متخصص بیماری‌های پوست و مو و لیزر با تأکید بر ضرورت بازتعریف مفهوم اقدامات زیبایی گفت: بسیاری از اقداماتی که در حوزه پوست، مو، ناخن، مژه و ابرو انجام می‌شود، در واقع با هدف حفظ سلامت، بهداشت و ترمیم این بخش‌هاست و بهتر است صرفاً با عنوان اقدامات زیبایی شناخته نشود.

دکتر بهزاد ایران‌منش ضمن اشاره به اقدامات مرتبط با حوزه پوست و مو اظهار کرد: در کنار پوست و مو، بخش‌هایی مانند ناخن، مژه و ابرو نیز با این حوزه ارتباط دارند و توجه به آن‌ها می‌تواند نگاه کامل‌تری به موضوع سلامت و زیبایی ارائه دهد.

وی افزود: بهتر است به جای استفاده گسترده از واژه زیبایی از عباراتی مانند جوان‌سازی، ترمیم پوست، اصلاح بهداشت پوست و درمان عوارض پوستی استفاده کنیم؛ چراکه بسیاری از اقداماتی که در این زمینه انجام می‌شود، با هدف حفظ سلامت و بهداشت پوست و مو صورت می‌گیرد.

ایران‌منش ادامه داد: نوع اقدامات مورد نیاز هر فرد باید متناسب با شرایط او تعیین شود. سن، وضعیت پوست و مو، شغل، تحصیلات و سبک زندگی از جمله عواملی هستند که می‌توانند در انتخاب روش مراقبتی یا درمانی مناسب مؤثر باشند.

این متخصص پوست و مو با بیان اینکه مراقبت‌های پوستی باید از یک برنامه ساده و منظم آغاز شود، گفت: برای نمونه فردی۳۵ تا۴۰ ساله ممکن است بخواهد از افتادگی و شلی پوست، ایجاد فرورفتگی، چین‌وچروک و لکه‌های قهوه‌ای یا ناشی از نور آفتاب پیشگیری کند. در چنین شرایطی نخستین اقدام، تنظیم یک برنامه مراقبت پوستی مناسب در منزل است.

وی بیان کرد: این برنامه می‌تواند شامل استفاده از ضدآفتاب، مرطوب‌کننده و شوینده مناسب باشد. در برخی موارد نیز پزشک با توجه به شرایط فرد، داروهای موضعی یا درمان‌های محدودی را برای مشکلاتی مانند لک، جوش و آکنه تجویز می‌کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان با تأکید بر ضرورت شخصی‌سازی مراقبت‌های پوستی بیان کرد: داروهای مورد استفاده برای همه افراد یکسان نیست و باید براساس نیاز هر فرد تجویز شود. برخی از این داروها که معمولاً در برنامه شبانه استفاده می‌شوند، علاوه بر جنبه مراقبتی، ارزش درمانی نیز دارند.

ایران‌منش اظهار کرد: پس از تنظیم یک روتین کامل و منظم شامل شوینده، مرطوب‌کننده، ضدآفتاب و درمان‌های مراقبتی مورد نیاز، می‌توان در صورت ضرورت از روش‌های درمانی یا جراحی دیگر نیز استفاده کرد؛ با این حال این اقدامات نباید بدون ارزیابی شرایط فرد و صرفاً تحت عنوان اقدامات زیبایی انجام شوند.

کارهای زیبایی باید صرفاً توسط پزشک متخصص انجام شود

وی با تأکید بر اینکه بسیاری از اقدامات این حوزه نباید با عنوان گمراه‌کننده «زیبایی» شناخته شوند، گفت: واژگان جوان‌سازی، ترمیم و بازتوانی به دلیل ماهیت علمی‌تر، گزینه‌های بهتری برای توصیف این اقدامات هستند که باید با هدف حفظ سلامت و بهداشت پوست، مو و ضمائم آن (مانند ناخن و ابرو) انجام شوند.

این متخصص در ادامه گفت‌وگوی خود درباره خدمات پوست و مو اظهار کرد: انجام اقداماتی نظیر تزریق بوتاکس، فیلر، مزوژل یا اسکین‌بوسترها تنها زمانی توجیه‌پذیر است که پس از معاینه دقیق فرد، بررسی شرایط سنی، شغلی، جنسیت و بیماری‌های زمینه‌ای، یک روتین مراقبتی مناسب در منزل (شامل شوینده، مرطوب‌کننده و ضدآفتاب) تنظیم شده باشد و فرد واقعاً به آن نیاز داشته باشد.

وی با اشاره به ضرورت رعایت سن مناسب برای اقدامات ترمیمی افزود: به‌جز روتین‌های مراقبتی پایه که از سنین کودکی تا سالمندی توصیه می‌شوند، اقدامات جوان‌سازی و ترمیمی معمولاً از سنین ۳۵ سال به بالا و متناسب با نیاز واقعی هر فرد انجام می‌شود؛ بنابراین انجام خودسرانه یا تقلیدی این‌گونه کارها در سنین پایین‌تر یا صرفاً از سر چشم‌وهم‌چشمی و اعتیاد به عمل‌های زیبایی، به هیچ‌وجه تأیید نمی‌شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان درباره مراکز مجاز برای ارائه این خدمات تأکید کرد: تمامی کارهای درمانی و مراقبتی از جمله تزریق بوتاکس، لیزر موهای زائد، خال‌برداری و پاکسازی پوست به هیچ‌عنوان نباید در مکان‌های غیرمجاز مانند آرایشگاه‌ها، باشگاه‌ها و ... انجام شود. این خدمات حتماً باید در مطب‌ها، کلینیک‌ها و دی‌کلینیک‌های دارای مجوز رسمی وزارت بهداشت و زیر نظر پزشک صورت گیرد. همچنین بسیاری از این اقدامات تخصصی باید مستقیماً توسط متخصصان پوست، جراحان پلاستیک، گوش و حلق و بینی یا چشم‌پزشکان انجام شود و پزشکان عمومی نیز در همه زمینه‌ها مجاز به دخالت نیستند.

ایران‌منش درباره نقش بلاگرها و تبلیغات شبکه‌های اجتماعی در حوزه پوست و مو هشدار داد: درمان مشکلات پوستی و ریزش مو یک فرآیند کاملاً تخصصی و علمی است و توصیه‌های ساده‌انگارانه اینفلوئنسرها برای خرید محصولات عمومی یا مصرف خودسرانه داروها، پایانی جز تبلیغات تجاری و عدم نتیجه‌گیری مطلوب ندارد.

این متخصص پوست و مو درباره انتخاب محصولات مراقبتی ایرانی یا خارجی اظهار کرد: در بازار هم محصولات باکیفیت ایرانی و هم نمونه‌های استاندارد خارجی وجود دارد و در مقابل، اجناس بی‌کیفیت در هر دو دسته دیده می‌شوند؛ بنابراین ملاک اصلی در تجویز و توصیه، کیفیت، اثربخشی و کارایی محصول بر اساس دانش تخصصی پزشک است و بحث ایرانی یا خارجی بودن در اولویت دوم قرار دارد.

اصول استفاده از ضدآفتاب و روتین پوستی

وی درباره باورهای رایج درباره کرم‌های ضدآفتاب توضیح داد: استفاده از ضدآفتاب‌های استاندارد با SPF بالای ۵۰ پوشش محافظتی فراتر از ۹۵ درصد در برابر پرتوهای UVA، UVB و نور مرئی فراهم می‌کند و اصرار بر استفاده از درصدهای نامتعارفِ تبلیغاتی تاثیری در کارایی ندارد. ضدآفتاب باید در تمامی فصول، حتی در هوای ابری و برفی و محیط‌های بسته دارای صفحات نمایشگر، هر دو ساعت یک‌بار تجدید شود. همچنین این شایعه که ضدآفتاب‌های رنگی لکه‌زا هستند کاملاً بی‌اساس است؛ چراکه اکسید آهن موجود در این فرآورده‌ها سد دفاعی مضاعفی ایجاد می‌کند و برای مبتلایان به لک و ملاسما انتخابی ارجح است.

ایران‌منش افزود: روتین‌های مراقبتی نیازی به مراحل پرهزینه و سردرگم‌کننده ندارند؛ مصرف منظم ضدآفتاب مناسب، مرطوب‌کننده سازگار و آنتی‌اکسیدان‌هایی نظیر سرم ویتامین C و در سنین بالاتر استفاده از مشتقات ضدچروک (نظیر رتینول)، چارچوب استاندارد حفظ سلامت پوست را تشکیل می‌دهند.

هشدار درباره مراکز غیرمجاز و افراد فاقد صلاحیت

این متخصص پوست نسبت به خطرات جبران‌ناپذیر مراجعه به مراکز نامعتبر و مداخله افراد فاقد صلاحیت علمی هشدار داد و یادآور شد: صرف خرید دستگاه و فیلر صلاحیت ایجاد نمی‌کند. هنر و تخصص اصلی یک پزشک متخصص پوست، تشخیص مواردی است که بیمار به دلیل ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای، خودایمنی نظیر لوپوس یا روزاسه، نباید تحت عمل یا لیزر قرار گیرد. متأسفانه نادیده گرفتن این نبایدها در مراکز غیرپزشکی، عوارض پوستی برگشت‌ناپذیری را بر سلامت هم‌وطنان تحمیل می‌کند.

افتادگی شدید چهره با «سندرم تزریق بیش از حد فیلر»

این متخصص پوست و مو با هشدار نسبت به عوارض پدیده «سندرم اورفیلینگ» یا تزریق بیش از حد فیلرها، تأکید کرد: تزریق‌های مکرر و انباشت فیلر در صورت نه‌تنها مانع پیری نمی‌شود، بلکه به مرور به سنگینی بافت و افتادگی شدید پوست (Sagging) در سنین بالاتر می‌انجامد.

وی با انتقاد از شیوع تزریق‌های پی‌درپی و وسواسی ژل در میان برخی متقاضیان زیبایی اظهار کرد: متأسفانه در مواردی با مراجعانی مواجه می‌شویم که علی‌رغم چهره‌های پرشده و دفرمه از تزریقات قبلی، همچنان متقاضی حجم‌دهی مجدد هستند. هر مداخله زیبایی در وهله اول باید دارای ضرورت علمی باشد و توسط پزشک متخصص و مسلط بر آناتومی چهره انجام شود.

ایران‌منش با اشاره به پیامدهای علمی تزریق بیش از حد ژل گفت: در مقالات نوین درماتولوژی پدیده‌ای با عنوان سندرم اورفیلینگ (Overfilling Syndrome) ثبت شده است؛ بیمارانی که مکرراً به تزریق فیلر روی می‌آورند، شاید در ابتدا احساس طراوت کنند، اما در گذر زمان و با انباشت حجم، بافت صورت سنگین شده و چهره با افتادگی زودهنگام و شلی حاد بافت روبه‌رو می‌شود؛ وضعیتی که اگر فرد مسیر طبیعی سالمندی را طی می‌کرد، قطعاً چهره‌ای به مراتب شکیل‌تر و طبیعی‌تر داشت.

این پزشک متخصص با تأکید بر لزوم حفظ هویت منحصربه‌فرد چهره افراد بیان کرد: رسالت علم درماتولوژی زیباتر کردن فرم طبیعی چهره است، نه ساخت چهره‌های کاریکاتوری، عجیب و غیراستاندارد. گونه‌ها و لب‌ها نباید خارج از چارچوب آناتومیک و استخوان‌بندی فرد برجسته‌سازی شوند.

وی همچنین نسبت به تزریق مواد نامرغوب و فاقد برچسب اصالت وزارت بهداشت در مراکز غیرمجاز هشدار داد و افزود: یکی از خطرناک‌ترین پیامدهای فیلرهای غیرمجاز و قاچاق، بروز واکنش‌های جسم خارجی و التهاب‌های تأخیری است؛ عوارضی که ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها پس از تزریق به‌صورت ایجاد ندول‌ها و گره‌های دردناک و سفت در زیر پوست ظاهر شوند و در موارد متعددی تخلیه و ترمیم آن‌ها مستلزم ارجاع به جراحان پلاستیک و مداخلات تهاجمی اتاق عمل است.

ایران‌منش اظهار کرد: این توصیه‌ها به معنای مخالفت با روش‌های نوین مراقبتی نظیر فیلرها، مزوژل‌ها یا لیزر نیست بلکه شرط اصلی بهره‌مندی از این فناوری‌ها، انجام آن‌ها بر پایه نیازسنجی دقیق بالینی، به‌اندازه، در زمان مناسب و منحصراً توسط پزشکان متخصص پوست است.