مطالعه‌ای جدید نشان داده است که میان «اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی» (ADHD) و افزایش خطر ابتلا به زوال عقل (دمانس) و مشکلات حافظه در سالمندان ارتباط وجود دارد.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - در یک مطالعه تازه مشخص شد که احتمال ابتلای افراد دارای «اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی» (ADHD) به زوال عقل، در مقایسه با افراد فاقد آن، تقریباً سه برابر بیشتر است. پژوهشگران دانشگاه پیتسبرگ پس از پایش وضعیت ۱۸۷،۳۴۱ سالمند در طول ده سال به این یافته‌ها دست یافتند؛ در میان این افراد، ابتلای ۳،۰۲۶ نفر به ADHD تشخیص داده شده بود.
نتایج نشان داد که ۶.۷ درصد از افراد مبتلا به این اختلال، متعاقباً دچار مشکلات شناختی از جمله زوال عقل یا اختلال شناختی خفیف شدند؛ این در حالی است که این رقم برای افراد فاقد اختلال، ۳.۴ درصد بود.
پس از در نظر گرفتن عامل سن، پژوهشگران دریافتند که خطر بروز مشکلات حافظه در افراد مبتلا به ADHD تقریباً چهار برابر بیشتر است، در حالی که خطر ابتلا به زوال عقل (به‌تنهایی) حدود سه برابر بیشتر است.
این ارتباط حتی پس از تعدیل نتایج بر اساس عوامل دیگر مانند وضعیت سلامت جسمانی و روانی، سطح تحصیلات، استعمال دخانیات و میزان استفاده از خدمات درمانی همچنان پابرجا بود.
علت اصلی ارتباط میان ADHD و زوال عقل هنوز مشخص نیست، هرچند پژوهشگران چندین توضیح احتمالی برای آن مطرح کرده‌اند. این اختلال ممکن است با پایین بودن «ذخیره شناختی» —یعنی توانایی مغز برای حفظ عملکرد‌های خود با افزایش سن—مرتبط باشد. علاوه بر این، قرار گرفتن در معرض عواملی که بر سلامت مغز تأثیر می‌گذارند—مانند استرس مزمن، مشکلات خواب، کم‌تحرکی، تغذیه نامناسب و مشکلات قلبی—نیز ممکن است خطر ابتلا را افزایش دهد.
پژوهشگران تأکید کردند که این مطالعه از نوع مشاهده‌ای است و ثابت نمی‌کند که ADHD علت بروز زوال عقل باشد. آنها همچنین به این احتمال اشاره کردند که برخی از موارد تشخیص ADHD ممکن است در واقع بازتاب‌دهنده علائم اولیه و تشخیص‌داده‌نشده‌ی زوال شناختی بوده باشند.
این یافته‌ها با مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۳ در نشریه *JAMA Network Open* منتشر شد، هم‌خوانی دارد؛ آن مطالعه نیز نشان داده بود که بزرگسالان مبتلا به ADHD با خطر تقریباً سه برابر بیشتر برای ابتلا به زوال عقل مواجه هستند.
سرویس سلامت همگانی بریتانیا (NHS) خاطرنشان می‌کند که در پیش گرفتن سبک زندگی سالم می‌تواند به کاهش خطر زوال عقل کمک کند؛ این اقدامات شامل ورزش کردن، داشتن رژیم غذایی متعادل، حفظ وزن مناسب و فشار خون در سطح نرمال، و پرهیز از استعمال دخانیات و مصرف بیش‌ازحد الکل است.
منبع: دیلی میل