بحران رسانه در ایران، بحرانِ بی‌پولی نیست؛ بحرانِ بی‌اعتمادی و نبودِ آلترناتیو است. زهرا جعفری در مقاله‌ای تازه، با نگاهی به فعالیت‌های شبکه «ایران‌نت»، از ضرورت دفاع از عقلانیت و حمایت از رسانه‌هایی می‌گوید که با کمترین امکانات، در برابر موج ابتذال و بوروکراسی سنگین، ایستاده‌اند.
ماجرا خیلی پیچیده نیست! سال‌ها است که اهالی مطبوعات می‌نالند که مرجعیت رسانه‌ای از دست رفته و میدان یا دست بودجه خمطبوعاتواران بی مخاطب افتاده یا اینفلوئنسرهای زرد اینستاگرامی است اما کمتر دیده میشود که خود اهالی رسانه آستین بالا بزنند و در عمل آلترناتیو بسازند. به نظرم از این حیث، خبر راه‌اندازی شبکه اینترنتی «ایران‌نت» از سوی شماری از روزنامه‌نگاران، اتفاق مهمی است. خاصه آنکه دست روی حوزه‌ای گذاشته‌اند که از قضا کمترین نفع مالی را دارد: حوزه فرهنگ و هنر!
برای فهم اینکه چرا ظهور این رسانه اهمیت پیدا می‌کند، باید نگاهی به وضعیت بیمارگونه بازار رسانه در کشور بیاندازیم. از یک‌سو، با رسانه‌های رسمی و بوروکراتیکی روبرو هستیم که با بودجه‌های سنگین عمومی اداره می‌شوند، اما زبان نسل امروز را نمی‌فهمند و اثرگذاری شان حداقلی است. از سوی دیگر، میدان در اختیار رسانه‌ها و صفحات زرد اینستاگرامی و تلگرامی افتاده که تنها با فریب چشم و تولید محتوای هیجانی و تو خالی، دنبال جذب کلیک هستند. در این میان، جای خالی یک رسانه حرفه‌ای که نه بوروکراتیک و رسمی باشد و نه به ابتذال تن بدهد، به شدت احساس میشود.
چند برش از برنامه‌های این شبکه مثل «مصائب شیرین» و «بی‌مقدمه» را که این روزها در شبکه‌های اجتماعی دست به دست میشود می‌دیدم. تفاوتش با ابتذال جاری فضای وب مشخص است. نه دلقک بازی است و نه یقه گیری‌های ساختگی برای فالوورگیری. مصاحبه‌ها ریتم دارند، میزبان می‌داند چه می‌پرسد و مهمان احساس نمی‌کند برای تحقیر شدن دعوت شده است. اینکه این برش‌ها بدون کمپین‌های میلیاردی دارد وایرال میشود، یعنی جامعه هنوز تشنه گفتگوی سنجیده و محترمانه است، مشروط بر آنکه بوی فرمایشی ندهد.
مسئله امروز ما نه بی پولی که بی اعتمادی است. تشکیلات رسمی به دلیل بوروکراسی سنگین، ارتباطش با بدنه جامعه قطع شده است. شبکه‌های خارج از کشور هم منطق خودشان را دنبال می‌کنند. در این خلا، بقای چنین
رسانه‌های مستقلی آن هم در حوزه فرهنگ، حیاتی است. البته کارشان سخت است و راه پر پیچ و خمی دارند. اگر اهل قلم، سینماگران و مخاطبان دغدغه مند به این تجربه ضریب ندهند، فردا نباید از غلبه کامل محتوای مبتذل گلایه کنند. حمایت از این بچه‌ها، یک خواهش صنفی نیست، دفاع از عقلانیت است. همین!
زهرا جعفری