شیراز - ایرنا - یک وکیل دادگستری با تشریح الزامات قانونی فعالیت اقتصادی در شبکه‌های اجتماعی گفت: تبلیغ کالا و خدمات با ادعاهای خلاف واقع می‌تواند برای بلاگرها مسئولیت حقوقی ایجاد کند و درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی در فضای مجازی نیز با رعایت شرایط و ضوابط قانونی، مشمول مالیات است.
گسترش فعالیت‌های تجاری در شبکه‌های اجتماعی و افزایش نقش بلاگرها در معرفی کالاها و خدمات، در کنار فرصت‌های اقتصادی، موضوع مسئولیت‌های قانونی فعالان این حوزه را نیز پررنگ‌تر کرده است، مسئولیت‌هایی که از نحوه معرفی محصولات و رعایت حقوق مصرف‌کنندگان تا پرداخت مالیات بر درآمدهای حاصل از فعالیت در فضای مجازی را دربرمی‌گیرد.
وکیل پایه یک دادگستری در گفت‌وگو با ایرنا با اشاره به مقررات قانون تجارت الکترونیکی اظهار کرد: بر اساس ماده ۵۰ این قانون، تبلیغات نباید به‌گونه‌ای باشد که مخاطب را درباره کمیت یا کیفیت کالا و خدمات به اشتباه بیندازد یا موجب فریب او شود.
سیدرضا هاشمی افزود: معرفی کالا یا خدمت باید بر پایه اطلاعات صحیح انجام شود و تبلیغ‌کننده نباید با ارائه ادعاهای خلاف واقع، مخاطب را به خرید محصولی ترغیب کند که ویژگی‌های اعلام‌شده را ندارد.
بلاگرها در برابر تبلیغات نادرست چه مسئولیتی دارند؟
به گفته این وکیل دادگستری، مسئولیت حقوقی تبلیغ‌کننده به شرایط هر پرونده، محتوای منتشرشده، میزان آگاهی او از نادرستی ادعاها و سایر عوامل موثر بستگی دارد.
هاشمی با اشاره به ضمانت‌اجراهای پیش‌بینی‌شده در قانون تجارت الکترونیکی بیان کرد: ماده ۷۰ این قانون برای برخی تخلفات تبلیغاتی مجازات در نظر گرفته است و در موارد مرتبط با تبلیغات گمراه‌کننده، باید مقررات مربوط و شرایط قانونی تحقق تخلف بررسی شود.
وی تاکید کرد: تعداد دنبال‌کنندگان یک صفحه یا میزان شهرت صاحب آن، به‌تنهایی تعیین‌کننده مسئولیت قانونی نیست؛ آنچه اهمیت دارد، نوع تبلیغ، محتوای ادعاها و نقش فرد در انتشار آنهاست.
معرفی کالای تقلبی به‌عنوان اصل چه حکمی دارد؟
این وکیل با اشاره به تفاوت میان تبلیغ گمراه‌کننده و معرفی کالای تقلبی به‌عنوان کالای اصل گفت: اگر محصولی برخلاف واقع به‌عنوان کالای اصل معرفی شود، موضوع می‌تواند افزون بر مقررات مربوط به تبلیغات، از جنبه‌های حقوقی یا کیفری دیگری نیز قابل بررسی باشد.
هاشمی افزود: برای تعیین مسئولیت اشخاص باید مشخص شود چه ادعایی مطرح شده، تبلیغ‌کننده چه نقشی در عرضه یا معرفی کالا داشته و آیا شرایط قانونی لازم برای تحقق تخلف یا جرم وجود دارد یا خیر.
تبلیغ محصولات سلامت‌محور حساسیت بیشتری دارد
به گفته وی، تبلیغ محصولاتی که با سلامت مردم ارتباط دارند، به دلیل پیامدهای احتمالی ادعاهای نادرست، اهمیت بیشتری دارد و عرضه یا تبلیغ آنها باید با رعایت ضوابط و مجوزهای قانونی مربوط انجام شود.
این وکیل بیان کرد: در این حوزه، ادعاهایی مانند درمان بیماری‌های مختلف یا برخورداری از تاییدیه‌های رسمی، در صورتی که مستند و معتبر نباشند، می‌توانند مخاطب را درباره ویژگی‌ها و آثار محصول گمراه کنند.
هاشمی اظهار کرد: در بررسی چنین مواردی باید علاوه بر مقررات عمومی تبلیغات، ضوابط اختصاصی مربوط به کالاهای سلامت‌محور نیز مورد توجه قرار گیرد و نمی‌توان صرف انتشار یک تبلیغ را بدون بررسی محتوای آن، مبنای صدور حکم قطعی درباره مسئولیت کیفری فرد قرار داد.
درآمد فعالان فضای مجازی می‌تواند مشمول مالیات شود
وی با اشاره به فعالیت‌های اقتصادی در شبکه‌های اجتماعی گفت: درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی در فضای مجازی نیز، با توجه به ماهیت فعالیت و مقررات مربوط، می‌تواند مشمول مالیات باشد و صرف انجام فعالیت در بستر اینترنت، به‌خودی‌خود موجب معافیت مالیاتی نمی‌شود.
این وکیل افزود: تکالیف مالیاتی اشخاص بر اساس نوع فعالیت، درآمد، مقررات مربوط و معافیت‌های قانونی تعیین می‌شود، بنابراین، نمی‌توان همه فعالان فضای مجازی را بدون توجه به شرایط فعالیتشان مشمول یک حکم واحد دانست.
آیا تمام واریزی‌های حساب، درآمد مشمول مالیات است؟
هاشمی با تاکید بر ضرورت تفکیک گردش حساب از درآمد واقعی اظهار کرد: هر واریزی به حساب بانکی را نمی‌توان بدون بررسی، درآمد مشمول مالیات تلقی کرد و ماهیت تراکنش‌ها، اسناد مربوط به آنها و شرایط قانونی باید مورد توجه قرار گیرد.
به گفته وی، هزینه‌های قابل قبول و معافیت‌های قانونی نیز، در صورت احراز شرایط، می‌توانند در تعیین درآمد مشمول مالیات موثر باشند؛ از این‌رو، فعالان اقتصادی باید اسناد و مدارک مربوط به درآمدها و هزینه‌های خود را نگهداری کنند تا امکان بررسی دقیق وضعیت مالیاتی آنها فراهم باشد.
این وکیل پایه یک دادگستری بیان کرد: افرادی که به‌صورت مستمر و با هدف کسب درآمد در فضای مجازی فعالیت اقتصادی دارند، ممکن است بر اساس نوع فعالیت خود ملزم به تشکیل پرونده مالیاتی، نگهداری اسناد درآمد و هزینه و ارائه اظهارنامه یا انجام سایر تکالیف قانونی باشند.
هاشمی افزود: مقررات مربوط به مالیات بر ارزش افزوده و قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان نیز، حسب نوع فعالیت و شمول قانونی، ممکن است درباره برخی فعالان اقتصادی اجرا شود؛ از این‌رو، تکالیف هر فرد باید با توجه به وضعیت فعالیت او بررسی شود.
تعداد دنبال‌کنندگان معیار اصلی مالیات نیست
به گفته این وکیل پایه یک دادگستری، تعداد دنبال‌کنندگان یک صفحه به‌تنهایی معیار تعیین تکالیف مالیاتی نیست و حتی یک صفحه کوچک نیز، در صورت کسب درآمد از فعالیت اقتصادی و مشمول‌بودن طبق قانون، ممکن است وظایف مالیاتی داشته باشد.
هاشمی تاکید کرد: ملاک بررسی، ماهیت فعالیت اقتصادی، درآمد حاصل و مقررات حاکم بر آن است؛ بنابراین، فعالان فضای مجازی باید ضمن توجه به مسئولیت‌های خود در قبال مصرف‌کنندگان، تکالیف مالیاتی مرتبط با فعالیتشان را نیز رعایت کنند.