کرمان - ایرنا - مشارکت جوامع محلی به عنوان بهره‌برداران اصلی مراتع در حفظ، احیا و توسعه این ذخائر ارزشمند طبیعی از اهمیت بالایی برخوردار بوده و اجرای طرح احاله و واگذاری مدیریت به مجریان طرح‌های مرتعداری در استان کرمان با هدف تثبیت و گسترش پوشش گیاهی و انتفاع اقتصادی بهره‌برداران شتاب گرفته است.
به گزارش ایرنا،مراتع به عنوان یکی از مهمترین محیط‌های زیست گیاهی و طبیعی، نقش حیاتی در حفظ تنوع زیستی، جلوگیری از فرسایش خاک و تنظیم چرخه آب ایفا می‌کنند، همچنین، این عرصه‌ها با تامین علوفه برای دام‌ها و حمایت از معیشت جوامع محلی و عشایری، ستون اصلی اقتصاد پایدار محسوب می‌شوند.
طی سال‌های اخیر چرای بی‌رویه و بیش از ظرفیت، تبدیل مراتع به زمین‌های کشاورزی و ساخت و ساز، آتش‌سوزی، خشکسالی و تغییر اقلیم از مهمترین عوامل تخریب و آسیب به مراتع به شمار می‌روند.
در دیار کویری کرمان اهمیت مراتع و جنگل‌ها از حساسیت بالایی برخوردار است و با توجه به مساحت ۶ میلیون و ۲۰۰ هزار هکتاری مراتع در شمال کرمان و زیست جمعیت زیادی از جوامع محلی و همچنین وجود گونه‌های جانوری و گیاهی بسیار ارزشمند در این عرصه، حفظ و احیای مراتع در کانون توجه قرار گرفته است.
طرح واگذاری و احاله مراتع به مرتعداران توسط منابع طبیعی و آبخیزداری در چند سال گذشته برای مشارکت جوامع محلی، جهت حفظ و گسترش پوشش گیاهی در حال اجراست تا ضمن احیای عرصه‌های طبیعی، بهره‌برداران از مزایای اقتصادی نیز برخوردار شوند.
احاله مدیریت ۳۰ هزار هکتار از مراتع کرمان در سال ۱۴۰۵
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمان در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴، طرح واگذاری و احاله مدیریت به مجریان طرح‌های مرتعداری در ۳۹ هزار هکتار و در پنج سامانه عرفی شهرستان‌های زرند، سیرجان، شهربابک و کوهبنان اجرا شده است.
علیرضا ابوالحسنی تصریح کرد: همچنین طی سال۱۴۰۰، این طرح در ۳۰ هزار هکتار و هشت سامانه عرفی، شهرستان‌های راور، رابر، سیرجان و کرمان احرا شد.
وی افزود: در این طرح مرتعداران در سامانه‌ها بذر مرتعی می‌کارند و ضمن اینکه پوشش گیاهی مراتع بالا می‌رود و توان اقتصادی بهره‌برداران افزایش پیدا می‌کند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمان با بیان اینکه مدت قرارداد واگذاری در طرح احاله مدیریت طرح‌های مرتعداری ۳۰ سال است تاکید کرد: برای مدیریت مراتع بیشتر از بذرهای گیاهان دارویی استفاده می‌شود که صرفه اقتصادی و درامدزایی خوبی برای مرتعداران دارد.
وی ادامه داد: با توجه به اینکه بهره‌برداری در عرصه‌های طبیعی فقط باید با مجوز انجام شود، کارشناسان منایع طبیعی، آموزش‌های لازم و بذر گیاهان را در اختیار مرتعداران قرار می‌دهند
ابوالحسنی اظهار کرد: ساخت آب انبار و بندهای آبخشور توسط، مرتعداران در این طرح لحاظ و انجام شده و همچنین مدیریت چرای دام نیز اعمال می‌شود.
تسریع واگذاری مدیریت عرصه‌های مرتعی به بهره‌برداران
وی با اشاره به اهمیت توسعه مدیریت مشارکتی در عرصه‌های مرتعی اظهارکرد: در راستای تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه در حوزه منابع طبیعی، فرآیند احاله مدیریت طرح‌های مرتعداری با دقت و بر اساس ظرفیت‌های موجود منطقه تسریع شده است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمان افزود: به تازگی ۲ فقره طرح مرتعداری تلفیقی شامل طرح‌های تیکدر پای سنگ و ده بالا، در شهرستان کرمان، با مجموع مساحت بیش‌از ۱۱ هزار هکتار، در محل دفتر اسناد رسمی شماره ۹۹ کرمان به مجریان مربوطه احاله شد.
وی با اشاره به ویژگی متمایز این ۲ طرح، تصریح کرد: این طرح‌ها از نوع مرتعداری تلفیقی هستند که علاوه‌بر اهداف حفاظتی و مدیریت پوشش گیاهی، ظرفیت بالایی برای بهره‌برداری اصولی از گیاهان دارویی منطقه دارند و این رویکرد می‌تواند علاوه‌بر حفظ تنوع زیستی، باعث ایجاد اشتغال پایدار برای جوامع محلی و بهره‌برداران منطقه شود.
ابوالحسنی خاطرنشان کرد: احاله مدیریت این عرصه‌ها به معنای واگذاری مالکیت نیست، بلکه در چارچوب قوانین، مسئولیت حفاظت، احیا و بهره‌برداری علمی از عرصه‌ها به مجریان سپرده می‌شود و نظارت دقیق اداره‌کل بر روند اجرای تعهدات مجریان، تضمین‌کننده حفظ این سرمایه‌های ملی و جلوگیری از هرگونه آسیب به پوشش گیاهی و خاک خواهد بود.
وی با اشاره به ضرورت مدیریت علمی عرصه‌های مرتعی، تاکید کرد: با توجه به چالش‌های اقلیمی، تمرکز بر طرح‌های تلفیقی که هم حفاظت از خاک و پوشش گیاهی را هدف قرار می‌دهند و هم از ظرفیت‌های اقتصادی نظیر گیاهان دارویی بهره می‌برند، راهکاری کلیدی برای توسعه پایدار منابع طبیعی استان کرمان است.