تأمین دارو در کنار مشکلات ارزی، با موانع جدی حمل‌ونقل بین‌المللی نیز روبه‌رو شده است؛ به‌طوری‌که زمان انتقال برخی محموله‌ها از دو ماه به چهار تا شش ماه رسیده و عبور از کشورهای واسطه، هزینه‌ها و ریسک مفقود شدن کالا را افزایش داده است.
محموله‌های دارویی ناچارند از مسیر چند کشور عبور کنند و همین مسئله هزینه‌های مضاعفی به شرکت‌ها تحمیل می‌کند؛ حتی در برخی موارد، کالا در مسیر حمل‌ونقل و در کشورهای واسطه مفقود می‌شود. عضو هیئت مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی با اشاره به مشکلات لجستیکی تأمین دارو، از افزایش هزینه‌ها و ریسک انتقال محموله‌ها خبر داد.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از مهر محمد همتی درباره وضعیت تخصیص ارز دارو در سال ۱۴۰۵، گفت: در حال حاضر، تقریباً نیمی از نیاز ارزی صنعت دارو از طریق ارز مبادله‌ای تأمین می‌شود و نیمه دیگر از طریق ارز ترجیحی، بنابراین نمی‌توان افزایش قیمت دارو را تنها به موضوع ارز ترجیحی مرتبط دانست.
وی در مورد منابع ارزی پیش‌بینی‌شده برای حوزه دارو در سال ۱۴۰۵ اظهار داشت: طبق قانون بودجه سال ۱۴۰۵ و مصوبه مجلس شورای اسلامی، سهمیه ارز مبادله‌ای دارو در ابتدا سه میلیارد یورو تعیین شده بود که در مراحل تنظیم بودجه، این رقم به سه میلیارد دلار تغییر یافت.
همتی افزود: از این مبلغ، بر اساس درخواست سازمان غذا و دارو، مبلغ ۴۰۰ میلیون دلار برای فرآورده‌های خونی و انسولین کسر شد و در نهایت، رقم سه میلیارد دلار مصوب سال ۱۴۰۵ به دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار کاهش یافت که این موضوع به بانک مرکزی اطلاع داده شد.
وی در مورد میزان تخصیص ارز ترجیحی گفت: از مجموع دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار پیش‌بینی‌شده، تاکنون حدود دو میلیارد دلار تخصیص یافته است. البته بخشی از این تخصیص مربوط به اسناد و تعهدات سال گذشته بوده و تمام آن برای تأمین داروی سال جاری اختصاص نیافته است. بخشی از این منابع باید برای تسویه مطالبات و تعهدات سال‌های گذشته استفاده شود؛ تعهداتی که اسناد دارویی آن از قبل باقی مانده و اکنون باید ارز مربوط به آن‌ها تأمین گردد.
عضو هیئت‌مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران ادامه داد: با توجه به این شرایط، در حالی که حدود پنج ماه تا پایان سال باقی مانده، تنها ۶۰۰ میلیون دلار از منابع ارز ترجیحی پیش‌بینی‌شده باقی مانده است.
وی در خصوص مجموع منابع ارزی حوزه سلامت اظهار کرد: کل منابع ارزی که برای سال جاری به وزارت بهداشت اختصاص یافته، نزدیک به پنج میلیارد دلار است و مابقی این منابع از محل ارز مبادله‌ای تأمین می‌شود. در بخش ارز مبادله‌ای نیز از مجموع حدود دو میلیارد و ۴۰۰ میلیون یورو منابع پیش‌بینی‌شده، تا کنون حدود یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار تخصیص یافته و نزدیک به یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار برای ماه‌های باقی‌مانده سال در نظر گرفته شده است.
همتی به مشکلات ارزی شرکت‌های داروسازی و برخی ابهامات مطرح‌شده درباره افزایش قیمت دارو اشاره کرد و گفت: در حال حاضر تقریباً نیمی از ارز مورد نیاز صنعت دارو به‌صورت مبادله‌ای و نیمه دیگر به‌صورت ترجیحی تأمین می‌شود. همچنین، در بخش ارز ترجیحی، سازمان غذا و دارو با شرکت‌هایی مواجه است که محصولات خود را پیش‌تر با قیمت‌های مصوب عرضه کرده‌اند و اکنون برای تأمین ارز مربوط به آن محصولات با تعهدات گذشته روبرو هستند.
وی تأکید کرد: بنابراین اینکه افزایش قیمت دارو را صرفاً به موضوع ارز ترجیحی یا تغییرات آن نسبت دهیم، تحلیل کاملاً درستی نیست؛ زیرا در حال حاضر بیش از ۵۰ درصد نیاز ارزی ما از محل ارز مبادله‌ای و حدود ۵۰ درصد دیگر از طریق ارز ترجیحی تأمین می‌شود.
عضو هیئت‌مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران به افزایش هزینه‌های جانبی صنعت دارو اشاره کرد و گفت: علاوه بر مسائل ارزی، هزینه‌هایی که پیش از این شاید تنها یک تا دو درصد از کل هزینه‌های تأمین دارو را تشکیل می‌داد، اکنون سهم قابل توجهی پیدا کرده است. به‌ویژه هزینه حمل محموله‌های دارویی به‌شدت افزایش یافته، در حالی که بخشی از این هزینه‌ها در محاسبات قیمت‌گذاری و قیمت تمام‌شده دارو لحاظ نشده است.
وی افزود: از سوی دیگر، هزینه اقلام بسته‌بندی نیز به‌طور غیرطبیعی افزایش یافته است. به‌ویژه با توجه به شرایط ایجادشده برای برخی واحدهای پتروشیمی، قیمت مواد و اقلام مورد نیاز بسته‌بندی افزایش یافته و این موضوع نیز مستقیماً بر قیمت تمام‌شده دارو اثر می‌گذارد.
همتی بر ضرورت توجه مسئولان به شرایط صنعت داروسازی تأکید کرد و اظهار داشت: امیدواریم تدابیری اتخاذ شود تا بیش از این به صنعت دارو فشار وارد نشود؛ زیرا در نهایت، فشار ناشی از افزایش هزینه‌ها به مردم و سازمان‌های بیمه‌گر منتقل خواهد شد.
وی ادامه داد: لازم است برای تأمین مواد اولیه، اقلام جانبی و بسته‌بندی نیز تدابیر مناسبی اندیشیده شود تا بتوان هزینه‌های تولید را مدیریت کرده و قیمت تمام‌شده و قیمت نهایی دارویی که به دست مردم می‌رسد، به‌گونه‌ای اصلاح گردد که به نفع بیماران و کاهش فشار بر هزینه‌های خانوار باشد.
عضو هیئت مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران همچنین به مشکلات حمل‌ونقل بین‌المللی دارو اشاره کرد و گفت: شرایط فعلی از نظر هزینه‌هایی که به صنعت داروسازی تحمیل می‌شود، رضایت‌بخش نیست. در گذشته ممکن بود کالایی را ظرف دو ماه وارد کشور کنیم، اما اکنون حمل همان کالا در برخی موارد بین چهار تا شش ماه زمان می‌برد.
وی افزود: محموله‌ها ناچارند از مسیر چند کشور عبور کنند و همین موضوع هزینه‌های مضاعفی را به شرکت‌ها تحمیل می‌کند. حتی در برخی موارد، کالا در مسیر حمل‌ونقل و در کشورهای واسطه مفقود می‌شود. این‌ها مجموعه‌ای از مشکلاتی است که صنعت داروی کشور در شرایط فعلی با آن مواجه است.
همتی در پایان ابراز امیدواری کرد که با بهبود شرایط کشور و بازگشت وضعیت به حالت عادی، مشکلات موجود در مسیر فعالیت شرکت‌های داروسازی کاهش یابد و صنعت داروی ایران بتواند روزبه‌روز پویاتر و شکوفاتر شود.
وی تأکید کرد: امیدواریم نتیجه این بهبود شرایط، در نهایت به بیماران برسد و مردم نیز از دسترسی بهتر به دارو و خدمات درمانی بهره‌مند شوند و سلامت خود را بازیابند.