم. اکنون فرد ابتدا توکن دریافت می‌کند، سپس سوخت‌گیری انجام می‌دهد و درنهایت بر اساس میزان سوخت برداشت شده هزینه را پرداخت می‌کند. لازم است مالکین به این نکته بسیار توجه کنند که تا قبل از انجام فرآیند سوخت‌گیری وجهی را پرداخت نکنند.
ماجرای دریافت هزینه ۱۰۰۰ تومانی چیست؟
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور درباره هزینه دریافت‌شده در این فرایند نیز تصریح کرد: هزینه‌ای که اکنون دریافت می‌شود، به حساب شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی یا دولت واریز نمی‌شود بلکه مربوط به شرکت‌هایی است که خدمات ارائه می‌دهند. در سراسر دنیا شرکت‌هایی که چنین خدماتی ارائه می‌کنند بابت هزینه‌های مرتبط با زیرساخت، ارتباطات، پشتیبانی، تأمین و نگهداری تجهیزات هزینه دریافت می‌کنند.
باصفا با اشاره به مبلغ ۱۰۰۰ تومانی کسرشده در این فرایند گفت: بر اساس استعلام‌های انجامی، بانک‌ها تا سقف پنج هزار تومان را برای هزینه‌های مربوط به احراز هویت و انجام خدمات کارمزد دریافت می‌کنند. بنابراین این موضوع در سایر خدمات کشور نیز وجود دارد و حتی برای انتقال وجه نیز مبلغی به‌عنوان کارمزد از فرد کسر می‌شود. در این طرح نیز هزینه‌هایی مانند تامین تجهیزات زیرساخت، نیروی انسانی فعال به‌صورت شبانه‌روزی، کاغذ مصرفی دستگاه‌ها وجود دارد و قیمت هر دستگاه نیز حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان است.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور تأکید کرد: این هزینه به معنای سودآوری نیست و تنها بخشی از هزینه‌های انجام‌شده برای پشتیبانی و نگهداری خدمات را پوشش می‌دهد. البته ما از شرکت‌ها خواستیم که مبالغ دریافتی باید به چرخه خدمات‌رسانی به مردم برگشت داده شود و این را بعنوان سود لحاظ نکنند.
تکمیل اجرای طرح در جایگاه‌های تهران
باصفا درباره آخرین وضعیت اجرای طرح در تهران توضیح داد: تاکنون راه‌اندازی این طرح در ۱۸۰ جایگاه انجام شده که امیدواریم طی دو روز این طرح در کل شهر تهران عملیاتی شود.
کلیف قانونی ما این است که طرح را در اسرع وقت در کل استان تهران اجرا کنیم. این پروژه عملاً از مرحله آزمایشی خارج و وارد مرحله عملیاتی شده است. پس از تکمیل در تهران، اجرای آن را در کلان‌شهرهای کشور آغاز و تلاش می‌کنیم طبق برنامه زمان‌بندی آن را در سراسر کشور به اجرا درآوریم.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور با اشاره به اینکه در حال حاضر محدودیت خاصی برای کارت‌های بانکی اعمال نشده است، اظهار کرد: فعلاً هیچ سیاست محدودکننده‌ای در این زمینه اعمال نکرده‌ایم و هر کارت بانکی معتبر می‌تواند برای احراز هویت استفاده شود. در این مرحله هدف ما این است که سامانه را زیر بار ببریم، چالش‌ها را شناسایی کنیم و مشکلات احتمالی را برطرف کنیم.
پایان سوخت‌گیری بی‌هویت با کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها
وی اضافه کرد: یکی از اقدامات انجام‌شده در این مرحله برداشتن سقف ۲۵۵ تراکنش در روز از روی کارت‌های اضطراری بوده است تا شهروندان بتوانند در هر زمان که به جایگاه مراجعه می‌کنند سوخت دریافت کنند.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور با تأکید بر اینکه هدف اصلی از شناسه‌دار کردن تراکنش‌های کارت‌های اضطراری، جلوگیری از عرضه خارج از شبکه و رساندن سوخت به مصرف‌کننده اصلی است، تصریح کرد: نتایج اجرای طرح را طی چند روز آینده اعلام خواهیم کرد. طبیعی است که اجرای هر طرح جدیدی در ابتدای کار با چالش‌هایی همراه باشد زیرا ممکن است مردم یا اپراتورهای جایگاه‌ها هنوز با فرایند جدید آشنا نباشند.
وی افزود: زمانی که کارت هوشمند سوخت هم برای نخستین بار اجرا شد، مردم با پرسش‌ها و مشکلاتی مواجه بودند از جمله اینکه چرا باید کارت وارد دستگاه کنند یا رمز بزنند اما به‌تدریج این فرایند جا افتاد؛ اکنون نیز باید مدیریت مصرف سوخت را انجام دهیم و از قاچاق و عرضه خارج از شبکه جلوگیری کنیم.
باصفا با قدردانی از اپراتورهای جایگاه‌ها اظهار کرد: نیروهای پشتیبانی ما به‌صورت شبانه‌روزی فعالند تا درصورت بروز هرگونه مشکل آن را سریع برطرف کنند. از جایگاهداران و اپراتورهای جایگاه‌ها نیز تشکر می‌کنم هرچند ممکن است تعداد اندکی از آن‌ها به دلیل اضافه شدن یک مرحله به فرایند کاری خود اعتراض داشته باشند ولی امیدوارم در مدت زمان کوتاهی مردم و جایگاهداران به این فرآیندها عادت کنند.
وی خاطرنشان کرد: با مرور زمان با نصب دستگاه‌ها در جایگاه‌ها دیگر نیازی به حضور اپراتور برای انجام این فرایند نخواهد بود. فرد با مراجعه به جایگاه، کارت بانکی خود را می‌کشد، میزان لیتراژ و رمز عبور را وارد و توکن دریافت می‌کند، سپس سوخت‌گیری را انجام می‌دهد؛ کل این فرایند در کمتر از ۱۰ ثانیه قابل انجام خواهد بود.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور تأکید کرد: ممکن است در ابتدای اجرا مردم یا برخی اپراتورها اطلاعات کافی درباره فرایند جدید نداشته باشند اما به‌مرور زمان این طرح جا خواهد افتاد. نگرانی خاصی وجود ندارد چراکه اجرای آن به نفع مردم است و کمک می‌کند سوخت به مصرف‌کننده اصلی برسد و از سوءاستفاده و قاچاق سوخت جلوگیری شود. از شهروندان می‌خواهیم در صورت هرگونه مشکل در طرح با شماره تلفن ۰۹۶۲۷ تماس بگیرند.