عصرایران- تستوسترون یکی از هورمون هایی است که در تنظیم فعالیت غدد چربی پوست نقش دارد. افزایش اثر آندروژن ها می تواند تولید چربی را بیشتر کند و زمینه را برای بسته شدن منافذ و تشدید آکنه فراهم آورد. با این حال، جوش زدن لزوما به معنای بالا بودن تستوسترون خون نیست.

تستوسترون و دیگر هورمون های آندروژنی، غدد سباسه یا چربی پوست را تحریک می کنند. این غدد ماده ای روغنی به نام سبوم تولید می کنند که در حفظ رطوبت و محافظت از پوست نقش دارد.

وقتی سبوم بیش از اندازه تولید شود، همراه با سلول های مرده پوست می تواند منافذ را مسدود کند. در این شرایط، التهاب و فعالیت باکتری های مرتبط با آکنه نیز به شکل گیری جوش ها کمک می کند.

این روند در دوران بلوغ شایع است؛ زیرا سطح هورمون های آندروژنی در این دوره تغییر می کند. آکنه ممکن است در بزرگسالی نیز تحت تاثیر نوسانات هورمونی یا مصرف برخی داروهای هورمونی و استروئیدهای آنابولیک تشدید شود.

خیر. آکنه به تنهایی نشانه قابل اعتمادی برای تشخیص افزایش تستوسترون نیست. ژنتیک، فعالیت غدد چربی، التهاب، برخی محصولات پوستی و عوامل هورمونی همگی در بروز آن نقش دارند.

در زنان، آکنه همراه با نشانه هایی مانند رشد موهای زائد در صورت و بدن، ریزش موی الگوی زنانه یا نامنظمی قاعدگی می تواند احتمال افزایش آندروژن ها را مطرح کند. سندرم تخمدان پلی کیستیک یکی از علت های شایع این وضعیت است.

در موارد کمتر شایع، اختلالات غدد فوق کلیوی یا تخمدان و برخی بیماری های مادرزادی نیز می توانند باعث افزایش آندروژن ها شوند. شروع ناگهانی و پیشرفت سریع نشانه هایی مانند بم شدن صدا، افزایش موهای ضخیم صورت یا تغییرات واضح بدنی نیازمند بررسی پزشکی است.

در مردان نیز آکنه ممکن است در دوران بلوغ یا پس از مصرف تستوسترون و استروئیدهای آنابولیک تشدید شود. وجود جوش به تنهایی برای تشخیص بالا بودن هورمون کافی نیست.

بیشتر افراد مبتلا به آکنه به آزمایش هورمونی نیاز ندارند. پزشک در صورت وجود نشانه های دیگر اختلال هورمونی، سابقه مصرف داروهای هورمونی یا شروع ناگهانی و شدید آکنه ممکن است آزمایش های لازم را درخواست کند. نتیجه تستوسترون نیز باید با توجه به سن، جنس و محدوده مرجع آزمایشگاه تفسیر شود.

درمان به شدت و نوع آکنه بستگی دارد. داروهای موضعی مانند بنزوئیل پراکسید، رتینوئیدها و آزلائیک اسید از گزینه های درمانی هستند. در برخی زنان، داروهای هورمونی نیز با تجویز پزشک کاربرد دارند. دستکاری جوش ها و مصرف خودسرانه داروهای هورمونی یا مکمل ها می تواند مشکل را تشدید کند.

در صورت بروز آکنه شدید، ماندگار یا همراه با نشانه های اختلال هورمونی، برای بررسی علت و انتخاب درمان مناسب به متخصص پوست یا غدد مراجعه کنید.