جوان آنلاین: توافق شرمالشیخ که به ادعای دونالد ترامپ به خلعسلاح مقاومت حماس منجر میشود، در شرایطی با دستافشانی شورای صلح غزه و رئیسجمهور امریکا مواجه شده که چهرههای مقاومت صحت و سقم محتوای آن را که در رسانهها منتشر شده، زیر سؤال میبرند و اجرای توافق را منوط به اجرای شروط خود کردهاند. در حالی که اصلاً معلوم نیست اسرائیلیها این توافق را قبول کنند، احتمالاً از همین حالا، آن را هم باید به لیست امضاهای متزلزل دونالد ترامپ اضافه کرد.
«دستاورد بزرگ برای صلح» عبارتی بود که دونالد ترامپ از آن برای توصیف توافق گروههای فلسطینی درباره خلعسلاح مقاومت در غزه استفاده کرد. دیروز برخی رسانهها از دستیابی به نسخهای از توافق شرمالشیخ در مصر حول محور یاد شده خبر دادند. شورای صلح مدعی شد که حماس بهطور رسمی با نقشهراهی تفصیلی برای اجرای مراحل بعدی آتشبس موافقت کرده است. در بیانیهای که به این منظور منتشر شد، آمده است: «برای نخستین بار، حماس بهطور رسمی متعهد شده است یک برنامه اجرایی برای واگذاری همه سلاحهای خود را اجرا کند؛ اقدامی که در ادامه آن، خروج نیروهای اسرائیلی از غزه انجام خواهد شد.» شورای صلح غزه در پیامی دیگر در شبکه اجتماعی ایکس هم مدعی شد که طرح اجرایی توافقشده، زمینه را برای خلعسلاح حماس و آغاز روند خروج نیروهای اسرائیلی از غزه فراهم میکند و این طرح، نویدبخش مزایای قابلتوجهی برای مردم غزه است؛ مردمی که مدتهاست در انتظار آیندهای بهتر هستند. شورای صلح تاکید کرد که اکنون مهمترین مرحله، اجرای توافق است و این نهاد در همکاری با کمیته ملی اداره غزه، در حال انتقال تدریجی اختیارات به این کمیته است.
اجرای برنامه ۲۰ مادهای ترامپ
پنجشنبه شب، دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی تروثسوشال ادعا کرده بود که شورای صلح، به توافقی تاریخی برای خلعسلاح کامل حماس و همه گروههای مسلح دیگر در غزه دست یافته است که «دستاوردی بزرگ» در مسیر دستیابی به صلح و امنیت پایدار خواهد بود. او مدعی شد: «این توافق، گامی اساسی برای آن است که غزه سرانجام تحت اداره یک دولت جدید فلسطینی قرار گیرد که برای کمک به مردم فلسطین، از نزدیک با هیئت صلح همکاری خواهد کرد. در عین حال اسرائیل نیز از امنیتی که شایسته آن است برخوردار خواهد شد و دیگر از غزه به عنوان پایگاهی برای حملات «تروریستی» استفاده نخواهد شد.» رئیسجمهور امریکا این را هم اضافه کرد که توافق جدید، نقطهعطف مهمی در اجرای برنامه ۲۰ مادهای ترامپ است و اجرای آن در چند مرحله با ساختاری دقیق انجام خواهد شد. با تکمیل روند خلعسلاح، نیروهای اسرائیلی عقبنشینی خواهند کرد و نیروی بینالمللی همراه با یک نیروی پلیس جدید فلسطینی، مسئولیت حفظ امنیت غزه برای ساکنان آن و همسایگانش را بر عهده خواهند گرفت. ترامپ ضمن قدردانی از میانجیها و بدون اشاره به جنایات صهیونیستها ادعا کرد: «تهدیدی که از غزه در ۷ اکتبر شکل گرفت، اجازه بازسازی نخواهد یافت. غزه سرانجام در اختیار یک دولت جدید فلسطینی قرار خواهد گرفت که در خدمت مردم خود خواهد بود. این تحول شگفتانگیز را که همه میگفتند هرگز امکان تحقق آن وجود ندارد، به همه تبریک میگویم!»
انبار کردن سلاح در صورت عمل به تعهدات اسرائیل
همه اینها در شرایطی است که اگرچه حازم قاسم، سخنگوی حماس، سوم تیرماه اعلام کرده بود که این جنبش آمادگی کامل برای واگذاری تمام حوزههای حکمرانی در نوار غزه، از جمله پرونده امنیتی، را به «کمیته ملی اداره غزه» دارد، اما تعرضات صهیونیستها همچنان به باریکه غزه ادامه دارد. فقط در یک مورد، روز پنجشنبه، رژیم اشغالگر گروهی از غیرنظامیان را در نزدیکی ورزشگاه یرموک در خیابان الوحده در مرکز شهر غزه هدف قرار داد که به شهادت دو فلسطینی و زخمی شدن ۱۰ نفر دیگر منجر شد. جنبش جهاد اسلامی فلسطین دیروز در بیانیهای به اخبار منتشر شده درباره توافق شرمالشیخ واکنش نشان داد و تاکید کرد که آنچه در رسانهها درباره توافق شرمالشیخ منتشر شده، دقیق نیست و درباره متن فعلی توافق که در رسانهها در حال انتشار است، ملاحظاتی دارد. غازی حمد، عضو هیئت مذاکرهکننده جنبش حماس، هم در گفتوگو با شبکه العربی خاطرنشان کرد که پیش از شروع هرگونه اقدامی، رژیم اشغالگر باید به نتایج نشست شرمالشیخ پایبند باشد. وی در این مورد گفت: «با گروههای فلسطینی درباره بررسی پیشنهاد اخیر رایزنی کردیم. این توافق برای ما دردناک است، اما نجات اهالی نوار غزه از اولویتهای ماست.» این عضو ارشد حماس تصریح کرد: «ما درباره انبار کردن سلاحهای سنگین نزد کمیته ملی در ازای برخی شروط گفتوگو کردیم. طرح انبار کردن سلاح تنها در صورت عقبنشینی اسرائیل و عمل به تعهداتش عملی خواهد شد.» حمد با تاکید بر اینکه باید به جدول زمانبندی عقبنشینی رژیم اشغالگر از نوار غزه و اجرای توافقنامه عمل شود، توضیح داد: «سلاحهای مقاومت به رژیم اشغالگر تحویل داده نخواهد شد و انبار کردن آن تنها با همراهی کمیته ملی صورت خواهد گرفت.» عضو هیئت مذاکرهکننده جنبش حماس همچنین گفت: «ما به رژیم اشغالگر امتیازی ندادهایم بلکه در راستای منافع مردممان در نوار غزه تلاش کردهایم.» علی ابوشاهین، عضو شورای سیاسی جنبش جهاد اسلامی فلسطین، دیگر چهره مقاومت، در گفتوگو با شبکه المیادین گفت: «ما خواستار اجرای توافقی هستیم که تأمینکننده منافع ملت فلسطین باشد و دستاوردهای مقاومت را حفظ کند.» وی اضافه کرد: «جنبش جهاد اسلامی بر اجرای گامبهگام هر توافقی تاکید دارد به گونهای که در مقابل هر گام مقاومت، دشمن نیز یک بند از توافق را اجرا کند.» ابوشاهین گفت: «آنچه که تاکنون درباره توافق منتشر شده است، نشاندهنده وجود بندهایی نیست که بتواند اشغالگران را وادار به اجرای همه بندهای توافق کند. درباره بند مربوط به سلاح مقاومت ابهام وجود دارد.»
بیمیلی اسرائیل برای اجرای توافق
هاآرتص در اشاره به واکنشها در بدنه سیاسی صهیونیستها به این توافق نوشت، در اسرائیل از انعطافپذیری حماس در مورد انتقال به مرحله دوم (توافق)، شوک و ضربهای ایجاد شده است. به گفته منابع امنیتی، نتانیاهو انتظار موافقت حماس را نداشته و بر همین اساس دیدگاه خود را به ترامپ ارائه کرده بود و اکنون در بنبست قرار گرفته است. مصعب حسنیوسف، امریکایی فلسطینیتبار و از رهبران ارشد حماس در کرانه باختری که به «شاهزاده سبز» شهرت دارد، در شبکه ایکس این مورد نوشت: «یک مقام ارشد امریکایی گفت ترامپ بسیار ناامید خواهد شد اگر اسرائیل مانع پیشرفت طرح او برای غزه شود. آقای رئیسجمهور، متاسفم، اما باید این را به شما بگویم، شما کاملاً ناامید خواهید شد.» یوسف در شرایطی چنین موضعگیری داشت که از زمان کنارهگیریاش، بهشدت و علنی از رهبری و جامعه فلسطینی انتقاد میکند و به یکی از برجستهترین و قاطعترین صداها در تلاشهای دیپلماسی عمومی و رسانهای طرفدار اسرائیل تبدیل شده است. جرمی بوئن، سردبیر بینالملل بیبیسی، نیز معتقد است، در عین حال که همه باید به اجرایی شدن این طرح امیدوار باشند، اما دلایل زیادی وجود دارد که احتمال اجرایی نشدن طرح صلح ترامپ را تقویت میکند. اجرا شدن آن به این بستگی دارد که اسرائیل هم موافقت کند از سرزمین غزه خارج شود، در حالی که در واقع کاری که آنها در این مدت انجام دادهاند، در جهت افزایش کنترل خود بر این باریکه بوده است. از طرفی، دولت اسرائیل واکنش رسمی به این موضوع نشان نداده و در ماه اکتبر در اسرائیل انتخابات برگزار میشود و کلیت طیفهای سیاسی این کشور در حال حاضر بسیار راستگرا هستند. این یعنی مخالف امتیازدهی به فلسطینیها هستند. بنابراین دلایل زیادی وجود دارد که چرا این طرح ممکن است عملی نشود.