مقبره یک امپراتور شکستخورده چینی پس از بیش از دو هزار سال رازهای خود را فاش کرد؛ گنجینهای شامل ۲ میلیون سکه برنزی و ۱۲۰ کیلوگرم طلا.
عکاس: Xinhua
بهنقل از Arkeo News، بیش از دو هزار سال، تپهای به نام گودون در استان جیانگشی چین راز بزرگی را در دل خود پنهان کرده بود. زیر این تپه، آرامگاه مردی قرار داشت که زمانی امپراتور چین بود، اما حکومتش تنها ۲۷ روز دوام آورد.
با وجود دوران کوتاه فرمانروایی، مقبره او یکی از ارزشمندترین مجموعههای باستانی کشفشده در چین را در خود جای داده بود؛ مجموعهای از میلیونها سکه برنزی، صدها قطعه طلا، آثار تاریخی ارزشمند و اسنادی که اطلاعات تازهای درباره دوره سلسله هان ارائه کردند.
این آرامگاه متعلق به لیو هه، نوه امپراتور وو از سلسله هان بود. او در سال ۷۴ پیش از میلاد به تخت نشست، اما در کمتر از یک ماه با تصمیم دربار از قدرت کنار گذاشته شد. مقامهای حکومتی او را به بیتدبیری و رفتارهای نامناسب متهم کردند و پس از برکناری، عنوان امپراتوری را از او گرفتند. سالها بعد، او با عنوان مارکی هیهون شناخته شد و آرامگاهش نیز به نام آرامگاه مارکی هیهون شهرت یافت.
کشف آرامگاه پس از تلاش سارقان
داستان کشف این آرامگاه با یک عملیات باستانشناسی برنامهریزیشده آغاز نشد، بلکه ردپای سارقان گنج باعث شد پژوهشگران به آن برسند. در مارس ۲۰۱۱، روستاییان منطقهای نزدیک روستای گوانشی در شهر نانچانگ، تونلی مشکوک در نزدیکی کوه گودون پیدا کردند. بررسیهای اولیه نشان داد که سارقان با حفر تونلی حدود ۱۵ متری تلاش کرده بودند به بخش چوبی بیرونی آرامگاه برسند.
پس از این کشف، اداره ملی میراث فرهنگی چین در آوریل ۲۰۱۱ عملیات نجات و کاوش رسمی را آغاز کرد. باستانشناسان نزدیک به پنج سال روی این مجموعه کار کردند و علاوه بر آرامگاه اصلی، ۹ مقبره دیگر، یک گودال ارابه و بقایای یک سکونتگاه دیوارکشیشده به وسعت حدود ۵ کیلومتر مربع را بررسی کردند.
هویت امپراتور با یک مهر یشمی مشخص شد
باستانشناسان پس از ورود به بخش اصلی آرامگاه، با یک مهر یشمی روبهرو شدند که نام لیو هه روی آن حک شده بود. این یافته هویت صاحب مقبره را مشخص کرد و ارتباط میان این آرامگاه و امپراتور کوتاهمدت سلسله هان را تأیید کرد.
لیو هه نوه امپراتور وو بود؛ یکی از قدرتمندترین فرمانروایان تاریخ سلسله هان. با وجود جایگاه خانوادگی، حکومت او بسیار کوتاه بود و پس از برکناری، برای مدت طولانی در تاریخ چین بهعنوان پادشاهی ناموفق شناخته میشد؛ اما یافتههای آرامگاه او تصویر متفاوتی از جایگاه و زندگی این شخصیت تاریخی ارائه کردند.
کوهی از ۲ میلیون سکه و ۱۲۰ کیلوگرم طلا
وقتی باستانشناسان وارد اتاق تدفین شدند، با حجم عظیمی از اشیای ارزشمند روبهرو شدند. مهمترین یافته آرامگاه، بیش از ۱۰ تن سکه برنزی وو ژو بود که تعداد آنها به حدود ۲ میلیون قطعه میرسید. این مجموعه بزرگترین انباشت سکههای باستانی چین در یک آرامگاه به شمار میرود.
در کنار سکهها، حدود ۱۱۵ تا ۱۲۰ کیلوگرم طلا نیز کشف شد که در قالب حدود ۴۸۰ قطعه شامل شمشهای نعلاسبی، قطعات طلای تخت و شمشهای کوچک ساخته شده بود. برخی گزارشهای اولیه وزن طلا را تا ۲۰۰ کیلوگرم اعلام کرده بودند، اما بررسیهای مؤسسات باستانشناسی چین رقم دقیقتری را ارائه کردند.
این میزان طلا همچنان بزرگترین مجموعه طلای کشفشده از یک آرامگاه متعلق به دوره هان محسوب میشود.
آثاری که تاریخ چین را روشنتر کردند
گنجینه آرامگاه مارکی هیهون تنها به طلا و سکه محدود نمیشد. باستانشناسان مجموعهای از آثار فرهنگی ارزشمند نیز پیدا کردند که اطلاعات تازهای درباره جامعه چین در دوره سلسله هان ارائه میکنند.
یکی از مهمترین یافتهها، یک آینه برنزی بود که تصویری از کنفوسیوس روی آن دیده میشود. پژوهشگران احتمال میدهند این تصویر قدیمیترین پرتره باقیمانده از این فیلسوف مشهور چینی باشد.
همچنین هزاران لوح بامبویی در آرامگاه پیدا شد که نسخهای از کتاب «گفتارهای کنفوسیوس» را در خود جای داده بودند. برخی از این نوشتهها نسخهای از متونی بودند که پژوهشگران تصور میکردند حدود ۱٬۸۰۰ سال پیش از بین رفتهاند.
در بیرون آرامگاه اصلی نیز یک گودال مخصوص دفن ارابه و اسب کشف شد؛ نمونهای کمنظیر که نخستین مورد شناختهشده از این نوع در جنوب رود یانگتسه به شمار میرود.
یک دهه پژوهش برای رمزگشایی از گذشته
مقامهای استان جیانگشی در دسامبر ۲۰۱۵ نخستین یافتههای بزرگ این آرامگاه را معرفی کردند. همان سال، این محوطه در فهرست ۱۰ کشف مهم باستانشناسی چین قرار گرفت. بااینحال، پژوهشها پس از پایان کاوشهای اولیه ادامه پیدا کرد.
