تیم ملی کشتی آزاد ایران با کسب ۲ مدال طلا، یک نقره و ۳ برنز و مجموع ۱۳۳ امتیاز، در رقابت‌های جهانی ۲۰۲۶ آستانه به عنوان سومی رسید؛ نتیجه‌ای که در کنار درخشش برخی ستاره‌ها، با ناکامی چند مدعی و فاصله قابل توجه با آمریکا و روسیه همراه بود.
پرونده رقابت‌های کشتی آزاد قهرمانی جهان ۲۰۲۶ در آستانه قزاقستان در شرایطی بسته شد که تیم ملی ایران با ۶ مدال در جایگاه سوم جهان قرار گرفت؛ جایگاهی که اگرچه نشان‌دهنده حفظ موقعیت ایران در جمع قدرت‌های برتر کشتی دنیاست، اما بررسی عملکرد انفرادی کشتی‌گیران و نتایج تیمی نشان می‌دهد برای بازگشت به قله کشتی جهان، کار دشواری پیش روی کادر فنی قرار دارد.
شاگردان پژمان درستکار در این مسابقات ۲ مدال طلا توسط احمدمحمدنژاد جوان و امیرحسین زارع، یک مدال نقره توسط محمد نخودی و ۳ مدال برنز توسط رحمان عموزاد، حسن یزدانی و امیرمحمد یزدانی به دست آوردند. با این حال، از دست رفتن فرصت مدال‌آوری در اوزانی همچون ۸۶ و ۹۲ کیلوگرم و ناکامی برخی مدعیان در عبور از سد رقبای مستقیم، مانع از آن شد که ایران در رقابت تیمی به جایگاهی بالاتر برسد.
آمریکا قهرمان شد، روسیه در بازگشت نایب‌قهرمانی گرفت
مهم‌ترین اتفاق رقابت‌های امسال، رقابت نزدیک آمریکا و روسیه برای کسب عنوان قهرمانی بود؛ رقابتی که در نهایت با برتری آمریکایی‌ها به پایان رسید.
تیم ملی آمریکا با کسب ۱۹۴ امتیاز قهرمان شد، روسیه با ۱۸۵ امتیاز در جایگاه دوم ایستاد و ایران با ۱۳۳ امتیاز سوم شد. به این ترتیب، آمریکا تنها ۹ امتیاز بیشتر از روسیه کسب کرد، اما فاصله روسیه با ایران به ۵۲ امتیاز و فاصله آمریکا با نمایندگان کشورمان به ۶۱ امتیاز رسید.
آمریکایی‌ها با کسب ۹ مدال در ۱۰ وزن، ۵ مدال طلا در اوزان ۵۷، ۶۵، ۷۹، ۸۶ و ۹۷ کیلوگرم و امتیازآوری در سایر اوزان، عنوان قهرمانی را به دست آوردند. روسیه هم صاحب ۹ مدال شد که در اوزان ۷۰، ۷۴ و ۹۲ کیلوگرم به طلا رسید و با حضور در جمع مدعیان سایر اوزان، رقابت نزدیکی با آمریکا داشت.
این اختلاف امتیاز برای کشتی ایران اهمیت زیادی دارد؛ چراکه نشان می‌دهد موفقیت در چند وزن و کسب چند مدال طلا، به‌تنهایی برای قهرمانی تیمی کافی نیست و باید در تمام اوزان، کشتی‌گیران توانمند و امتیازآور در اختیار داشت.
بازگشت روس‌ها با قدرت؛ رقیبی که دوباره مدعی اصلی شد
یکی از ویژگی‌های متفاوت مسابقات امسال، بازگشت روسیه به رقابت‌های جهانی با پرچم رسمی این کشور بود.
پس از محدودیت‌های چندساله حضور ورزشکاران روس در مسابقات بین‌المللی، اتحادیه جهانی کشتی در ۱۵ مه ۲۰۲۶ مجوز حضور بدون محدودیت کشتی‌گیران روس و بلاروس را صادر کرد و امکان استفاده از پرچم و سرود ملی این کشور‌ها را نیز فراهم آورد.
روس‌ها در نخستین حضور دوباره خود در این سطح از رقابت‌ها، با کسب ۱۸۵ امتیاز تا یک قدمی قهرمانی پیش رفتند و تنها با ۹ امتیاز اختلاف نسبت به آمریکا نایب‌قهرمان شدند.
این نتیجه برای کشتی ایران پیام روشنی دارد؛ روسیه نه‌تنها به چرخه رقابت‌های جهانی بازگشته، بلکه با ترکیبی قدرتمند در تمام اوزان، بار دیگر به یکی از جدی‌ترین رقبای ایران و آمریکا تبدیل شده است. رقابتی که در سال‌های آینده و به‌ویژه در مسیر المپیک ۲۰۲۸، اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
۲ طلای ارزشمند؛ جوان و زارع امید‌های ایران را زنده نگه داشتند
در میان نتایج درخشان ایران، دو مدال طلای احمد محمدنژاد جوان و امیرحسین زارع اهمیت ویژه‌ای داشت.
احمد محمدنژاد جوان در وزن ۶۱ کیلوگرم با نمایشی قابل توجه به فینال رسید و در مبارزه پایانی برابر زائور اوگویف، قهرمان نامدار روسیه، با نتیجه ۹ بر ۲ به پیروزی رسید تا نخستین طلای ایران را به دست آورد.
این پیروزی از آن جهت اهمیت داشت که جوان توانست در یک میدان بزرگ جهانی، یکی از پرافتخارترین کشتی‌گیران روسیه را شکست دهد و آینده امیدوارکننده‌ای را پیش روی کشتی آزاد ایران قرار دهد.
در وزن ۱۲۵ کیلوگرم نیز امیرحسین زارع بار دیگر قدرت خود را به رخ حریفان کشید. او پس از پیروزی مقابل نمایندگان هند، جامائیکا و آمریکا، در فینال برابر عبدالله قربانوف از روسیه قرار گرفت و با نتیجه قاطع ۱۱ بر صفر به پیروزی رسید تا دومین طلای ایران را ثبت کند.
زارع با این عملکرد، یکی از مهم‌ترین امتیاز‌های تیمی ایران را به دست آورد و نشان داد همچنان یکی از مدعیان اصلی سنگین‌وزن جهان است.
نخودی باز هم به طلای جهان نرسید
محمد نخودی در وزن ۷۹ کیلوگرم یکی از بهترین مسیر‌های مسابقات را پشت سر گذاشت و با ۴ پیروزی متوالی به فینال رسید.
او پس از شکست حریفانی از تاجیکستان، لتونی، بلاروس و جمهوری آذربایجان، در دیدار نهایی مقابل لوی هاینس از آمریکا قرار گرفت، اما در یک مبارزه نزدیک با نتیجه ۴ بر ۳ شکست خورد و به مدال نقره بسنده کرد.
این نتیجه اگرچه ششمین مدال جهانی نخودی را برای او به همراه داشت، اما بار دیگر حسرت طلایی نشدن این کشتی‌گیر را زنده کرد.
نخودی همچنان یکی از چهره‌های باثبات کشتی ایران در رقابت‌های جهانی است، اما شکست مقابل نماینده آمریکا نشان داد فاصله رسیدن به مدال طلا با حضور مستمر در فینال تفاوت دارد.
فیروزپور و قاسمپور؛ ۲ فرصت مهم که از دست رفت
در کنار موفقیت‌های تیم ایران، عملکرد ۲ کشتی‌گیر وزن‌های ۸۶ و ۹۲ کیلوگرم از نکات قابل تأمل مسابقات بود.
کامران قاسمپور در وزن ۸۶ کیلوگرم شروع امیدوارکننده‌ای داشت و در دور نخست موفق شد ماگومد رمضانوف، قهرمان المپیک از بلغارستان را با نتیجه ۵ بر ۳ شکست دهد؛ اما در ادامه مقابل مالک شاوایف از قرقیزستان با ضربه فنی مغلوب شد.
با شکست شاوایف در مرحله بعد مقابل حریف آمریکایی، فرصت حضور قاسمپور در جدول شانس مجدد نیز از بین رفت تا یکی از مدعیان ایران خیلی زود از گردونه رقابت‌ها کنار برود.
در وزن ۹۲ کیلوگرم، امیرحسین فیروزپور نیز با وجود شروع مناسب و پیروزی مقابل حریفانی از قرقیزستان و بلغارستان، در نیمه‌نهایی برابر ترنت هیدلی، قهرمان جهان از آمریکا، با نتیجه ۱۱ بر ۸ شکست خورد.
فیروزپور در دیدار رده‌بندی نیز مقابل علی تسوکایف از جمهوری آذربایجان با نتیجه ۶ بر صفر مغلوب شد و به جایگاه پنجم بسنده کرد.
بی‌مدال ماندن فیروزپور در شرایطی رقم خورد که او فرصت بسیار خوبی برای حضور روی سکو داشت، اما دو شکست متوالی در مراحل پایانی، او را از کسب مدال محروم کرد.
این دو نتیجه در کنار حذف زودهنگام قاسمپور، از مهم‌ترین نقاط ضعف کارنامه ایران در این دوره از رقابت‌ها بود.
۳ برنز باارزش؛ بازگشت یزدانی و عموزاد به سکو
حسن یزدانی در وزن ۹۷ کیلوگرم پس از شکست مقابل آرش یوشیدا از ژاپن، به جدول شانس مجدد رفت و با پیروزی مقابل حریف هندی به دیدار رده‌بندی رسید.
او در این مبارزه مقابل احمد تاج‌الدینوف، قهرمان المپیک از بحرین، با نتیجه ۵ بر صفر به پیروزی رسید و مدال برنز را به دست آورد.
این مدال برای یزدانی و کشتی ایران اهمیت ویژه‌ای داشت؛ چراکه او در وزن جدید و پس از عبور از مسیری دشوار، بار دیگر توانایی رقابت با بزرگان کشتی جهان را به نمایش گذاشت.
رحمان عموزاد نیز در وزن ۶۵ کیلوگرم پس از شکست در مسیر رسیدن به فینال، با استفاده از فرصت شانس مجدد به دیدار رده‌بندی رسید و مدال برنز گرفت.
در وزن ۷۴ کیلوگرم هم امیرمحمد یزدانی پس از شکست مقابل اینالبک شریف از روسیه، با پیروزی ۸ بر ۲ مقابل جیمز گرین از آمریکا به دیدار رده‌بندی رسید و در این مرحله تاج‌موراز سالکازانوف از اسلواکی را با نتیجه ۵ بر ۴ شکست داد تا سومین برنز ایران را کسب کند.
این سه مدال، نشان‌دهنده توانایی کشتی‌گیران ایران برای بازگشت به مسابقات پس از شکست‌های اولیه بود؛ ظرفیتی که در مسابقات بزرگ می‌تواند نقش مهمی در حفظ امتیازات تیمی داشته باشد.
آمریکا و روسیه؛ دو رقیب مستقیم در مسیر قهرمانی
نگاهی به نتایج مسابقات نشان می‌دهد ایران برای بازگشت به صدر کشتی آزاد جهان باید بیش از گذشته روی رقابت مستقیم با آمریکا و روسیه تمرکز کند.
آمریکا با ۵ مدال طلا و روسیه با ۳ مدال طلا، در مجموع ۸ قهرمانی از ۱۰ وزن را به خود اختصاص دادند. ۲ طلای دیگر نیز سهم ایران شد.
از سوی دیگر، شکست نخودی مقابل هاینس، فیروزپور مقابل هیدلی و حذف والی‌زاده مقابل اسپنسر لی، بخشی از نتایج مستقیم ایران مقابل نمایندگان آمریکا بود. در مقابل، پیروزی جوان برابر اوگویف و زارع مقابل قربانوف نشان داد ایران همچنان توانایی شکست ستاره‌های روسیه را دارد؛ بنابراین مسئله اصلی، صرفاً برتری در چند مبارزه حساس نیست؛ بلکه ایجاد توازن در تمام اوزان و افزایش تعداد کشتی‌گیرانی است که بتوانند تا مراحل پایانی مسابقات پیش بروند.
از تلنگر آستانه تا هدف بزرگ لس‌آنجلس
رقابت‌های جهانی آستانه را باید یکی از ایستگاه‌های مهم ارزیابی کشتی ایران در مسیر المپیک ۲۰۲۸ لس‌آنجلس دانست.
در المپیک آینده، کشتی آزاد مردان در شش وزن ۵۷، ۶۵، ۷۴، ۸۶، ۹۷ و ۱۲۵ کیلوگرم برگزار خواهد شد؛ بنابراین چهار وزن ۶۱، ۷۰، ۷۹ و ۹۲ کیلوگرم از برنامه المپیک خارج هستند.
از میان مدال‌آوران ایران در آستانه، رحمان عموزاد در ۶۵، امیرمحمد یزدانی در ۷۴، حسن یزدانی در ۹۷ و امیرحسین زارع در ۱۲۵ کیلوگرم در اوزان المپیکی مدال گرفتند. البته احمدمحمدنژاد جوان و محمد نخودی نیز با وجود حضور در اوزان غیرالمپیکی، ظرفیت‌های مهمی برای آینده کشتی ایران محسوب می‌شوند.
بر اساس برنامه اعلام‌شده اتحادیه جهانی کشتی، مسابقات جهانی سال ۲۰۲۷ نخستین مرحله اصلی توزیع سهمیه‌های المپیک خواهد بود و مدال‌آوران اوزان المپیکی در آن مسابقات برای کشور خود سهمیه کسب می‌کنند.
به همین دلیل، فرصت چندانی برای آزمون و خطا باقی نمانده و کادر فنی باید از همین حالا برای ترکیب نهایی، پشتوانه‌سازی و تقویت اوزان المپیکی برنامه‌ریزی کند.
هم تلنگر، هم امید
سومی جهان با ۶ مدال، دستاوردی قابل توجه برای کشتی ایران است؛ ۲ طلای جوان و زارع، نقره نخودی و ۳ برنز عموزاد، حسن یزدانی و امیرمحمد یزدانی نشان دادند که کشتی ایران همچنان ظرفیت حضور در بالاترین سطح جهان را دارد.
اما در سوی دیگر، فاصله ۵۲ امتیازی با روسیه و ۶۱ امتیازی با آمریکا، حذف قاسمپور، بی‌مدال ماندن فیروزپور و طلایی نشدن نخودی، واقعیت‌هایی هستند که باید جدی گرفته شوند.
شاگردان پژمان درستکار در آستانه هم موفقیت داشتند و هم شکست؛ هم چهره‌های تازه‌ای را به کشتی ایران معرفی کردند و هم در برخی اوزان از رسیدن به اهداف خود بازماندند.
حالا مهم‌تر از جایگاه سوم، درس‌هایی است که باید از این مسابقات گرفته شود. کشتی ایران برای بازگشت به قهرمانی جهان و رقابت با دو قدرت اصلی این رشته، نیازمند تیمی کامل‌تر و آماده‌تر است؛ تیمی که در آن تنها چند ستاره بار مسئولیت را بر دوش نکشند و در تمام اوزان، مدعیان واقعی برای کسب مدال وجود داشته باشند.
آستانه برای کشتی ایران هم تلنگر بود و هم امید؛ اما آزمون بزرگ‌تر در مسیر لس‌آنجلس ۲۰۲۸ پیش روی شاگردان درستکار قرار دارد.