نتایج یک کارآزمایی بالینی روی ۸۳۰ کودک زیر شش سال نشان می‌دهد محلول ۳۸ درصد دی‌آمین فلوراید نقره می‌تواند با کاربرد دوره‌ای، پوسیدگی بیش از نیمی از دندان‌های شیری تحت درمان را متوقف کند؛ روشی که بدون تراش دندان و تزریق بی‌حسی انجام می‌شود.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از sciencedaily، یک کارآزمایی بالینی بزرگ نشان داده است که محلولی ساده و کم‌هزینه می‌تواند روند پوسیدگی دندان‌های شیری را در کودکان متوقف کند؛ روشی که بدون نیاز به تراش دندان، تزریق بی‌حسی یا بیهوشی انجام می‌شود و می‌تواند نیاز به درمان‌های پیچیده دندان‌پزشکی را کاهش دهد.
این روش با استفاده از ماده‌ای به نام «دی‌آمین فلوراید نقره» (SDF) انجام می‌شود. دندان‌پزشک محلول را با یک اپلیکاتور کوچک روی بخش پوسیده دندان قرار می‌دهد؛ فرایندی که تنها چند ثانیه طول می‌کشد.
برخلاف روش‌های معمول که در آن‌ها بافت پوسیده برداشته و دندان با مواد ترمیمی پر می‌شود، این محلول به متوقف کردن پیشرفت پوسیدگی کمک می‌کند و لزوماً جایگزین بافت ازدست‌رفته دندان نمی‌شود.
نتایج یک کارآزمایی بالینی روی ۸۳۰ کودک
این پژوهش که در نشریه «JAMA Pediatrics» منتشر شده، یک کارآزمایی بالینی فاز سوم است که ۸۳۰ کودک زیر شش سال را دربر می‌گیرد. شرکت‌کنندگان از کلینیک‌های دندان‌پزشکی، مراکز پزشکی کودکان و برنامه‌های آموزشی ویژه کودکان خانواده‌های واجد شرایط در ایالت‌های میشیگان، نیویورک و آیووا جذب شدند.
نتایج نشان داد محلول ۳۸ درصد دی‌آمین فلوراید نقره، در صورت استفاده هر شش ماه یک‌بار، توانست پوسیدگی بیش از نیمی از دندان‌های شیری تحت درمان را متوقف کند.
در دندان‌پزشکی، متوقف شدن پوسیدگی به این معناست که تخریب بافت دندان دیگر پیشرفت نمی‌کند. بااین‌حال، این روش با پرکردن دندان تفاوت دارد و ساختار ازدست‌رفته دندان را بازسازی نمی‌کند.
اثر این محلول از ترکیب دو ماده ناشی می‌شود: نقره به مقابله با باکتری‌های مرتبط با پوسیدگی کمک می‌کند و فلوراید با تقویت ساختار معدنی دندان، مقاومت آن را در برابر آسیب بیشتر افزایش می‌دهد.
مارگریتا فونتانا، استاد دانشکده دندان‌پزشکی دانشگاه میشیگان و پژوهشگر اصلی این مطالعه، تأکید کرده است که این روش درمانی حتی برای کودکان یک‌ساله نیز می‌تواند مؤثر و ایمن باشد.
روشی برای کاهش درد و درمان‌های پیچیده دندان‌پزشکی
پوسیدگی دندان یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن در کودکان است و بیش از ۴۰ درصد کودکان آمریکایی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. پوسیدگی درمان‌نشده ممکن است در ابتدا نشانه مشخصی نداشته باشد، اما با گذشت زمان می‌تواند به دندان‌درد شدید، عفونت، اختلال در غذا خوردن و خوابیدن و غیبت از مدرسه منجر شود.
در برخی موارد، کودکان به درمان‌های پیچیده‌تری نیاز پیدا می‌کنند که انجام آن‌ها مستلزم بیهوشی عمومی است. از سوی دیگر، کودکان خردسال ممکن است نتوانند در طول درمان‌های معمول دندان‌پزشکی بی‌حرکت بمانند یا به دلیل ترس و اضطراب، همکاری لازم را نداشته باشند.
محلول دی‌آمین فلوراید نقره می‌تواند برای بسیاری از این کودکان گزینه‌ای جایگزین باشد؛ زیرا استفاده از آن سریع است و به تجهیزات و مراحل معمول پرکردن دندان نیاز ندارد.
البته این روش محدود به کودکان نیست. سالمندان، افراد دارای معلولیت‌های جسمی یا رشدی، کسانی که اضطراب شدید دندان‌پزشکی دارند و افرادی که دسترسی مناسبی به خدمات دندان‌پزشکی ندارند نیز ممکن است از آن سود ببرند.
بااین‌حال، این درمان یک عارضه ظاهری مهم دارد: بخش پوسیده دندان درمان‌شده به‌طور دائمی تیره یا سیاه می‌شود. این تغییر رنگ به‌ویژه در دندان‌های جلویی قابل مشاهده است و ممکن است بر تصمیم بیمار یا خانواده او برای انتخاب این روش تأثیر بگذارد.
برای برخی بیماران، جلوگیری از درد، تراش دندان و درمان‌های تهاجمی‌تر ممکن است از این تغییر ظاهری مهم‌تر باشد.
چرا یک روش قدیمی دوباره مورد توجه قرار گرفته است؟
دی‌آمین فلوراید نقره ماده جدیدی نیست و دندان‌پزشکان در کشورهای مختلف چندین دهه است که از آن برای کنترل پوسیدگی استفاده می‌کنند.
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در سال ۲۰۱۴ یک محصول حاوی این ماده را برای درمان حساسیت دندان تأیید کرد. بااین‌حال، دندان‌پزشکان در آمریکا از آن برای متوقف کردن پوسیدگی نیز استفاده کرده‌اند؛ کاربردی که خارج از موارد تأییدشده اولیه محصول قرار می‌گیرد.
آنچه تاکنون برای گسترش این کاربرد در آمریکا اهمیت داشته، دسترسی به شواهد بالینی گسترده درباره ایمنی و اثربخشی این روش در جمعیت این کشور بوده است. کارآزمایی دانشگاه میشیگان با هدف کمک به تأمین همین شواهد انجام شد.
فونتانا معتقد است برای گسترش استفاده از این درمان، باید داده‌های دقیق و قابل اتکایی درباره ایمنی و اثربخشی آن در دسترس باشد. چنین شواهدی می‌تواند به پذیرش گسترده‌تر این روش در نظام سلامت، از جمله مراکز درمانی کودکان، کمک کند.
این پژوهش در سال ۲۰۱۸ آغاز شد و با وجود اختلال‌های ناشی از همه‌گیری کووید ۱۹ ادامه یافت.
پژوهشگران می‌گویند استفاده از این محلول در مراکز پزشکی کودکان می‌تواند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد؛ زیرا بسیاری از کودکان سال‌ها پیش از نخستین مراجعه به دندان‌پزشک، به پزشک متخصص کودکان مراجعه می‌کنند. در صورت گسترش دسترسی به این درمان، ممکن است بتوان پوسیدگی را زودتر کنترل کرد؛ پیش از آنکه به درد، عفونت یا نیاز به جراحی منجر شود.
تأیید FDA می‌تواند دسترسی به درمان را گسترش دهد
این کارآزمایی با همکاری پژوهشگرانی از دانشگاه میشیگان، دانشگاه نیویورک، دانشگاه آیووا و دانشگاه ایندیانا انجام شد. مؤسسه ملی تحقیقات دندان‌پزشکی و جمجمه‌وصورت آمریکا، وابسته به مؤسسه ملی سلامت، بیش از ۱۲ میلیون دلار برای این پژوهش تأمین مالی کرد.
محصول بررسی‌شده در این مطالعه، محلول ۳۸ درصد دی‌آمین فلوراید نقره با نام تجاری Advantage Arrest بود که شرکت Elevate Oral Care آن را تأمین کرد.
نتایج این پژوهش می‌تواند در پرونده درخواست تأیید FDA برای استفاده از این ماده به‌منظور متوقف کردن پوسیدگی دندان به کار رود. در صورت تأیید این کاربرد، ممکن است استفاده از محصول در مراکز درمانی افزایش یابد، پوشش بیمه‌ای آن بهبود پیدا کند و نظارت بر کیفیت محصولات عرضه‌شده یکپارچه‌تر شود.
عمر مورسـی، استاد دندان‌پزشکی کودکان در دانشکده دندان‌پزشکی دانشگاه نیویورک و یکی از پژوهشگران اصلی مطالعه، می‌گوید تأیید رسمی این کاربرد می‌تواند به استفاده گسترده‌تر از درمان و افزایش دسترسی بیماران کمک کند.
در برخی کودکان، تکرار درمان هر چند ماه یک‌بار ممکن است برای کنترل پوسیدگی کافی باشد تا زمانی که دندان شیری به‌طور طبیعی بیفتد. بزرگسالان نیز ممکن است بتوانند از این روش برای کنترل پوسیدگی در طولانی‌مدت یا به‌عنوان راهکاری موقت تا زمان انجام ترمیم دندان استفاده کنند.
بااین‌حال، دی‌آمین فلوراید نقره برای همه انواع پوسیدگی مناسب نیست و متوقف کردن روند پوسیدگی نیز لزوماً به معنای بی‌نیازی از درمان‌های ترمیمی در آینده نیست.
یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد روشی که اجرای آن تنها چند ثانیه زمان می‌برد، می‌تواند به بسیاری از بیماران کمک کند تا از پیشرفت پوسیدگی و نیاز به درمان‌های پیچیده‌تر جلوگیری کنند.