سفیر جمهوری اسلامی ایران در آلمان با انتقاد از سکوت اروپا در برابر تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، تأکید کرد که اروپا باید میان حمایت از جنگ‌طلبان و ایفای نقش سازنده در برقراری صلح پایدار یکی را انتخاب کند.
به گزارش ایرنا، مجید نیلی در گفت‌وگو با نشریه «ژنو تایمز»، در پاسخ به پرسشی درباره نقش اتحادیه اروپا در کاهش تنش‌ها و حل بحران کنونی، با طرح این پرسش که «کدام اروپا؟» تصریح کرد که باید میان اروپایی‌هایی که از جنگ‌طلبان حمایت می‌کنند و کسانی که خواهان راهکارهای متوازن و صلح پایدار هستند، تفاوت قائل شد.
وی با اشاره به نقش اروپا، به‌ویژه آلمان، در شکل‌گیری توافق هسته‌ای سال ۱۳۹۴ خاطرنشان کرد که تجربه برجام نشان داد اروپا می‌تواند در حل‌وفصل اختلافات بین‌المللی نقش مؤثری ایفا کند، اما پس از خروج آمریکا از این توافق، کشورهای اروپایی نیز عملاً از سیاست‌های واشنگتن پیروی کردند.
سفیر کشورمان افزود که در شرایط کنونی نیز برخی جریان‌های اروپایی از جنگ‌طلبان حمایت می‌کنند و نمی‌توان به نقش سازنده آنان در پیشبرد دیپلماسی اطمینان داشت. با این حال، برای آن دسته از کشورهای اروپایی که به دنبال راه‌حل‌های متوازن و پایان پایدار جنگ هستند، همچنان فرصت نقش‌آفرینی وجود دارد.
نیلی با انتقاد از انفعال اروپا در برابر تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران گفت که حتی در داخل اروپا نیز این پرسش مطرح است که چرا دولت‌های اروپایی حملات علیه ایران را که نقض آشکار حقوق بین‌الملل محسوب می‌شود، محکوم نکرده‌اند.
وی تأکید کرد که پیامدهای این بحران به منطقه غرب آسیا محدود نمی‌شود و اقتصاد و امنیت اروپا نیز از تداوم تنش‌ها آسیب می‌بیند.
سفیر ایران در بخش دیگری از این مصاحبه، با تفکیک میان ملت آلمان و سیاست‌های دولت این کشور، به سابقه بیش از ۱۵۰ سال روابط تهران و برلین اشاره کرد و گفت که دو کشور در طول این مدت همکاری‌های گسترده‌ای داشته‌اند و آلمان در مذاکرات منتهی به توافق هسته‌ای نیز نقش مثبتی ایفا کرده است.
وی در عین حال، از خودداری دولت آلمان از محکوم کردن حملات آمریکا به ایران انتقاد کرد و با اشاره به شهادت بیش از ۱۶۸ دانش‌آموز در حمله موشکی آمریکا پرسید چرا چنین جنایتی با محکومیت برلین روبه‌رو نشده است.
نیلی تأکید کرد که جان انسان‌ها فارغ از اینکه در آلمان، فرانسه، ایران یا غزه زندگی می‌کنند، ارزش یکسانی دارد و نمی‌توان نسبت به قربانیان غیرنظامی در نقاط مختلف جهان رویکردی تبعیض‌آمیز داشت.
وی همچنین با انتقاد از اقدام تروئیکای اروپایی در فعال‌سازی سازوکار موسوم به ماشه در برجام تصریح کرد که این اقدام، پرسش‌های جدی درباره ادامه مذاکرات ایران با سه کشور اروپایی ایجاد کرده است. سفیر کشورمان گفت: «این پرسش در میان مردم و تصمیم‌گیران ایرانی مطرح است که چرا باید به گفت‌وگو با تروئیکای اروپایی ادامه دهیم؟»
وی با یادآوری خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام و اجرا نشدن تعهدات طرف‌های غربی افزود که توافق هسته‌ای مجموعه‌ای از تعهدات متقابل بوده و نمی‌توان انتظار داشت یک طرف به تعهدات خود پایبند بماند، در حالی که طرف مقابل از اجرای آن‌ها خودداری می‌کند.
نیلی تصریح کرد که ایران اقدام سه کشور اروپایی در فعال‌سازی سازوکار ماشه را غیرقانونی می‌داند، اما همچنان معتقد است ابتکارهای متوازن و غیرجانبدارانه می‌توانند به کاهش تنش‌ها کمک کنند.
تنگه هرمز و ضرورت بازگشت آمریکا به توافق اسلام‌آباد
سفیر ایران در بخش دیگری از گفت‌وگو با ژنو تایمز درباره وضعیت تنگه هرمز و پیامدهای آن برای اقتصاد اروپا و جهان تصریح کرد که مسئولیت شکل‌گیری شرایط کنونی متوجه طرف‌هایی است که با محاسبات اشتباه، تجاوز نظامی علیه ایران را آغاز کردند و تصور داشتند از طریق فشار نظامی می‌توانند به اهداف خود دست یابند.
وی با بیان اینکه پایان دائمی جنگ باید در اولویت قرار گیرد، خاطرنشان کرد که بدون رفع تهدیدهای نظامی، نمی‌توان انتظار داشت وضعیت تنگه هرمز به شرایط عادی بازگردد.
سفیر کشورمان با اشاره به نقض توافق اسلام‌آباد از سوی آمریکا در کمتر از دو هفته پس از حصول آن گفت که واشنگتن بارها در جریان مذاکرات و توافق‌های انجام‌شده به تعهدات خود پشت کرده است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره چشم‌انداز حل بحران تصریح کرد که راه‌حل روشن است و آمریکا باید به توافق اسلام‌آباد و تعهدات پذیرفته‌شده در آن بازگردد.
نیلی همچنین از طرح پیشنهادی هفت‌روزه وزیر امور خارجه ایران در نیویورک سخن گفت و توضیح داد که تماس‌ها و گفت‌وگوهای غیرمستقیمی از طریق میانجی‌ها و واسطه‌ها جریان داشته است. وی با این علت تداوم وضع موجود را متوجه بدعهدی طرف آمریکایی دانست.
دفاع و دیپلماسی؛ دو اولویت ایران
سفیر جمهوری اسلامی ایران درباره اولویت‌های سیاست خارجی کشورمان نیز تصریح کرد که ایران پس از تجربه تجاوزهای نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، بیش از هر چیز به دنبال ایجاد بازدارندگی پایدار است تا از تکرار جنگ جلوگیری شود.
وی دفاع و دیپلماسی را دو اولویت اصلی تهران برشمرد و تأکید کرد که ایران از تمامی ابزارهای متعارف برای دفاع از خود استفاده خواهد کرد، اما در عین حال مسیر دیپلماسی را نیز دنبال می‌کند.
نیلی خاطرنشان کرد که تهران به دنبال تضمین‌های عینی و معتبر برای جلوگیری از تکرار تجاوز نظامی است و نمی‌خواهد توافقی حاصل شود که پس از مدت کوتاهی بار دیگر نقض شده و کشور با بحران مشابهی روبه‌رو شود.
وی همچنین با اشاره به محاسبات اشتباه متجاوزان درباره ساختار سیاسی و تمامیت ارضی ایران تأکید کرد که تصور فروپاشی یا تجزیه کشور از طریق فشار نظامی، توهمی بود که با مقاومت مردم ایران تحقق نیافت.
سفیر ایران در پاسخ به پرسشی درباره روابط تهران با کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز گفت که جمهوری اسلامی ایران مشکلی با همسایگان خود ندارد و خواهان روابط سازنده و مبتنی بر احترام متقابل با همه کشورهای منطقه است.
نیلی توضیح داد که استفاده آمریکا از پایگاه‌های نظامی مستقر در کشورهای منطقه برای حمله به ایران، شرایط را پیچیده کرده و نمی‌توان انتظار داشت تهران در برابر اقداماتی که امنیت و جان شهروندانش را تهدید می‌کند، واکنشی نشان ندهد.
وی تأکید کرد که حضور نظامی آمریکا و استفاده از پایگاه‌های منطقه‌ای علیه ایران، از عوامل اصلی بی‌ثباتی در خلیج فارس است.
سفیر کشورمان در عین حال از ارتباط مستمر وزیر امور خارجه ایران با همتایان خود در عربستان سعودی، عمان، قطر و دیگر کشورهای منطقه خبر داد و گفت که تهران معتقد است امنیت و ثبات کشورهای حاشیه خلیج فارس به یکدیگر پیوند خورده است.
وی با یادآوری ابتکارهای منطقه‌ای ایران، از جمله طرح صلح هرمز، اظهار داشت که تقویت همکاری‌های منطقه‌ای بر پایه احترام متقابل می‌تواند زمینه کاهش تنش‌ها و تقویت امنیت مشترک را فراهم کند.
نیلی در بخش دیگری از این مصاحبه درباره روابط ایران با روسیه و چین و چشم‌انداز همکاری با کشورهای اروپایی گفت که توسعه مناسبات با مسکو و پکن به معنای کنار گذاشتن روابط با اروپا نیست.
وی افزود که ایران خواهان روابط متوازن و محترمانه با همه کشورهاست، اما این امر به رفتار عملی طرف‌های مقابل بستگی دارد.