دنیای اقتصاد: شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، بار دیگر اختلاف‌نظرها درباره هزینه‌های حمایت واشنگتن از اسرائیل را به مرکز توجه سیاست داخلی این کشور آورده است.
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کامران کرمی؛ شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، بار دیگر اختلاف‌نظرها درباره هزینه‌های حمایت واشنگتن از اسرائیل را به مرکز توجه سیاست داخلی این کشور آورده است.
ترامپ و ونس، از جمله چهره‌هایی هستند که جنگ با ایران و رابطه آمریکا با اسرائیل را در شمار عوامل شکست جمهوری‌خواهان قرار داده‌اند. نشانه‌های این تغییر رویکرد، نگرانی‌هایی را در تل‌آویو درباره آینده کمک‌های نظامی آمریکا، دسترسی به تسلیحات پیشرفته و حمایت دیپلماتیک واشنگتن ایجاد کرده است؛ تحولاتی که می‌تواند بر موازنه قدرت منطقه‌ای و محاسبات ایران نیز اثر بگذارد.
کاهش حمایت دوحزبی از اسرائیل
به نوشته اکونومیست، محبوبیت اسرائیل در افکار عمومی آمریکا طی سال‌های اخیر کاهش یافته است. عملیات نظامی این رژیم در غزه و لبنان، مخالفت‌هایی را در هر دو طیف سیاسی آمریکا برانگیخته و جنگ با ایران نیز حساسیت‌ها درباره کمک‌های مالی و تسلیحاتی واشنگتن به تل‌آویو را افزایش داده است. آمریکا سالانه حدود ۳.۸ میلیارد دلار کمک نظامی در اختیار اسرائیل قرار می‌دهد؛ رقمی که عمدتا برای خرید تسلیحات و تجهیزات ساخت آمریکا هزینه می‌شود.
این موضوع در انتخابات اخیر نیز بازتاب یافت. برخی نامزدهای دموکرات با انتقاد از کمک‌های نظامی به اسرائیل وارد رقابت شدند و شماری از آنان بر نپذیرفتن کمک‌های مالی لابی طرفدار اسرائیل، از جمله آیپک، تأکید کردند. اکونومیست می‌نویسد حتی تصمیم آیپک برای توقف حمایت از نامزدها، نشانه‌ای از افزایش حساسیت سیاسی نسبت به این نهاد بود.
ترامپ در روز انتخابات اعلام کرد کمک نظامی آمریکا به اسرائیل در پایان سال متوقف خواهد شد؛ او مدعی شد اسرائیل دیگر به این کمک‌ها نیاز ندارد و اقتصاد و توان نظامی آن وضعیت مناسبی دارد. ونس نیز روز بعد، جنگ با ایران و رابطه با اسرائیل را از عوامل شکست جمهوری‌خواهان دانست. این اظهارات در تل‌آویو به‌عنوان پیامی سیاسی درباره کاهش حمایت دوحزبی از اسرائیل ارزیابی شد.
پایان کمک‌های نظامی؛ فشار مالی یا تغییر راهبردی؟
توافق فعلی کمک نظامی آمریکا به اسرائیل که در دوره باراک اوباما امضا شده، در سال ۲۰۲۸ به پایان می‌رسد. دولت بنیامین نتانیاهو از پیش می‌دانست مذاکره برای تمدید آن دشوار خواهد بود؛ زیرا بخشی از دموکرات‌ها با حمایت نظامی بی‌قیدوشرط از اسرائیل مخالف‌اند و در اردوگاه جمهوری‌خواهان نیز تمایل به اختصاص منابع مالی آمریکا به کشورهای دیگر کاهش یافته است.
نتانیاهو پیش‌تر از ایده کاهش تدریجی وابستگی اسرائیل به کمک‌های آمریکا طی یک دوره ده‌ساله سخن گفته بود. با این حال، اعلام ترامپ درباره توقف کمک‌ها، مقام‌های اسرائیلی را غافلگیر کرد. طبق برآورد اکونومیست از پیامدهای مالی این تصمیم، پایان کمک‌ها می‌تواند طی دو سال آینده شکافی حدود هفت میلیارد دلار در منابع مالی اسرائیل ایجاد کند. این در حالی است که تل‌آویو پس از چند سال درگیری نظامی، سفارش‌های گسترده‌ای برای خرید هواپیما، بالگرد و تجهیزات نظامی ثبت کرده و همچنان تعهدات مالی قابل‌توجهی در قبال قراردادهای تسلیحاتی خود دارد.
با وجود این، اهمیت کمک آمریکا فقط به ارزش مالی آن محدود نیست. حمایت واشنگتن به اسرائیل امکان دسترسی به تسلیحات پیشرفته، حفظ برتری نظامی کیفی در منطقه و برخورداری از پشتوانه دیپلماتیک در نهادهای بین‌المللی را داده است. از این رو، تغییر در مناسبات دو طرف می‌تواند جایگاه اسرائیل را در عرصه بین‌المللی نیز تحت تأثیر قرار دهد.
پیامدهای منطقه‌ای برای ایران
برای ایران، کاهش حمایت نظامی و سیاسی آمریکا از اسرائیل می‌تواند در محاسبات امنیتی منطقه اهمیت داشته باشد؛ به‌ویژه اگر این روند به محدودیت در فروش تسلیحات پیشرفته یا نظارت بیشتر کنگره بر نحوه استفاده اسرائیل از آنها منجر شود. با این حال، اکونومیست تأکید می‌کند که پایان کمک‌های مالی لزوما به معنای فروپاشی همکاری راهبردی دو کشور نیست.
همکاری اطلاعاتی، استفاده از زیرساخت‌های راداری، دسترسی اسرائیل به داده‌های ماهواره‌ای آمریکا و مشارکت دو طرف در سامانه‌های دفاع موشکی، همچنان بخش مهمی از این رابطه را تشکیل می‌دهد. بنابراین، حتی در صورت تغییر سازوکار کمک‌های مالی، پیوندهای نظامی و امنیتی واشنگتن و تل‌آویو ممکن است ادامه یابد.
در مجموع، آنچه در حال تغییر است، نه لزوما پایان اتحاد آمریکا و اسرائیل، بلکه شرایط سیاسی و اقتصادی تداوم آن است. جنگ با ایران، تحولات غزه و لبنان و افزایش مخالفت‌ها با کمک نظامی به اسرائیل، این رابطه را بیش از گذشته در معرض مناقشه داخلی آمریکا قرار داده است؛ موضوعی که تهران آن را در ارزیابی تحولات آینده منطقه در نظر می‌گیرد./