همایون سامه‌یح نجف‌آبادی، نماینده مجلس دوازدهم ، درباره افزایش قیمت دارو به دیده بان ایران گفت: «متأسفانه در تمام حوزه‌ها شاهد گرانی‌های بیش از حد هستیم. شما درباره دارو صحبت می‌کنید چون درصدی از مردم مشکلات پزشکی و سلامت دارند و به خرید دارو احتیاج پیدا می‌کنند؛ اما همین مردم هر روز باید غذا بخورند، گوشت و مرغ مصرف کنند؛ درحالی‌که این مواد غذایی از سفره بسیاری از مردم حذف شده است. تخم‌مرغ هم به‌تدریج در حال حذف شدن است. متأسفانه برخی که مسئولیت‌هایی هم دارند، می‌گویند: «متوسط چاقی در ایران بسیار بالاست و نشان می‌دهد که مردم غذای خوب مصرف می‌کنند.» اما آن چیزی که باعث چاقی می‌شود، سیب‌زمینی است. متاسفانه بسیاری از افراد به دلیل نداشتن حقوق و درآمد بالا، مجبورند هر روز سیب‌زمینی بخورند.» سامه‌یح با بیان این که در تنگه هرمز با مشکلاتی مواجه هستیم، به دیده بان ایران گفت: «واردات به‌شدت تحت تأثیر قرار گرفته است. حتی زمانی که تنگه هرمز تقریباً باز بود، به دلیل هرج‌ومرج ایجاد شده در منطقه یک کانتینر مجبور بود چندین مسیر را طی کند تا به ایران برسد، اما اکنون دیگر آن مسیرها هم وجود ندارند. فقط کشتی‌های فله‌بر می‌توانند از تنگه هرمز عبور کنند که حامل مواد غذایی، از جمله ذرت و سویا و نهاده‌های غذایی دام و طیور هستند؛ چون این اقلام جزو تحریم‌ها نیستند. بقیه کشتی‌ها دیگر مجوز ورود و خروج ندارند. از طرف دیگر؛ ما فروش نفت نداریم. متأسفانه با توجه به عدم فروش نفت، هستند کسانی که ادعا می‌کنند وضعیت دلاری و مالی کشور بسیار خوب است، اما آن چیزی که منطق و عقل می‌گوید، غیر از این است.»

همایون سامه‌یح نجف‌آبادی، نماینده مجلس دوازدهم ، درباره افزایش قیمت دارو به دیده بان ایران گفت: «متأسفانه در تمام حوزه‌ها شاهد گرانی‌های بیش از حد هستیم. شما درباره دارو صحبت می‌کنید چون درصدی از مردم مشکلات پزشکی و سلامت دارند و به خرید دارو احتیاج پیدا می‌کنند؛ اما همین مردم هر روز باید غذا بخورند، گوشت و مرغ مصرف کنند؛ درحالی‌که این مواد غذایی از سفره بسیاری از مردم حذف شده است. تخم‌مرغ هم به‌تدریج در حال حذف شدن است. متأسفانه برخی که مسئولیت‌هایی هم دارند، می‌گویند: «متوسط چاقی در ایران بسیار بالاست و نشان می‌دهد که مردم غذای خوب مصرف می‌کنند.» اما آن چیزی که باعث چاقی می‌شود، سیب‌زمینی است. متاسفانه بسیاری از افراد به دلیل نداشتن حقوق و درآمد بالا، مجبورند هر روز سیب‌زمینی بخورند.» سامه‌یح با بیان این که در تنگه هرمز با مشکلاتی مواجه هستیم، به دیده بان ایران گفت: «واردات به‌شدت تحت تأثیر قرار گرفته است. حتی زمانی که تنگه هرمز تقریباً باز بود، به دلیل هرج‌ومرج ایجاد شده در منطقه یک کانتینر مجبور بود چندین مسیر را طی کند تا به ایران برسد، اما اکنون دیگر آن مسیرها هم وجود ندارند. فقط کشتی‌های فله‌بر می‌توانند از تنگه هرمز عبور کنند که حامل مواد غذایی، از جمله ذرت و سویا و نهاده‌های غذایی دام و طیور هستند؛ چون این اقلام جزو تحریم‌ها نیستند. بقیه کشتی‌ها دیگر مجوز ورود و خروج ندارند. از طرف دیگر؛ ما فروش نفت نداریم. متأسفانه با توجه به عدم فروش نفت، هستند کسانی که ادعا می‌کنند وضعیت دلاری و مالی کشور بسیار خوب است، اما آن چیزی که منطق و عقل می‌گوید، غیر از این است.»

دیده‌بان ایران؛ پریسا هاشمی: زندگی آنقدر سخت شده که بسیاری قیدش را می‌زنند و با ادامه ندادن دوره درمان به مرگ خودخواسته ناشی از مشکلات اقتصادی به ویژه در حوزه درمان و سلامت رو می‌آورند و اگر مرگ خودخواسته را انتخاب نکنند، کمبود دارو و گرانی درمان و دارو خود به خود آنها را از پا در می‌آورد. در این شرایط دولت پشت جنگ پنهان شده و خزانِ برگ ریزانِ بیماران را برکشور تحمیل کرده است. مجلس هم با تحقیق و تفحص، مهلت دادن به وزیر بهداشت و برگزاری جلسه با سازمان غذا و دارو وقت می‌گذراند. در حقیقت هیچ یک از اقدامات مجلس و دولت به تسکین یا بهبود حداقلی شرایط بیماران و خانواده آنها نمی‌انجامد و بیماران یکی پس از دیگری جان می‌دهند و برای مسئولان به آمار تبدیل می‌شوند. عادی شدن مرگ بیماران بسیار نگران کننده است، بیمارانی که شاید با دسترسیِ به موقع به دارو یا داشتن توان پرداخت هزینه‌های درمان جان نمی‌باختند. هزینه‌های درمان در یکی، دو سال اخیر آنقدر افزایش یافته که دیگر نظام سلامت پناهگاه روزهای سخت بیماران نیست و بسیاری از مردم باید بین تامین ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی یا پرداخت هزینه‌های درمان یکی را انتخاب کنند.

پربیراه نیست اگر بگوییم که این شرایط بیش از هر چیز، بی‌توجهی به اساس اصل ۴۳ قانون اساسی و حتی تحقیر آن است که بر رایگان بودن بهداشت و درمان و آموزش و پرورش برای عموم مردم تاکید می‌کند. حالا درمان به کالای بسیار لوکسی تبدیل شده که حتی بخشی از متمولان جامعه هم برای دستیابی به قسمت‌هایی از درمان دچار درماندگی می‌شوند.

پرداخت چند صد میلیون و گاه بیش از یک میلیارد تومان هزینه درمان برای خانواده‌ای که درآمدش کفاف حداقل‌های زندگی را هم به‌سختی می‌دهد، گاه به معنای فروپاشی تمام معادلات اقتصادی خانواده است و بنیان خانواده را هدف قرار می‌دهد که در نهایت به از هم‌گیسختگی خانواده منجر می‌شود. خانواده‌ها برای نجات جان بیمارشان در چرخه‌ای از فروش دارایی، بدهی، وام، قسط و حتی حذف ضروریات زندگی گیر می‌افتند و در نهایت این چرخه خانواده را فرسوده می‌کند و از پا در می‌آورد.

دیده‌بان ایران درباره مشکلات اقتصادی خانواده‌ها ناشی از حوزه سلامت، کمبود دارو، گرانی درمان و دارو و قاچاق دارو در شرایط «نه جنگ، نه صلح» با همایون سامه‌یح نجف‌آبادی، نماینده کلیمیان و عضو کمیسیون بهداشت و درمان در مجلس دوازدهم به گفت‌وگو پرداخته است.

مشروح گفت ‎وگوی دیده‌بان ایران با همایون سامه‌یح نجف‌آبادی، نماینده مجلس دوازدهم را در زیر می‌خوانید:

شاهد گرانی‌های بیش از حد هستیم

همایون سامه‌یح نجف‌آبادی، نماینده مجلس دوازدهم در پاسخ به این سوال با انجام تحقیق و تفحص مشکلات دارویی کشور برطرف می‌شود؟ به دیده بان ایران گفت: «در واقعیت خیر. تحقیق و تفحص هیچ‌کدام از مشکلات دارویی کشور را برطرف نمی‌کند اما این تحقیق و تفحص با پیشنهاد چند نفر از نمایندگان و بیشتر در مورد تجهیزات پزشکی که حساسیت ایجاد کرده مطرح شده است. نمایندگانی که پیشنهاد این تحقیق و تفحص را داده بودند، صحبت‌هایی در ارتباط با وزارتخانه مطرح می‌کردند؛ مثلاً اینکه چرا پول بیمه‌ها دیر پرداخت می‌شود. مسائل و موضوعات دیگری هم مطرح می‌شد که اصلاً ارتباطی با وزارتخانه نداشت و بیشتر متوجه سازمان کل غذا و دارو بود. اگر هم ارتباطی داشت، واقعاً درباره مشکلات تمام کشور در حوزه‌های گرانی و نایابی بود.»

این نماینده مجلس با اشاره به اینکه قیمت مواد غذایی چندین برابر شده است، افزود: «متأسفانه در تمام حوزه‌ها شاهد گرانی‌های بیش از حد هستیم. شما درباره دارو صحبت می‌کنید چون درصدی از مردم مشکلات پزشکی و سلامت دارند و به خرید دارو احتیاج پیدا می‌کنند؛ اما همین مردم هر روز باید غذا بخورند، گوشت و مرغ مصرف کنند؛ درحالی‌که این مواد غذایی از سفره بسیاری از مردم حذف شده است. تخم‌مرغ هم به‌تدریج در حال حذف شدن است. متأسفانه برخی که مسئولیت‌هایی هم دارند، می‌گویند: «متوسط چاقی در ایران بسیار بالاست و نشان می‌دهد که مردم غذای خوب مصرف می‌کنند.» اما آن چیزی که باعث چاقی می‌شود، سیب‌زمینی است. متاسفانه بسیاری از افراد به دلیل نداشتن حقوق و درآمد بالا، مجبورند هر روز سیب‌زمینی بخورند.»

برای عبور کشتی‌ها واردات دارو مسیری وجود ندارد

سامه‌یح با بیان این که در تنگه هرمز با مشکلاتی مواجه هستیم، به دیده بان ایران گفت: «واردات به‌شدت تحت تأثیر قرار گرفته است. حتی زمانی که تنگه هرمز تقریباً باز بود، به دلیل هرج‌ومرج ایجاد شده در منطقه یک کانتینر مجبور بود چندین مسیر را طی کند تا به ایران برسد، اما اکنون دیگر آن مسیرها هم وجود ندارند. فقط کشتی‌های فله‌بر می‌توانند از تنگه هرمز عبور کنند که حامل مواد غذایی، از جمله ذرت و سویا و نهاده‌های غذایی دام و طیور هستند؛ چون این اقلام جزو تحریم‌ها نیستند. بقیه کشتی‌ها دیگر مجوز ورود و خروج ندارند. از طرف دیگر؛ ما فروش نفت نداریم. متأسفانه با توجه به عدم فروش نفت، هستند کسانی که ادعا می‌کنند وضعیت دلاری و مالی کشور بسیار خوب است، اما آن چیزی که منطق و عقل می‌گوید، غیر از این است.»

او با اشاره به اینکه انتقال ارز هم با مشکلات جدی مواجه است، افزود: «یکی از مهم‌ترین مسائل برای دسترسی به مواد اولیه دارویی، تأمین آن‌ها از کشورهای صادرکننده است. هند به‌عنوان بزرگ‌ترین تأمین‌کننده دارویی ایران به حساب می‌آید. متأسفانه کشورهای اروپایی ما را تحریم کرده‌اند و بیشتر مواد اولیه دارویی از هند وارد می‌شود. چند فروند از کشتی‌های نفتکش و باری هند هم یا مورد اصابت قرار گرفت یا مجوز عبور از تنگه را نداشت. بر همین دلیل هند تا حدودی با این مسئله کنار نیامد و در مورد صادرات مواداولیه دارویی به ایران تجدیدنظر کرد. با این حساب، مواد اولیه بسیار کم بود و تولید هم کاهش پیدا کرد. برای انتقال دارو هم هزینه‌های گزافی پرداخت می‌شود که این هزینه‌ها به دوش مردم می‌افتد.»

ایران بیشترین میزان افزایش قیمت دارو در منطقه را داشته است

به گفته این عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس؛ «قیمت دارو نه‌تنها در ایران، بلکه در کشورهای منطقه شامل کشورهای جنوبی خلیج فارس و عراق به‌شدت افزایش پیدا کرد. قیمت دارو در کشورهای جنوبی خلیج فارس ۲۰۰ درصد و در کشور عراق ۵۰۰ درصد افزایش پیدا کرد. این افزایش قیمت به دلیل محدودیت‌های رفت‌وآمد حاصل از جنگ در منطقه خلیج فارس به وجود آمده و فقط مختص ایران نیست. امیدواریم این جنگ هرچه سریع‌تر پایان پیدا کند.»

وضعیت دارویی کشور خوب نیست اما وخیم هم نیست

او افزود: «من به‌عنوان یک نماینده کاملا بی‌طرف که نه چپ هستم و نه راست که سعی می‌کنم که احترام همه را داشته باشم می‌گویم که هر کسی به‌جز آقای پیرصالحی مسئولیت این کار خطیر را بر عهده داشت، وضعیت دارویی ایران به‌مراتب بدتر از شرایط فعلی بود. یعنی آقای پیرصالحی از سیاست‌ها و تجربه‌ای که داشت برای تامین دارو و مواداولیه آن استفاده کرد. ما می‌دانیم که وضعیت خوب نیست، اما وخیم هم نیست.»

سامه‌یح با تاکید مجدد بر این که وضعیت مناسبی نداریم، بیان کرد: «شاهد بودم که فردی به داروخانه مراجعه کرد. با توجه به اینکه داروخانه در منطقه شمال شهر قرار داشت، انتظار چنین مسائلی را نداشتیم که هزینه داروی 12 میلیون و 500 هزار تومانی را نداشته باشد و بگوید: «من قسط می‌دهم و گرفتارم و پول ندارم.» این شرایط شمال شهر تهران است تصور کنید وضعیت مردم محروم جنوب، غرب و شرق کشور و شهرهای محروم دیگر که شرایطی به مراتب بدتر از جنوب شهر تهران دارند، چگونه است. نمی‌توانیم شرایط نامناسب را فقط به دارو محدود کنیم. متأسفانه الان شاهدیم که قیمت اجناس از مواد غذایی و پوشاک گرفته تا اجاره‌بها، قیمت مسکن و خودرو به‌شدت گران شده است.»

ارتباط ما با کشورهای مختلف با مشکل روبرو شده است

این نماینده مجلس دوازدهم افزود: «درست است که حوزه سلامت حساس‌تر است اما من این کم‌وکاستی‌ها را از چشم وزارت بهداشت نمی‌بینم. سیاست داخلی و سیاست خارجی ما به‌گونه‌ای پیش رفته است که متأسفانه ارتباط ما با کشورهای مختلف با مشکل مواجه شده است. پیش از این با آمریکا مشکل داشتیم اما اکنون روابط ما با کشورهای اروپایی هم تحت تأثیر قرار گرفته است. روابط ما با حوزه خلیج فارس که تأمین‌کننده اصلی واردات ما بود و متأسفانه امارات متحده عربی نقش مهمی در آن داشت، به‌شدت مخدوش شده است و مرزها بسته شده‌اند. متاسفانه مرزهای کشورهای دوست و همسایه مانند عراق، ارمنستان و ترکمنستان هم با وجود ارتباط بسیار خوب بسته شده‌اند. همین مسائل باعث ایجاد مشکلات عدیده‌ای در کشور شده است. انتظار و آرزوی من این است که در منطقه صلح برقرار شود تا مشکلات هم برطرف شوند. روابط خصمانه با کشورهای همسایه هم باید اصلاح شود. در دوره تحریم‌ها، سیاست کلی کشور براساس برقراری ارتباط تجاری و توسعه واردات و صادرات با کشورهای همسایه بود. صادرات و واردات خوبی هم با کشورهای دیگر داشتیم، اما متأسفانه این روابط را به‌نحوی از دست داده‌ایم و باید تمام این مسائل و مشکلات مرتفع شوند تا وضعیت کشور، حالت ثبات برسد.»

به اندازه نیاز یک داروخانه دارو به ایران قاچاق می‌شود

این عضو کمیسیون بهداشت و درمان در مجلس درباره قاچاق دارو نیز تاکید کرد: «مجلس سه، چهار میلیارد دلار برای دارو و تجهیزات پزشکی تخصیص داده است. از این میزان، فکر می‌کنم حدود بیش از یک میلیارد دلار برای دارو به‌صورت ارز ترجیحی اختصاص داده شده و مقدار باقی مانده را به‌صورت ارز آزاد برای واردات دارو در نظر گرفته‌اند. اما علت اصلی گرانی دارو این است که بعضی مواقع ارز ترجیحی به دست واردکننده نمی‌رسد و اداره کل و معاونت، مجوز واردات و خرید مواداولیه را با ارز آزاد صادر می‌کنند. همین مسئله باعث می‌شود که قیمت دارو در ایران هم افزایش پیدا کند. به همین نسبت هم قیمت‌ها افزایش پیدا کرده‌اند. یعنی ایران بیشترین میزان افزایش قیمت دارو را در منطقه داشته است. کشورهای جنوبی خلیج فارس به دلیل ذخایر بسیار خوبی که داشتند، با افزایش قیمت دارو بسیار کمتری نسبت به ایران مواجه شدند. البته این کشورها داروی ایرانی هم مصرف نمی‌کنند. پیش از این دارو به سمت عراق، افغانستان و پاکستان قاچاق می‌شد. اما آن چیزی که به‌وضوح شاهد آن هستیم، قاچاق معکوس است؛ یعنی به دلیل کمبود تعدادی از داروها اغلب قاچاق معکوس از ترکیه انجام می‌شود. بسیاری از داروها که فهرست بلند و بالایی دارند؛ مانند اعصاب و روان و اسپری‌های تنفسی و... یعنی در حد نیاز یک داروخانه‌ای به صورت عمده به داخل ایران قاچاق می‌شود.»

او افزود: «یعنی بیش از هزینه تولید داور در داخل، همان داروها به قیمت چند برابر وارد ایران می‌شود و با سود بسیار بالاتر و بدون کنترل، به دست مصرف‌کننده می‌رسند. سالیان سال قاچاق دارو به شکل خروج دارو از ایران را داشته‌ایم؛ اما با حذف ارز ترجیحی، (شاید قیمت ماده مؤثره دارو با دلار ۲۸ هزار تومانی محاسبه شود) ولی تمام مواد جانبی مورد استفاده در تولید دارو، از نشاسته گرفته تا بسته‌بندی، مقوا و سایر اقلام، با قیمت ارز آزاد تأمین می‌شوند. در نتیجه، اختلاف قیمت بین داروهای ایرانی و خارجی، به ویژه در افغانستان و پاکستان بسیار کم شده است. به نظر من، قاچاق دارو از داخل ایران بسیار کمتر شده و باید نگران قاچاق معکوس باشیم.»

این نماینده مجلس با اشاره به این که در جلسات اخیر کمیسیون بهداشت درباره قاچاق دارو صحبتی نشده است، گفت: «سال‌های گذشته حتی اواخر سال گذشته درباره قاچاق دارو در کمیسیون بهداشت صحبت‌هایی شد. براساس موضوعات مطرح شده بسیاری از داروهای ایرانی، داروهای صادراتی هستند؛ یعنی بعضی از اقلام دارویی به‌اندازه‌ای تولید می‌شوند که قابلیت صادرات دارند. کارخانه‌ها و شرکت‌های داروسازی هم این داروها را به‌صورت قانونی به کشورهای مجاور و حتی شاید کشورهای آفریقایی صادر می‌کنند.»

به ظاهر در حوزه دارو و غذا تحریم نیستیم ولی شرکت‌های اروپایی به ما دارو نمی‌فروشند

سامه‌یح در پاسخ به این سوال که چرا دارو به صورت قاچاق وارد ایران می‌شود اما دولت نمی‌تواند به جهت کاهش کمبود، دارو وارد کند؟ به دیده بان ایران گفت: «محدودیت‌های بسیار زیادی وجود دارد. ما به‌ظاهر در حوزه دارو و غذا تحریم نیستیم، اما بسیاری از شرکت‌های اروپایی به دلیل ترسی دارند، دیگر به ایران دارو نمی‌فروشند. بسیاری از مواد مؤثره داروهای ایرانی از سوئیس و کشورهای اروپا تأمین می‌شد که در زمینه تولید مواد مؤثره دارویی حرف اول را می‌زنند و مواد مؤثره بسیار باکیفیتی تولید می‌کنند، اما در حال حاضر، اروپا ما را به نوعی در لیست تحریم نامرئی قرار داده است و تمایلی به برقراری ارتباط مالی با ایران ندارد.»

سامه‌یح در پاسخ به این سوال که هزینه یک جراحی ساده گاهی به یک میلیارد تومان هم می‌رسد، در این شرایط مردم باید چه کنند و تا چه زمانی باید با دولت و شرایط کنونی کنار بیایند؟ گفت: «به نظر من، مسئولان کشور باید شرایطی فراهم کنند که این وضعیت «نه جنگ، نه صلح» به‌طور کامل برطرف شود و جنگ کاملاً پایان پیدا کند تا صلح برقرار شود ودر آن شرایط بتوانیم ارتباط بسیار خوبی با تمام دنیا، به‌جز رژیم صهیونیستی، برقرار کنیم و از منابع کشور به بهترین شکل و در راستای منافع مردم استفاده کنیم.»

منبع: سایت دیده بان ایران