اصفهان - ایرنا - نوعی از رانندگی مدتی است در بزرگراه‌ها و معابر استان اصفهان به چشم می‌خورد که دیگر نمی‌توان آن را صرفاً تخلفی معمولی یا ناشی از عجله دانست، رانندگی‌هایی پرخطر و نمایشی که با لایی‌کشی‌های پیاپی، حرکت‌های مارپیچ میان خودروها، تغییر ناگهانی مسیر و عبورهای بی‌محابا از فاصله‌های محدود همراه است و به راحتی سلامتی روحی و جسمی دیگران را به بازی می‌گیرد.
به گزارش ایرنا، خیابان‌های اصفهان هر روز میزبان هزاران شهروندی است که برای رسیدن به محل کار، مدرسه، دانشگاه یا خانه راهی گذرها و معابر می‌شوند. با این حال در میان ترافیک روزانه و رفت و آمد عادی مردم، نوعی از رانندگی دیوانه وار به چشم می‌خورد، جالب اینکه این مساله همچون انتشار ویروس در حال سرایت و افزایش است.
این شیوه رانندگی، خیابان را از یک مسیر عمومی برای رفت‌وآمد به صحنه‌ای برای نمایش مهارت ادعایی، هیجان‌طلبی و گاه خودنمایی تبدیل می‌کند. نمایشی که تماشاگران ناخواسته آن، رانندگان دیگر، موتورسواران، دوچرخه‌سواران و عابران پیاده هستند و کوچک‌ترین اشتباه در آن می‌تواند به حادثه‌ای جبران‌ناپذیر منجر شود.
وقتی صحبت از رانندگی خطرناک می‌شود، معمولاً سرعت غیر مجاز نخستین موضوعی است که به ذهن می‌رسد، اما خطر همیشه در سرعت بالا خلاصه نمی‌شود. گاهی خودرویی با سرعتی نه‌چندان زیاد، اما با تغییر مسیرهای پی‌درپی، رعایت نکردن فاصله طولی و ورود ناگهانی به خط دیگر، شرایطی خطرناک‌تر از حرکت یکنواخت یک خودرو با سرعت بالاتر ایجاد می‌کند.
در واقع، مجموعه‌ای از رفتارهاست که رانندگی را به رفتاری تهدیدآمیز تبدیل می‌کند، از بی‌توجهی به حق تقدم و استفاده نکردن از راهنما گرفته تا ترمزهای ناگهانی، سبقت‌های غیرضروری و تلاش برای عبور از هر شکاف کوچکی در ترافیک. وقتی این رفتارها با شتاب‌گیری‌های مکرر و مانورهای مارپیچ همراه می‌شود، کنترل شرایط برای دیگر رانندگان دشوارتر خواهد شد.
لایی‌کشی میان خودروها شاید برای راننده متخلف راهی برای جلو افتادن از ترافیک باشد، اما آنچه در ظاهر چند ثانیه صرفه‌جویی به نظر می‌رسد، در واقع به معنای تحمیل خطر به دیگران است. راننده‌ای که با سرعت از یک خط به خط دیگر می‌رود، فرصت کافی برای پیش‌بینی واکنش خودروهای اطراف باقی نمی‌گذارد، دیگران نیز ناچارند به‌جای تمرکز بر مسیر خود، رفتارهای غیرقابل پیش‌بینی او را زیر نظر بگیرند و برای جلوگیری از برخورد، ناگهان ترمز کنند یا مسیر حرکتشان را تغییر دهند.
در چنین شرایطی، یک ترمز ناگهانی، تغییر مسیر غیرمنتظره یا حضور موتورسیکلتی در نقطه کور خودرو کافی است تا زنجیره‌ای از برخوردها شکل بگیرد، خطر این رفتار تنها متوجه راننده متخلف نیست بلکه سرنشینان خودروهای دیگر و حتی افرادی که هیچ نقشی در این رفتار ندارند، ممکن است قربانی تصمیم چند ثانیه‌ای فردی شوند که هیجان شخصی و به مراتب بالاتر جنون خود را بر حق دیگران برای تردد ایمن ترجیح داده است.
شکل دیگری از این رفتارها، حرکت مارپیچ در بزگراه‌های شهری است. امکان ندارد در مسیرهایی همچون شهید خرازی، آقابابایی، اقارب پرست یا صفه در حال حرکت باشید و چنین رانندگی‌های خطرآفرینی را مشاهده نکنید.
راننده بدون ضرورت، خودرو را پی‌درپی به چپ و راست هدایت می‌کند، از فاصله میان خودروها عبور می‌کند و گاه با تغییر ناگهانی مسیر، دیگران را به واکنش‌های اضطراری وامی‌دارد.
این رفتار در نگاه نخست ممکن است تلاشی برای نشان دادن تسلط بر فرمان خودرو به نظر برسد، اما رانندگی ایمن با توانایی انجام مانورهای ناگهانی یکسان نیست، مهارت واقعی زمانی معنا پیدا می‌کند که راننده بتواند در شرایط متغیر ترافیک، خودرو را کنترل کند، فاصله ایمن را رعایت کند و از ایجاد خطر برای دیگران بپرهیزد، مسیرهای عمومی نیز محل آزمایش توانایی خودرو یا نمایش مهارت‌های نمایشی نیست.
در مسیرهای شهری اصفهان، که ترکیبی از خودروهای شخصی، تاکسی‌ها، اتوبوس‌ها، موتورسیکلت‌ها و دوچرخه‌ها در آن تردد می‌کند، پیش‌بینی پذیری رفتار رانندگان اهمیتی اساسی دارد و هرگونه حرکت ناگهانی این نظم را مختل و احتمال برخورد را افزایش می‌دهد.
نکته مهم آن است که هیچ راننده‌ای نمی‌تواند واکنش دیگران را به‌طور کامل پیش‌بینی کند. ممکن است راننده‌ای که در خط کناری حرکت می‌کند، برای دور زدن مانعی در مسیر آماده تغییر جهت باشد یا موتورسیکلتی در فاصله‌ای نزدیک قرار داشته باشد که از آینه خودرو به خوبی دیده نشود. رانندگی خطرناک دقیقاً در همین فاصله میان تصور راننده متخلف از کنترل اوضاع و واقعیت غیر قابل پیش‌بینی خیابان شکل می‌گیرد.
بزرگراه‌های اصفهان پیست شخصی نیست
یکی از مسائل مهم در مواجهه با این نوع رانندگی، عادی شدن تدریجی آن در نگاه برخی افراد است، وقتی رانندگی دیوانه وار، لایی‌کشی یا حرکت مارپیچ به رفتاری تکرار شونده تبدیل شود، ممکن است عده‌ای آن را نشانه هیجان، جسارت یا مهارت راننده بدانند. گاهی نیز واکنش‌های هیجانی اطرافیان، فیلمبرداری از مانورها و انتشار تصاویر در فضای مجازی، ناخواسته به این رفتارها جلوه‌ای نمایشی می‌دهد.
اما باید میان رانندگی مسوولانه و رفتارهای خطرآفرین تفاوت روشنی قائل شد. خیابان فضای مشترک مردم است، نه پیست مسابقه و نه صحنه رقابتی برای اثبات برتری یک راننده بر دیگران؛ هر فردی که پشت فرمان می‌نشیند، مسوول حفظ جان خود و رعایت حقوق سایر استفاده‌کنندگان از مسیر نیز هست
علاوه بر این، پیامدهای چنین رفتارهایی به لحظه وقوع حادثه محدود نمی‌شود. تصادف می‌تواند خانواده‌ای را با آسیب جسمی، هزینه‌های درمان، خسارت مالی و فشارهای روانی طولانی مدت رو به رو کند، گاهی نیز پیامد یک تصمیم چند ثانیه‌ای، از دست رفتن جان انسانی است که تنها در زمان نامناسب در مسیر یک راننده بی‌احتیاط قرار گرفته است.
مقابله با رانندگی‌های پرخطر، به‌ویژه رفتارهایی مانند لایی‌کشی و مانورهای مارپیچ که این روزها در خیابان‌های شهر به وفور دیده می‌شود، نیازمند توجه هم‌زمان به نظارت جدی و نه شعاری و نمایشی، اجرای بدون بخشش قانون و فرهنگ‌سازی است. شناسایی نقاطی که چنین رفتارهایی در آن بیشتر مشاهده می‌شود، استفاده مؤثر از ظرفیت‌های نظارتی و برخورد متناسب با تخلفات پرخطر می‌تواند در کاهش زمینه‌های وقوع این رفتارها مؤثر باشد.
در کنار اقدامات نظارتی، آگاهی‌بخشی عمومی نیز اهمیت دارد، باید روشن شود که خطرآفرینی در رانندگی فقط یک انتخاب شخصی نیست، زیرا پیامد آن ممکن است به افرادی تحمیل شود که هیچ نقشی در تصمیم راننده نداشته‌اند، خانواده‌ها، مدارس، رسانه‌ها و نهادهای مسوول آموزش ترافیک می‌توانند در شکل‌گیری نگرشی مسوولانه‌تر نسبت به رانندگی نقش داشته باشند.
از سوی دیگر، شهروندان نیز باید از تبدیل شدن به تماشاگر یا مشوق این رفتارها خودداری کنند، دنبال کردن خودروی متخلف، رقابت با آن، تحریک راننده یا تلاش برای فیلمبرداری از فاصله نزدیک می‌تواند خطر را افزایش دهد. حفظ فاصله ایمن، پرهیز از واکنش‌های هیجانی و اطلاع‌رسانی به مراجع مسوول در شرایط مناسب، راهکارهایی منطقی‌تر برای مواجهه با چنین موقعیت‌هایی است.
اصفهان برای حرکت ایمن در خیابان‌ها و بزرگراه‌هایش بیش از هر چیز به رعایت قواعد مشترک از سوی همه شهروندان نیاز دارد. چند ثانیه زودتر رسیدن، ارزش به خطر انداختن جان انسان‌ها را ندارد و هیچ مهارتی نیز با نادیده گرفتن جان و امنیت دیگران اثبات نمی‌شود.
در نهایت، پرسش اصلی این نیست که یک راننده با چه سرعتی می‌تواند از دیگران سبقت بگیرد یا تا چه اندازه قادر است خودرو را میان مسیرهای محدود هدایت کند پرسش این است که چرا باید شهروندان برای رفت‌وآمد روزمره خود با رفتارهایی مواجه شوند که امنیتشان را به خطر می‌اندازد؟
پاسخ به این سوال، هم به اجرای جدی مقررات نیاز دارد و هم به تغییر نگرشی که هیجان‌طلبی و رفتارهای جنون آمیز پشت فرمان را با مهارت اشتباه می‌گیرد. معابر اصفهان به رانندگانی نیاز دارد که بتوانند خودرو را کنترل کنند، نه کسانی که با رانندگی پرخطر، کنترل و آرامش دیگران را از آن‌ها می‌گیرند. در رانندگی شهری، برنده واقعی کسی نیست که از همه جلو می‌زند، کسی است که سالم به مقصد می‌رسد و اجازه می‌دهد دیگران نیز همین فرصت را داشته باشند.