گزارش‌هایی درباره کاهش فعالیت‌های آنلاین خصمانه علیه اسرائیل در روسیه، پرسشی تازه درباره ارتباط میان زیرساخت‌های دیجیتال، جنگ اوکراین و عملیات تبلیغاتی در فضای مجازی مطرح کرده است.
به گزارش دیروزبان به نقلل از رسانه عبری اسرائیل تودی، بر اساس ادعاهای منتشرشده، حملات پهپادی اوکراین به مراکز داده روسیه ممکن است در اختلال بخشی از شبکه‌های انتشار محتوا نقش داشته باشد؛ ادعایی که در صورت اثبات، ابعاد تازه‌ای از جنگ سایبری و اطلاعاتی را آشکار خواهد کرد.
بنیامین نتانیاهو، از کاهش ۶۰ درصدی فعالیت‌های آنلاین خصمانه روسیه علیه اسرائیل سخن گفته است. این رقم در شرایطی مطرح می‌شود که مسکو و کی‌یف علاوه بر میدان نبرد، در عرصه اطلاعاتی و دیجیتال نیز درگیر رقابتی گسترده هستند. با این حال، هنوز مشخص نیست این کاهش دقیقا بر چه داده‌هایی استوار است و آیا می‌توان آن را مستقیما به حملات پهپادی اوکراین نسبت داد یا خیر.
مراکز داده؛ هدفی فراتر از زیرساخت فنی
مراکز داده بخش مهمی از زیرساخت اینترنت و خدمات دیجیتال را تشکیل می‌دهند. این مراکز با میزبانی از سرورها، پایگاه‌های اطلاعاتی و سامانه‌های پردازش، امکان فعالیت طیف گسترده‌ای از خدمات آنلاین را فراهم می‌کنند. اختلال در چنین زیرساخت‌هایی می‌تواند دسترسی به برخی سرویس‌ها را محدود کند و فعالیت سامانه‌هایی را که به آن‌ها وابسته‌اند، تحت تأثیر قرار دهد.
از این منظر، اگر حملات پهپادی اوکراین واقعا مراکز داده‌ای را هدف گرفته باشند که بخشی از شبکه‌های انتشار تبلیغات یا فعالیت‌های هماهنگ آنلاین به آن‌ها وابسته است، احتمال دارد دامنه اثرگذاری این حملات از اختلال در خدمات فنی فراتر برود. با این حال، صرف آسیب دیدن یک مرکز داده به معنای توقف فعالیت شبکه‌های تبلیغاتی نیست؛ زیرا چنین شبکه‌هایی ممکن است از سرورهای متعدد، خدمات ابری و زیرساخت‌های جایگزین استفاده کنند.
یک اختلال در تبلیغات سازمان‌یافته
ادعای کاهش ۶۰ درصدی فعالیت‌های خصمانه علیه اسرائیل، در صورت برخورداری از پشتوانه آماری معتبر، می‌تواند نشانه‌ای قابل بررسی باشد. اما برای تفسیر درست آن باید روشن شود که منظور از فعالیت خصمانه چیست: تعداد پیام‌ها و پست‌ها، حساب‌های فعال، محتوای ضداسرائیلی یا مطالبی که مشخصا یهودیان را هدف قرار می‌دهند.
این تفکیک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا انتقاد سیاسی از دولت اسرائیل، انتشار اطلاعات نادرست و نفرت‌پراکنی علیه یهودیان مفاهیم یکسانی نیستند. همچنین کاهش تعداد پست‌ها لزوما به معنای کاهش نفوذ یا اثرگذاری یک کارزار تبلیغاتی نیست. ممکن است تعداد پیام‌ها کم شود، اما محتوای باقی‌مانده همچنان مخاطبان زیادی جذب کند.
برای اثبات ارتباط میان حملات پهپادی و کاهش فعالیت‌های آنلاین نیز باید زمان وقوع حملات با تغییرات ثبت‌شده در شبکه‌های اجتماعی مقایسه شود. بررسی منشأ حساب‌ها، الگوی انتشار محتوا و وابستگی احتمالی آن‌ها به زیرساخت‌های آسیب‌دیده نیز می‌تواند به روشن شدن موضوع کمک کند.
جنگ اوکراین و جبهه پنهان اطلاعاتی
جنگ روسیه و اوکراین بارها نشان داده است که رقابت نظامی به خطوط مقدم محدود نمی‌شود. زیرساخت‌های ارتباطی، سامانه‌های دیجیتال و فضای مجازی نیز می‌توانند بخشی از میدان تقابل باشند. با این حال، در پرونده حاضر هنوز نمی‌توان با اطمینان گفت که حملات اوکراین ماشین تبلیغاتی ضداسرائیلی روسیه را مختل کرده‌اند.
ادعای مطرح‌شده از سوی نتانیاهو و ارتباط احتمالی آن با حملات پهپادی اوکراین، نیازمند بررسی مستقل است. تا زمانی که داده‌های قابل راستی‌آزمایی درباره میزان کاهش فعالیت‌ها، منشأ آن‌ها و نقش مراکز داده منتشر نشود، باید این ارتباط را فرضیه‌ای قابل بررسی دانست، نه نتیجه‌ای اثبات‌شده.