ترامپ برای نجات خود از بحران انرژی، به پوتین امتیاز میدهد، اوکراین را زیر فشار میگذارد و همزمان سایه جنگی بزرگتر با ایران را سنگینتر میکند؛ قمار پرهزینهای که نه نفت را ارزان کرده و نه اعتبار واشنگتن را حفظ کرده است.
ترامپ برای نجات قیمت سوخت و عبور از انتخابات میاندورهای، هم به مسکو امتیاز داده و هم جنگ علیه ایران را به بنبست کشانده است؛ اما نفت ۱۱۷ دلاری نشان میدهد قمار کاخ سفید نه بازار را آرام کرده و نه بحران سیاسی را مهار کرده است.
قمار با مسکو؛ معاملهای که بازار را آرام نکرد
چرخش ناگهانی دونالد ترامپ به سمت مسکو، در آستانه انتخابات میاندورهای، قرار بود بخشی از فشار ناشی از افزایش قیمت انرژی بر اقتصاد آمریکا را کاهش دهد؛ اما توافق برای خرید گازوئیل روسیه، حتی پیش از اجرا با موانع حقوقی و سیاسی مواجه شد. سه نفتکش روسی حامل سوخت ممکن است اجازه پهلوگیری در بنادر آمریکا را پیدا نکنند و شرکتهای انرژی نیز حاضر نیستند خطر نقض تحریمهای موجود را بپذیرند. دموکراتها هم تهدید کردهاند خریداران احتمالی با نظارت کنگره و پیگرد حقوقی روبهرو خواهند شد.
این در حالی است که قیمت نفت از حدود ۷۰ دلار پیش از آغاز جنگ ایران در فوریه، به بیش از ۱۱۷ دلار در هر بشکه رسیده است. بنزین با میانگین ۴.۲۰ دلار در هر گالن و گازوئیل با قیمت ۶.۳۲ دلار، فشار مستقیمی بر خانوارها و بخش تولید وارد میکنند. افزایش حدود ۷۰ درصدی قیمت گازوئیل نسبت به سال گذشته، هزینه حملونقل و فعالیت اقتصادی را نیز تشدید کرده است.
اوکراین؛ قربانی ملاحظات انرژی واشنگتن
یکی از ابعاد چرخش ترامپ به سمت مسکو، فشار بر کییف برای توقف حملات به پالایشگاههای نفت روسیه بود. استیو ویتکاف و دیگر مذاکرهکنندگان آمریکایی از اوکراین خواستند با محدود کردن حملات، قدردانی خود را از واشنگتن نشان دهد. کییف مدتی این درخواست را پذیرفت، اما حملات را دوباره از سر گرفت؛ زیرا زلنسکی حملات دوربرد به زیرساختهای انرژی روسیه را ابزاری برای تضعیف توان جنگی مسکو میداند.
در مقابل، اهرم فشار واشنگتن بر اوکراین نیز با توقف کمکهای جدید نظامی و مالی و تعلیق مقطعی برخی خدمات اطلاعاتی و ارتباطی کاهش یافته است. همزمان، آمریکا سامانه پاتریوت را از تگزاس به اسرائیل منتقل کرده است. این رویکرد، علاوه بر ایجاد نارضایتی در اروپا، این پرسش را تقویت کرده که اولویتهای امنیتی واشنگتن تا چه اندازه تحت تأثیر محاسبات سیاسی و انرژی قرار گرفتهاند.
جنگ ایران؛ تهدیدی فراتر از قیمت نفت
در سوی دیگر، جنگ ایران همچنان مهمترین عامل بیثباتی بازار انرژی است. تردد کشتیها در تنگه هرمز با خطر پهپادها، موشکها، مینهای چسبنده و هزینههای فزاینده بیمه و حملونقل روبهروست. در چنین شرایطی، حتی توافقهای محدود با روسیه نیز نمیتوانند اختلال در یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان را جبران کنند.
نگرانیها از تشدید جنگ نیز افزایش یافته است. گزارشها حاکی از بررسی حمله نظامی گستردهتر آمریکا پس از انتخابات میاندورهای است؛ طرحی که کریس مورفی، سناتور دموکرات، آن را «جنونآمیز» خوانده است. بنابراین، ترامپ با تناقضی جدی روبهروست: دولتی که برای کاهش قیمت سوخت به مسکو امتیاز میدهد، همزمان با ادامه جنگ ایران، خطر گسترش بحران انرژی را افزایش میدهد. این بحران اکنون فقط مسئله قیمت بنزین نیست؛ بلکه به آزمونی برای سیاست خارجی، اعتبار متحدان آمریکا و توان اقتصادی دولت ترامپ تبدیل شده است.
