از کلاس‌های فرسوده تا خیابان‌های ملتهب؛ اروپا زیر فشار خشم نسل جوان
اعتراضات جوانان در اروپا با محوریت مشکلات نظام آموزشی، افزایش هزینه‌های زندگی و بحران مسکن، از فرانسه به کشورهایی مانند اسپانیا، پرتغال، ایتالیا، بلژیک و آلبانی گسترش یافته است. آنچه ابتدا با اعتراض دانش‌آموزان فرانسوی به کمبود معلمان و فرسودگی مدارس آغاز شد، اکنون به جنبشی گسترده‌تر علیه فشارهای اقتصادی، فساد اداری و ضعف خدمات عمومی تبدیل شده است. درحالی‌که برخی دولت‌ها برای مهار نارضایتی‌ها وعده اصلاحات داده‌اند، برخوردهای پلیسی و خشونت در حاشیه تجمعات، چشم‌انداز پایان اعتراضات را نامشخص کرده است.
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه گاردین، اعتراضات جوانان در اروپا با محوریت مشکلات نظام آموزشی، افزایش هزینه‌های زندگی و بحران مسکن، از فرانسه به کشورهایی مانند اسپانیا، پرتغال، ایتالیا، بلژیک و آلبانی گسترش یافته است. آنچه ابتدا با اعتراض دانش‌آموزان فرانسوی به کمبود معلمان و فرسودگی مدارس آغاز شد، اکنون به جنبشی گسترده‌تر علیه فشارهای اقتصادی، فساد اداری و ضعف خدمات عمومی تبدیل شده است. درحالی‌که برخی دولت‌ها برای مهار نارضایتی‌ها وعده اصلاحات داده‌اند، برخوردهای پلیسی و خشونت در حاشیه تجمعات، چشم‌انداز پایان اعتراضات را نامشخص کرده است.
فرانسه؛ اعتراض دانش‌آموزان به نماد نارضایتی عمومی تبدیل شد
اعتراضات فرانسه در اواخر سپتامبر، یک هفته پس از آغاز سال تحصیلی، با مطالباتی درباره ساعات طولانی آموزش، کمبود معلمان، فرسودگی کلاس‌ها و ابهام در نظام پذیرش دانشگاه‌ها آغاز شد. دانش‌آموزان در برخی تجمعات با پلیس درگیر شدند و گزارش‌ها از غیبت طولانی‌مدت معلمان و از دست رفتن ماه‌ها آموزش به دلیل پر نشدن جای خالی کارکنان حکایت داشت.
به‌تدریج، گروه‌های دیگری نیز به اعتراضات پیوستند و افزایش هزینه‌های زندگی به‌ویژه قیمت سوخت را به مطالبات خود افزودند. بر اساس گزارش، افزایش فشارهای انرژی در پی جنگ آمریکا و اختلال در تردد تنگه هرمز نیز بر نگرانی‌های اقتصادی مردم تأثیر گذاشته است. کنفدراسیون عمومی کار، یکی از بزرگ‌ترین اتحادیه‌های کارگری فرانسه، از اعتراضات حمایت کرده و خواستار کاهش قیمت‌ها، افزایش دستمزدها و بهبود وضعیت بازنشستگان شده است.
روز شنبه، اعتراضات به اوج تازه‌ای رسید و حدود ۵۰۰ هزار نفر برای بیان نارضایتی خود از افزایش هزینه‌های زندگی و حمایت از مطالبات دانش‌آموزان در فرانسه به خیابان‌ها آمدند. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه به پایان دوره ریاست‌جمهوری خود نزدیک می‌شود و کشور در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری آوریل ۲۰۲۷ قرار دارد.
بحران مسکن در اسپانیا؛ اخراج یک زن ۸۷ ساله جرقه اعتراضات شد
در اسپانیا، اعتراضات مسکن در ماه سپتامبر و پس از اخراج ماری‌کارمن آباسکال، زن ۸۷ ساله، از خانه‌اش شدت گرفت. بر اساس گزارش، یک صندوق سرمایه‌گذاری اجاره‌بهای او را ۲۳۰ درصد افزایش داده بود. این زن دو هفته پس از بستری شدن در بیمارستان درگذشت؛ رویدادی که به نمادی از نگرانی عمومی درباره فشارهای بازار مسکن تبدیل شد.
معترضان خواستار توقف افزایش اجاره‌بها، جلوگیری از اخراج افراد آسیب‌پذیر و اعمال مقررات سخت‌گیرانه‌تر بر اجاره‌های کوتاه‌مدت و اتاق‌ها شده‌اند. پدرو سانچز، نخست‌وزیر سوسیالیست اسپانیا، تلاش کرد قانونی اضطراری برای مقابله با بحران مسکن تصویب کند که شامل توقف اخراج‌ها تا سال ۲۰۳۰ و تنظیم مقررات اجاره‌های موقت بود؛ اما این طرح با مخالفت احزاب راست‌گرا و راست افراطی در پارلمان شکست خورد. سانچز در واکنش، خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام در ۲۹ نوامبر شد و گفت برای پیشبرد اصلاحات به اکثریتی گسترده‌تر و مترقی نیاز دارد. فعالان حوزه مسکن نیز اعلام کرده‌اند که فشار بر سیاست‌گذاران را ادامه خواهند داد و برای ۱۱ نوامبر برنامه اعتصاب سراسری دارند.
پرتغال و ایتالیا؛ هزینه مسکن و معیشت در کانون نارضایتی
در پرتغال، صدها نفر روز شنبه در مرکز لیسبون علیه افزایش هزینه‌های مسکن تجمع کردند. داده‌های رسمی نشان می‌دهد قیمت مسکن در این کشور بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ بیش از دو برابر شده است؛ رشدی که تقریباً دو برابر میانگین اتحادیه اروپا عنوان شده است.
در ایتالیا نیز فشار بر بودجه خانوارها به اعتراضات در میلان دامن زد. در حاشیه تجمعات، گروه‌هایی از افراد نقاب‌دار به سوی نیروهای پلیس سنگ، قطعات سنگ‌فرش و اشیای دیگر پرتاب کردند و موانع خیابانی را به آتش کشیدند. در شهرهای تورین و بولونیا نیز درگیری‌هایی میان پلیس و معترضان گزارش شد. این تحولات نشان می‌دهد که بحران مسکن و افزایش هزینه‌های زندگی به مسائل مشترک در بخش‌هایی از جنوب اروپا تبدیل شده‌اند؛ مسائلی که فراتر از اختلافات حزبی، دولت‌ها را با فشار اجتماعی روبه‌رو کرده‌اند.
آلبانی و بلژیک؛ اعتراض به فساد و ضعف خدمات عمومی
اعتراضات در بلژیک نیز در کنار فرانسه و کشورهای جنوب اروپا ادامه یافته است. در آلبانی، تظاهرات علیه ادی راما، نخست‌وزیر، وارد هفتمین روز خود شده و معترضان فساد اداری، کمبود فرصت‌های شغلی و کیفیت پایین آموزش را از دلایل اصلی نارضایتی خود عنوان کرده‌اند.
اعتراضات آلبانی از تابستان آغاز شده بود و توسعه یک پروژه لوکس ساحلی با حمایت جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، از محرک‌های اولیه آن به شمار می‌رود. این موضوع نشان می‌دهد که نارضایتی‌ها در این کشور علاوه بر مسائل اقتصادی و آموزشی، به نگرانی درباره نفوذ سیاسی و منافع اقتصادی نیز گره خورده است.
دولت‌ها چه امتیازهایی داده‌اند؟
در فرانسه، دولت اعلام کرده است که برای مقابله با کمبود معلم، سه هزار نیروی جایگزین دیگر به کار خواهد گرفت و دانش‌آموزان را در تصمیم‌گیری‌های مربوط به مدارس مشارکت خواهد داد. دولت همچنین برنامه افزایش برخی هزینه‌های ثبت‌نام دانشگاهی در بودجه سال آینده را لغو کرده است.
اعتراضات مربوط به قیمت سوخت در اواسط سپتامبر نیز به اعلام افزایش یارانه بنزین برای برخی صنایع از سوی کاخ الیزه منجر شد. بااین‌حال، مشخص نیست این اقدامات بتوانند نارضایتی گسترده‌تر درباره هزینه‌های زندگی و کیفیت خدمات عمومی را برطرف کنند.
در روزهای اخیر، خشونت‌های حاشیه‌ای بخشی از توجه عمومی را از مطالبات اصلی معترضان منحرف کرده است. مکرون روز یکشنبه تخریب خیابان‌ها و ساختمان‌ها را غیرقابل‌تحمل خواند و بر ضرورت تفکیک معترضان مسالمت‌جو از افرادی که دست به غارت و تخریب می‌زنند تأکید کرد. سباستین لکورنو، نخست‌وزیر فرانسه نیز خواستار اعمال مقررات منع رفت‌وآمد محدود و محلی شد. لوران نونز، وزیر کشور، هم گروه‌های چپ افراطی و عاملان غارت را مسئول بخشی از خشونت‌ها دانست. با وجود این مواضع، اعتراضات ادامه دارد. روز دوشنبه، حدود ۱۲ معترض ورودی موزه لوور در پاریس را مسدود کردند و گردشگران در بیرون ساختمان سرگردان ماندند.
در مجموع، گسترش اعتراضات در اروپا بیانگر انباشت نارضایتی‌هایی است که از مشکلات آموزش و مسکن تا تورم، دستمزدها و کیفیت خدمات عمومی امتداد یافته‌اند. اقدامات محدود دولت‌ها تاکنون نتوانسته است همه این مطالبات را پاسخ دهد و هم‌زمان، برخوردهای امنیتی و خشونت‌های پراکنده نیز بر پیچیدگی وضعیت افزوده‌اند. تداوم اعتراضات نشان می‌دهد که حل بحران به اقداماتی فراتر از کنترل خیابان‌ها و امتیازهای مقطعی نیاز دارد؛ اقداماتی که بتوانند فشار اقتصادی بر جوانان و خانوارها را به‌طور پایدار کاهش دهند.