آموزش‌وپرورش به دنبال پایان تعطیلی‌های مکرر مدارس است.
به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، تعطیلی مدارس به دلایل مختلف از آلودگی هوا و گردوغبار گرفته تا ناترازی انرژی و بحران‌های دیگر طی سال‌های اخیر به یکی از چالش‌های جدی تبدیل شده است.
این تصمیمات اگرچه در بسیاری از موارد با هدف حفظ سلامت دانش‌آموزان یا مدیریت شرایط اضطراری گرفته می‌شود اما در مجموع بخش قابل‌توجهی از زمان آموزش حضوری را از دانش‌آموزان گرفته و نگرانی‌ها درباره افت کیفیت یادگیری دانش‌آموزان را افزایش داده است.
تجربه دوران کرونا یکی از مهم‌ترین نمونه‌های این وضعیت بود و مدارس ایران برای مدت طولانی تعطیل شدند و آموزش مجازی جایگزین کلاس‌های حضوری شد. در حالی که بسیاری از کشورها تلاش کردند در کوتاه‌ترین زمان ممکن مدارس را بازگشایی کنند، نظام آموزشی ایران مدت بیشتری آموزش غیرحضوری را ادامه داد و پیامدهای آن در سال‌های بعد و در نتایج ارزیابی‌های آموزشی مشاهده شد.
رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش‌وپرورش اخیراً در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به تجربه تعطیلی مدارس در دوران کرونا گفته بود: ایران در آن دوره بیشترین تعطیلی مدارس را تجربه کرد در شرایطی که بسیاری از کشورها به‌سرعت مدارس خود را بازگشایی کردند، در ایران هر بار که موضوع بازگشایی مدارس مطرح می‌شد با هجمه‌هایی مواجه بودیم.
وی با اشاره به پیامدهای این وضعیت، عملکرد ضعیف‌تر دانش‌آموزان ایرانی در ارزیابی‌های بین‌المللی تیمز و پرلز را از جمله نتایجی دانسته بود که باید در بررسی آثار تعطیلی مدارس مورد توجه قرار گیرد.
نگاهی به نتایج آزمون تیمز 2023 نیز نشان می‌دهد که وضعیت یادگیری دانش‌آموزان ایرانی نگران‌کننده است. نمره ریاضی پایه چهارم از 443 در سال 2019 به 420 در سال 2023 کاهش یافته است. در علوم همین پایه نیز نمره دانش‌آموزان از 441 به 432 رسیده است. در پایه هشتم نیز نمره ریاضی از 446 به 423 و علوم از 449 به 419 کاهش یافته است.
این نتایج اگرچه نمی‌تواند به‌تنهایی تعطیلی مدارس را عامل افت تحصیلی معرفی کند اما در کنار سایر عوامل مؤثر بر کیفیت آموزش اهمیت توجه جدی به فعالیت مدارس و جلوگیری از وقفه‌های مکرر در فرایند یادگیری را نشان می‌دهد.
550 روز تعطیلی مدارس
موضوع تعطیلی‌های مکرر مدارس در ماه‌های اخیر به یکی از محورهای مورد توجه وزارت آموزش‌وپرورش تبدیل شده است. علیرضا کاظمی وزیر آموزش‌وپرورش 23 شهریور امسال در نشست شورای عالی آموزش‌وپرورش با اشاره به بررسی میزان تعطیلی مدارس در ایران و سایر کشورها گفت: بر اساس گزارش تهیه‌شده ایران حدود 550 روز تعطیلی مدارس داشته است این در حالی است که چین در دوران کرونا کمتر از نصف ایران و ژاپن نیز کمتر از 100 روز مدارس خود را تعطیل کرد.
وزیر آموزش‌وپرورش با تأکید بر اینکه در بسیاری از کشورها هنگام بروز بحران به جای تعطیلی مدارس، مدیریت شرایط در دستور کار قرار می‌گیرد، آلودگی هوا را یکی از نمونه‌های این وضعیت دانست و تأکید کرد: می‌توان با برنامه‌ریزی و مدیریت فعالیت دانش‌آموزان، جریان آموزش را حفظ کرد.
کاظمی همچنین از ارائه گزارشی درباره تعطیلی مدارس به دولت خبر داد و گفت: با تصمیم دولت، مرجعیت تصمیم‌گیری درباره تعطیلی مدارس به آموزش‌وپرورش واگذار شده است تا شاخص‌های این موضوع مورد بازنگری قرار گیرد.
هنگام آلودگی هوا و گردوغبار تعطیلی مدارس آخرین راهکار است
اکنون با نزدیک شدن به فصل سرد سال و افزایش احتمال شکل گیری آلودگی هوا و گردوغبار بار دیگر موضوع تعطیلی مدارس مطرح است با این تفاوت که موضع وزارت آموزش‌وپرورش بر کاهش تعطیلی‌ها و استفاده از راهکارهای جایگزین برای استمرار آموزش حضوری متمرکز شده است.
علیرضا کاظمی وزیر آموزش‌وپرورش در تازه‌ترین اظهارات خود بر ضرورت استمرار آموزش حضوری تأکید کرده و گفته است: سیاست وزارت آموزش‌وپرورش، استمرار آموزش حضوری است و تا زمانی که شرایط به وضعیت اضطراری و سخت نرسیده نباید آموزش غیرحضوری را مطرح کرد بنابراین تعطیلی مدارس باید آخرین راه‌حل باشد.
وی با اشاره به ضرورت تداوم جریان آموزش حتی در شرایط آلودگی هوا و گردوغبار، استفاده از ماسک و مدیریت فعالیت‌های دانش‌آموزان در فضاهای باز را از جمله راهکارهای مدیریت این شرایط عنوان کرده است.
وزارت آموزش‌وپرورش به دنبال تغییر رویکرد در مواجهه با شرایطی است که پیش از این به‌سرعت به تعطیلی مدارس منجر می‌شد.
آیا مدارس از اولویت تعطیلی در شرایط بحران خارج می‌شوند؟
آنچه از اظهارات اخیر مسئولان آموزش‌وپرورش برمی‌آید، تلاش برای پایان دادن به رویکرد تعطیلی آسان مدارس و تبدیل آن به آخرین گزینه در مدیریت بحران‌هاست. تجربه کرونا و نتایج نگران‌کننده آزمون‌های بین‌المللی ضرورت بازنگری در سیاست‌های آموزشی کشور را بیش از گذشته آشکار کرده است.
در این میان، مسئله فقط تعداد روزهای تعطیلی مدارس نیست بلکه کیفیت یادگیری، استمرار ارتباط دانش‌آموز با معلم، جبران عقب‌ماندگی‌های درسی و جلوگیری از تشدید نابرابری آموزشی نیز اهمیت دارد. به‌ویژه دانش‌آموزان مدارس دولتی عادی و خانواده‌هایی که امکانات و شرایط مناسبی برای پیگیری آموزش مجازی ندارند بیش از سایر گروه‌ها از وقفه‌های آموزشی آسیب می‌بینند.