روزنامه اصولگرای فرهیختگان با بررسی آمار چک‌های برگشتی از دی‌ماه ۱۴۰۳ تا مردادماه ۱۴۰۵، از کاهش نسبی این شاخص پس از دو دوره جنگ ۱۲روزه و ۴۰روزه رمضان خبر داده است؛ روندی که از نگاه این روزنامه می‌تواند نشانه‌ای از تعدیل فشار‌های اقتصادی باشد، هرچند افزایش مبلغ اسمی چک‌های برگشتی همچنان از تداوم مشکلات مالی بنگاه‌ها حکایت دارد.

رویداد۲۴| روزنامه فرهیختگان در گزارشی با بررسی روند چک‌های برگشتی در دوره جنگ ۱۲روزه و جنگ ۴۰روزه رمضان، از کاهش نسبی نسبت چک‌های برگشتی در ماه‌های پس از این دو دوره خبر داده و این روند را نشانه‌ای از بازگشت تدریجی مبادلات اقتصادی به وضعیت پیش از شوک‌های جنگی دانسته است.

فرهیختگان در این گزارش نوشته است: «یکی از جا‌هایی که می‌توان رد این فشار‌ها را دنبال کرد، آمار چک‌های برگشتی است؛ شاخصی که اگرچه به‌تنهایی نمی‌تواند تصویری کامل از وضعیت اقتصادی ارائه دهد، اما تغییرات آن می‌تواند نشانه‌هایی از وضعیت مبادلات و توان پرداخت تعهدات مالی و حتی نشانه‌هایی از رونق و رکود در اقتصاد باشد.»

بر اساس بررسی این روزنامه، نسبت تعداد چک‌های برگشتی پس از جنگ ۱۲روزه، از ۱۴.۵ درصد در تیرماه ۱۴۰۴ به ۸.۷ درصد در آبان‌ماه کاهش یافت. پس از جنگ ۴۰روزه رمضان نیز نسبت تعداد چک‌های برگشتی در تیر و مرداد افزایش پیدا کرد، اما این شاخص هنوز به اوج ثبت‌شده در فروردین‌ماه ۱۴۰۵ نرسیده است.

فرهیختگان در عین حال تأکید کرده است که کاهش نسبت چک‌های برگشتی به معنای بهبود قطعی وضعیت اقتصادی نیست. در این گزارش آمده است: «رکوردشکنی مبلغ اسمی چک‌های برگشتی در مردادماه ۱۴۰۵ یادآوری می‌کند که نمی‌توان از بازگشت کامل همه ابعاد مبادلات اقتصادی به شرایط پیش از جنگ سخن گفت.»

بر اساس آمار مورد بررسی، مبلغ چک‌های برگشتی در مردادماه ۱۴۰۵ به ۲۳۱ هزار میلیارد تومان رسید؛ رقمی که بالاترین میزان در کل دوره مورد بررسی بوده است. این رقم در مقایسه با مردادماه سال قبل، حدود ۳۵ درصد افزایش داشته است.

با این حال، فرهیختگان با در نظر گرفتن قیمت ثابت اسفندماه ۱۴۰۴، از کاهش ارزش حقیقی چک‌های برگشتی خبر داده و نوشته است: «نکته مهم اینکه با درنظرگرفتن قیمت ثابت اسفندماه ۱۴۰۴، ارزش حقیقی چک‌های برگشتی در سال جاری بین ۱۵۰ تا ۱۷۰ همت خواهد بود که نسبت به ارقام بیش از ۲۰۰ همتی سال گذشته، ارزش حقیقی چک‌های برگشتی روند کاهشی داشته است.»

این روزنامه در جمع‌بندی گزارش خود، کاهش نسبت چک‌های برگشتی را نشانه‌ای از فروکش کردن بخشی از فشار‌های اولیه پس از جنگ دانسته، اما تأکید کرده است که برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت اقتصادی باید تورم، تغییر حجم مبادلات چک و وضعیت فعالیت بنگاه‌های اقتصادی نیز در تحلیل لحاظ شود.