معاون درمان وزارت بهداشت با تأکید بر ضرورت تقویت تابآوری نظام سلامت، محدودیت منابع مالی، کمبود نیروی انسانی و ظرفیتهای اجرایی را از موانع اصلی این مسیر دانست و گفت ارتقای کیفیت خدمات و افزایش توان ارزیابی اطلاعات پزشکی، بهویژه در مواجهه با گسترش هوش مصنوعی، ضروری است.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از پالنا، دکتر سیدسجاد رضوی تقویت تابآوری نظام سلامت را مستلزم ارتقای کیفیت خدمات، افزایش توان نیروی انسانی، مدیریت منابع و ایجاد درک مشترک میان اجزای نظام سلامت و جامعه دانست.
وی در میزگرد «نوآوری برای تابآوری» که در حاشیه هجدهمین کنگره بینالمللی آنستزیولوژی، مراقبتهای ویژه و درد در مرکز همایشهای دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، به تشریح چالشهای نظام سلامت در مواجهه با هوش مصنوعی و ضرورت تقویت تابآوری در شرایط بحران پرداخت.
رضوی با اشاره به گسترش استفاده از هوش مصنوعی در حوزه پزشکی، اظهار کرد: امروزه بیماران نیز به ابزارهای هوش مصنوعی دسترسی دارند و گاهی اطلاعات و پاسخهایی را که از این ابزارها دریافت میکنند، در مراجعه به پزشک مطرح میکنند.
وی افزود: در چنین شرایطی نمیتوان به دانشجویان یا متخصصان گفت که از هوش مصنوعی استفاده نکنند؛ زیرا حجم عظیمی از اطلاعات بهصورت مستمر تولید و بهروزرسانی میشود و امکان جلوگیری از گسترش این فناوری وجود ندارد.
معاون درمان وزارت بهداشت با اشاره به نمونههایی از مراجعه بیماران مبتلا به بیماریهای خاص و مطرح شدن داروها و درمانهای نوین با هزینههای بسیار بالا، افزود: در مواردی، بیماران با استناد به اطلاعات و مقالات منتشرشده درباره درمانهای جدید، از ضرورت دسترسی به داروهایی با هزینه سالانه حدود ۳۰۰ هزار دلار یا ژندرمانیهایی با هزینهای در حدود یک میلیون دلار سؤال میکنند.
وی ادامه داد: در برخی موارد، بیماران مقالات و اطلاعاتی را ارائه میکنند که نشان میدهد یک روش درمانی در مراکز علمی کشورهای دیگر، از جمله آمریکا و ترکیه، در حال بررسی یا اجراست و این پرسش را مطرح میکنند که چرا چنین درمانهایی در ایران ارائه نمیشود. این وضعیت نشان میدهد که با تغییر جدی در دسترسی به اطلاعات مواجه هستیم و جامعه پزشکی باید خود را با این شرایط تطبیق دهد.
دکتر رضوی تأکید کرد: پاسخ به این شرایط، محدود کردن دسترسی به هوش مصنوعی نیست؛ بلکه باید سطح دانش، آگاهی و توان ارزیابی اطلاعات در جامعه پزشکی افزایش یابد تا متخصصان بتوانند اطلاعات تولیدشده توسط این ابزارها را بهدرستی بررسی و درباره اعتبار و کاربرد بالینی آنها تصمیمگیری کنند.
تابآوری؛ از شناخت مشترک تا توان اجرایی
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به ضرورت افزایش تابآوری در نظام سلامت گفت: مسئله این نیست که صرفاً بدانیم برای افزایش تابآوری چه اقداماتی باید انجام دهیم؛ بلکه پرسش اصلی این است که چگونه میتوان این اقدامات را در سطح کشور و مجموعههای درمانی اجرایی و نهادینه کرد.
دکتر رضوی محدودیت منابع مالی، نیروی انسانی و ظرفیتهای اجرایی را از جمله موانع تحقق برنامههای تابآوری دانست و افزود: باید مشخص شود چگونه میتوان با وجود این محدودیتها، راهکارهای افزایش تابآوری را در بیمارستانها و سایر بخشهای نظام سلامت عملیاتی کرد.
معاون درمان وزارت بهداشت همچنین بر اهمیت ایجاد درک و فهم مشترک میان اعضای جامعه پزشکی و اجزای مختلف نظام سلامت تأکید کرد و گفت: همانطور که در یک خانواده، اعضا برای مواجهه با مشکلات باید به درک مشترکی از شرایط برسند، در بیمارستان، شهر و سطح کشور نیز بدون تفاهم و شناخت مشترک از مسائل، دستیابی به تابآوری دشوار خواهد بود.
به گفته وی، تابآوری تنها به یک فرد یا گروه محدود نمیشود و تمام اعضای تیم سلامت، از نیروهای درمانی و پشتیبانی تا افرادی که در بخشهای مختلف ارائه خدمات فعالیت میکنند، باید در برنامههای ارتقای تابآوری مورد توجه قرار گیرند.
تجربه مدیریت بحران و تأمین اقلام ضروری درمان
رضوی در ادامه با اشاره به تجربه نظام سلامت در مواجهه با شرایط بحرانی سال گذشته، همکاری بیمارستانها و فعالان حوزه دارو و تجهیزات پزشکی را در مدیریت شرایط مؤثر ارزیابی کرد.
وی توضیح داد: در شرایطی که احتمال افزایش حوادث، تروما و تعداد مجروحان وجود داشت، برخی اقدامات درمانی و برنامههای غیرضروری برای مدیریت منابع و حفظ ظرفیت پاسخگویی به بیماران اورژانسی محدود شد. در این شرایط، آمادگی بیمارستانها و همکاری مجموعههای مختلف نظام سلامت نقش مهمی در تداوم خدمات درمانی داشت.
معاون درمان وزارت بهداشت با اشاره به نگرانیهایی درباره مصرف اقلامی مانند نخ جراحی، گاز و سایر تجهیزات پزشکی در بخشهای مختلف، بر ضرورت اولویتبندی مصرف منابع در شرایط بحران تأکید کرد.
وی همچنین با اشاره به تقویت ذخایر استراتژیک دارو و تجهیزات پزشکی گفت: مطابق الزامات موجود، ذخایر استراتژیک باید برای پوشش نیازهای ضروری کشور در یک دوره ششماهه پیشبینی و حفظ شوند.
رضوی با بیان اینکه در دوره مورد اشاره، کمبود جدی در تأمین دارو و تجهیزات مورد نیاز خدمات اورژانسی گزارش نشده است، افزود: همکاری نیروی انسانی، همراهی بیمارستانها و درک مشترک از شرایط، در مدیریت منابع و اولویت دادن به بیماران نیازمند خدمات فوری نقش مؤثری داشت.
وی در پایان تأکید کرد: افزایش تابآوری نیازمند برنامهریزی و اقدام در سطوح مختلف است؛ وزارت بهداشت، بیمارستانها، متخصصان و سایر اعضای تیم سلامت هر یک در این زمینه مسئولیت دارند و باید برای تقویت توان نظام سلامت در مواجهه با بحرانها همکاری کنند.
