در پسزمینه چرخشهای استراتژیک واشنگتن به سوی مسکو و جابهجایی اولویتها در طرحهای صلح اوکراین در پاییز ۲۰۲۶، ردپای یک مدیر مالی جاهطلب و آموزشدیده در آمریکا به وضوح دیده میشود. این چهره که اکنون ریاست صندوق ثروت ملی روسیه را بر عهده دارد، با بهرهگیری از کدهای رفتاری نخبگان غربی و استفاده از زبان تجارت به جای دیپلماسی سنتی، توانسته است فرستادگان ویژه کاخ سفید را به طور کامل مجذوب طرحهای اقتصادی خود کند. او که زاده کییف است و به تعبیر یکی از همدورههای اوکراینیاش «طرف پوتین را برگزید»، با نفوذ در عمیقترین لایههای قدرت در کرملین، نهتنها با دیپلماتهای کهنهکار روس اصطکاک پیدا کرده، بلکه با ارائه وعدههای تجاری کلان، به یکی از چهرههای اصلی نزدیکی واشنگتن و مسکو تبدیل شده است.
به گزارش خبرآنلاین، در ماههای اخیر تعداد زیادی از رسانهها بر پایه افشاگریهای منابع آگاه، از ابعاد پنهان نفوذ کریل دیمیتریف، مدیرعامل صندوق سرمایهگذاری مستقیم روسیه در واشنگتن پرده برداشتهاند. چرخشهای دیپلماتیک ماههای اخیر به روشنی اثبات میکند که چگونه وعدههای تجاری و پروژههای پرسود این چهره با نفوذ، کاخ سفید را متقاعد کرده است که مسیر صلح در اوکراین صرفا باید از تونل معاملات تجاری با مسکو بگذرد.
این چرخش در نهم اکتبر ۲۰۲۶ و در جریان یک نشست پرالتهاب سه ساعته در باشگاه گلف مجلل شلبی در فلوریدا بیش از همیشه نمایان شد. روزنامه لوموند در گزارشی نوشته است: در آن روز، کریلو بودانف، رئیس دفتر ریاستجمهوری اوکراین به سختی تلاش میکرد تا خشم خود را پنهان کند، چرا که احساس میکرد استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیس جمهور آمریکا با او مانند یک کودک رفتار میکند. ویتکاف با لحنی تحقیرآمیز مدعی بود که میخواهد به هیئت اوکراینی نحوه پول درآوردن را آموزش دهد و این جلسه هیچ شباهتی به نشستهای متعدد دیپلماتیک ماههای گذشته که با هدف تدوین یک طرح صلح عادلانه میان اوکراین و روسیه برگزار میشد، نداشت. ویتکاف و جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ ترجیح دادند تا در آن روز صرفا درباره تجارت صحبت کنند و چشمانداز یک «طرح رفاه منطقهای» بزرگ را برای دوره پس از جنگ روی میز بگذارند که شامل اوکراین، اروپا و روسیه میشد.
بر اساس این طرح، قرار بود خطوط لولهای که گاز و نفت روسیه را از طریق خاک اوکراین به اروپا منتقل میکرد، به طور کامل بازسازی شود. ویتکاف تاکید میکرد که با این طرح، کییف سود هنگفتی دریافت خواهد کرد و هزینه انرژی در اروپا نیز به شدت کاهش مییابد. به زعم او، این یک معامله برد-برد بود که نمیشد آن را رد کرد. اما بودانف که از این پیشنهاد شگفتزده شده بود، پاسخ داد که مدل مدنظر کییف، بلاروس نیست، بلکه لهستان است و پذیرش چنین طرحی، کییف را برای همیشه وامدار و وابسته به مسکو میکرد. در میانه همین تنشها بود که یادداشتی به داخل اتاق آورده شد که خبر از یک معامله ناگهانی میداد؛ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در شبکههای اجتماعی اعلام کرده بود که روسیه میلیونها تن گازوئیل به بازار آمریکا و جهان عرضه خواهد کرد تا با کاهش قیمت نفت، نظر رایدهندگان آمریکایی را پیش از انتخابات میاندورهای سوم نوامبر ۲۰۲۶ جلب کند. ویتکاف با عصبانیت رو به هیئت اوکراینی کرد و گفت که باید این معامله را بپذیرند و از گلولهباران پالایشگاههای نفت روسیه دست بردارند، در حالی که اوکراینیها به خوبی میدانستند واشنگتن در ازای این وعده که خزانههای کرملین را پر خواهد کرد، هیچ امتیازی از ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه نگرفته است.
ضیافت خاویار در کرملین و جابهجایی اولویتهای صلح
این اغواگری اقتصادی تا آنجا پیش رفت که به روایت لوموند، ترتیب و اولویتها در مسیر دیپلماتیک جابهجا شد. کوشنر و ویتکاف پس از دیدار با پوتین، در دوبلین با زلنسکی دیدار کردند و از توافق بر سر بزرگترین تبادل اسرا از آغاز جنگ خبر دادند. کییف که خود را در پاییز ۲۰۲۶ بیدفاع و رهاشده میدید، در شوک و احساس خیانتی عمیق فرو رفت. نیکول گراجوسکی، استادیار مرکز تحقیقات بینالمللی ساینس پو در پاریس این چرخش را فراتر از یک گسست دیپلماتیک ارزیابی کرده و معتقد است که تصمیمات سیاسی واشنگتن، توانایی اوکراین برای دفاع از خود را در آستانه یک زمستان بسیار سخت مستقیما هدف قرار داده است. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین نیز در رسانهها از «خیانت» سخن گفت و در مصاحبهای که ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ در پادکست استیون بارتلت پخش شد، با اشاره به جنایات روسیه علیه غیرنظامیان و کودکان گفت بخشیدن آنها غیرممکن است.
ریشههای اوکراینی و شیفتگی زودهنگام به رویای آمریکایی
برای درک بهتر ذهنیت فردی که این شبکه پیچیده را برای اثرگذاری بر مقامهای آمریکایی طراحی کرده است، باید به گذشته او بازگشت. بر اساس گزارش گاردین (منتشرشده در نوامبر ۲۰۲۵)، دمیتریف در دوران اتحاد جماهیر شوروی در اوکراین متولد شده است. او که فرزند والدینی نخبه بود، در شهر کییف بزرگ شد و در مدرسه نخبگان «لیسه شماره ۱۴۵» تحصیل کرد. او در آن دوران به عنوان دانشآموزی سختکوش که شیفتگی عجیبی به ایالات متحده داشت، در ذهن همکلاسیهایش ماندگار شد. ولودیمیر آریف، نماینده پارلمان اوکراین که در همان سالها با دیمیتریف همدوره بود، او را فردی مغرور اما بسیار منظم توصیف میکند که اگر میخواست به هدفی دست یابد، با تمام وجود برای آن برنامهریزی میکرد. این شیفتگی به غرب در سن ۱۵ سالگی به نقطه عطفی در زندگی او تبدیل شد؛ زمانی که برای یک سفر دانشآموزی راهی ایالات متحده شد و این تجربه، وابستگی ذهنی او را به آمریکا برای همیشه تثبیت کرد.
کریل دمیتریف پس از پایان تحصیلات مقدماتی، در دانشگاه استنفورد ثبتنام کرد و سپس دوره کارشناسی ارشد مدیریت کسبوکار خود را در دانشگاه هاروارد گذراند. در گزارشی که روزنامه نیویورک تایمز در سال ۲۰۰۰ میلادی منتشر کرد، دیمیتریف جوان با هیجان از فرصتهای بینظیر هاروارد و حس همبستگی با همگروهیهایش سخن میگفت و نشان میداد که از همان زمان استعداد ذاتی خود را برای شبکهسازی کشف کرده است. او پس از کار در موسسات معتبری نظیر مکینزی و گلدمن ساکس، از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۱ میلادی، مدیریت صندوق سرمایهگذاری آیکون را در کییف با سرمایهای بالغ بر یک میلیارد دلار که بخش اعظم آن متعلق به ویکتور پینچوک، الیگارش اوکراینی و داماد لئونید کوچما، رئیسجمهور پیشین اوکراین بود، بر عهده گرفت.
نفوذ به حلقه اول کرملین از مسیر اقتصاد و روابط خانوادگی
نقطه پرش دیمیتریف به قلب بلوک قدرت در روسیه زمانی شکل گرفت که پینچوک، او را به رئیس وقت شرکت توسعه دولتی روسیه معرفی کرد. این دو نفر با همکاری یکدیگر کرملین را متقاعد کردند تا صندوق سرمایهگذاری مستقیم روسیه را با هدف جذب سرمایههای هنگفت خارجی راهاندازی کند. این نقش جدید که به نظارت بر داراییهای ۱۰ میلیارد دلاری ختم شد، دیمیتریف را به پای ثابت نشستهای جهانی از داووس تا ریاض تبدیل کرد.
در همین دوران، ارتباطات شخصی او با حلقه اول قدرت در کرملین به واسطه روابط همسرش با دختر کوچک ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه به شدت تعمیق یافت. به گفته منبعی که او را در آن سالها میشناخت، دیمیتریف با پشتگرمی به این ارتباطات خانوادگی به فردی بسیار مطمئن و حتی پرمدعا تبدیل شد و با غرور فزاینده، به تدریج نهادهای سنتی در دستگاه سیاست خارجی روسیه را نادیده گرفت.
به نوشته گاردین، در سال ۲۰۲۵ منبعی نزدیک به کرملین گفت او پیشنهاد کمک و مشورت دیپلماتهای کهنهکار روس برای برقراری ارتباط با آمریکاییها را قاطعانه رد کرد و تصمیم گرفت مسیر سیاست خارجی را به تنهایی طی کند. این تکرویها و خودسریهای دیپلماتیک او، خشم دستگاه سیاست خارجی را برانگیخت و نقطه اوج این خصومت در فوریه ۲۰۲۵ رقم خورد. در جریان مذاکرات صلح در شهر ریاض، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه با او اختلاف پیدا کرد و به گفته دو منبعی که جداگانه این ماجرا را شرح دادهاند، با حذف صندلیاش از محل مذاکرات تلاش نمود تا او را عملا از روند مذاکرات کنار بگذارد.
اما دیمیتریف که از حمایتهای بالاترین سطوح قدرت برخوردار بود، تنها با یک تماس تلفنی مستقیم با شخص پوتین به جلسه بازگشت و قدرت خود را به رخ وزیر امور خارجه کشید.
ایکس، مهاجرت و چشمانداز نفوذ در اروپای افراطی
علاوه بر فریب مقامات آمریکایی، فعالیتهای دیمیتریف در سال ۲۰۲۶ به سمت شبکهسازی با افراطگرایان در اروپا نیز گسترش یافت. او در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ در جریان یک نشست اقتصادی در استانبول، ضمن متهم کردن اروپاییها به حماقت برای امتناع از تجارت با روسیه، از ناآرامیهای اخیر در فرانسه برای ترویج لفاظی درباره تهدید مهاجران استفاده کرد و اروپا را قارهای تسخیرشده توسط مهاجران خواند. به ارزیابی لوموند، این سخنان کلمه به کلمه با روایتهای جنبش ماگا و شعارهای ترامپ مطابقت داشت. گاردین هم پیشتر نوشته بود او که در ۱۵ سالگی از سابقه استقلال اوکراین سخن گفته بود، اکنون در شبکه ایکس روزانه درباره «بحران مهاجرت» مینویسد و گاه لفاظیهای توطئهآمیز را ترویج میکند.
دیمیتریف در آخرین گامهای جاهطلبانه خود اعلام کرده است که قصد دارد از نمایندگان حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» برای حضور در یک مجمع اقتصادی دعوت کند تا از تجارت و منافع اقتصادی، به عنوان اهرمی قدرتمند برای ایجاد شکاف در میان متحدان غربی اوکراین بهره گیرد.
