به گزارش مشرق، بر اساس گزارشهای موجود، تنش میان دونالد ترامپ و جیدی ونس بر سر ایران، بازتابی از یک شکاف فلسفی عمیقتر در درون جنبش «آمریکا اول» است. ونس که به عنوان چهرهای ضدمداخلهگرا شناخته میشود، در قبال جنگی که ترامپ آغاز کرده، در موقعیتی دشوار قرار گرفته است: او باید وفاداری خود را به رئیسجمهور حفظ کند، اما در عین حال پایگاه سیاسی خود را که همانا منتقدان مداخلهجویی آمریکا هستند، از دست ندهد.
گزارشهای متعدد حاکی از آن است که ونس در جلسات داخلی کاخ سفید، مخالف تصمیم ترامپ برای آغاز عملیات نظامی علیه ایران بوده است. مقامات ارشد دولت به پولیتیکو گفتهاند که او نسبت به موفقیت این عملیات «بدبین» بوده و «صرفا مخالف» جنگ است.
او در اظهارت رسمی خود اما با ظرافت تمام، جنگ ایران را از باتلاقهای گذشته عراق و افغانستان متمایز کرده و استدلال میکند که چون ترامپ «اهداف مشخصی» را تعریف کرده، این جنگ «متفاوت» است. او همچنین از تصمیم ترامپ برای پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره دفاع کرده و آن را نشانه قدرت، نه ضعف، خوانده است.
چرا ونس از ترامپ فاصله میگیرد؟
فاصلهگیری اخیر ونس را نمیتوان صرفاً یک اختلاف نظر ساده تلقی کرد؛ بلکه یک محاسبه سیاسی هوشمندانه برای آینده است.
حفظ پایگاه سیاسی «آمریکا اول»: ونس محبوبیت اولیه خود در جنبش MAGA را تا حد زیادی مدیون موضع ضدمداخلهگرایانهاش است. او در سال ۲۰۲۳ نوشته بود که از ترامپ حمایت میکند چون مطمئن است او «آمریکاییها را برای جنگهای خارجی نمیفرستد». حالا که ترامپ این اصل را زیر پا گذاشته، سکوت ونس میتواند او را در نظر حامیان ضدجنگ، به یک «دنبالهرو» تبدیل کند.
تمایز با رقیب درونی، روبیو: همزمان با افزایش نفوذ مارکو روبیو، وزیر خارجه، در حلقه نزدیکان ترامپ، ونس نیاز دارد تا خود را به عنوان گزینهای متمایز برای آینده جنبش معرفی کند. روبیو در مسائل مربوط به ایران و کوبا موضعی تندروانهتر دارد، در حالی که ونس خود را مدافع مذاکره و پایان جنگ نشان میدهد. این مرزبندی به ونس کمک میکند تا در رقابت پنهان برای جانشینی ترامپ، رأی طیفی از جمهوریخواهان ناراضی از جنگ را به دست آورد.
اشغال فضای سیاسی جدید: ونس با انتقاد از جنگ و تمرکز بر مسائل داخلی، در حال ساختن ائتلافی از «ترامپگرایان ناراضی» است؛ کسانی که به ترامپ رأی دادند اما او را به خاطر سیاست خارجی مداخلهجویانهاش نقد میکنند.
تفاوتهای فکری ونس با ترامپ
تفاوت فکری میان دونالد ترامپ و جیدی ونس را میتوان به مثابه اختلاف میان یک کنشگر معاملهگر و یک اصولگرای ایدئولوژیک در درون یک ائتلاف واحد دید. ونس در بسیاری از حوزهها، از جمله ملیگرایی اقتصادی، محدودیت مهاجرت و بدبینی به تعهدات خارجی، با ترامپ همسو است. اما آنجا که پای منطق تصمیمگیری و سلسلهمراتب اولویتها به میان میآید، شکافی آشکار میشود که جنگ ایران آن را به نقطه جوش رساند. ترامپ خود این تفاوت را چنین توصیف کرده است: «او از نظر فلسفی کمی با من متفاوت بود... فکر میکنم او شاید کمتر برای [ورود به ایران] اشتیاق داشت.»
این تفاوتها نشان میدهد که ونس برخلاف ترامپ، در زمینه سیاست خارجی ضدمداخلهگراست و صرفا یک تاکتیک انتخاباتی را دنبال نمیکند.
باید به این موضوع هم توجه داشت که ونس در دوران پیش از معاونت، ترامپ را «احمق» و حتی «هیتلر آمریکا» خوانده بود. این چرخش ۱۸۰ درجهای، اگرچه فرصتطلبی سیاسی را نشان میدهد، اما همزمان فاصله فکری اولیه او را نیز آشکار میکند.
مرزبندی علنی او با ترامپ بر سر ایران را باید در همین چارچوب فهمید. ونس با اشاره به جنگ به عنوان عامل شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، در حال ساختن یک هویت سیاسی مستقل برای آینده است. او نمیتواند به سادگی از میراث ترامپ فاصله بگیرد، اما در موضوعی که برای پایگاه «ضدجنگِ MAGA » حیاتی است، سکوت را نیز جایز نمیداند.
ونس میخواهد نشان دهد که وارث ترامپ است، اما پژواک او نیست؛ او مدعی است که میتواند جوهره «آمریکا اول» را حفظ کند، در حالی که از باتلاقهایی که ترامپ در آنها گرفتار میشود، اجتناب ورزد.
شانس ونس برای کاندیداتوری و پیروزی در ۲۰۲۸چشمانداز ونس برای سال ۲۰۲۸ به شدت تحت تأثیر عملکرد او در ماجرای جنگ ایران و رقابت با مارکو روبیو است.
نظرسنجیهای اخیر نشاندهنده افت شدید او نظرهاست. در حالی که یک سال قبل ونس با اختلافی نزدیک به ۵۰ درصد از روبیو جلوتر بود، اکنون مارکو روبیو با اختلاف قابلتوجهی از ونس پیشی گرفته است. برای مثال، در نظرسنجی کالج امرسون، روبیو ۴۴٪ و ونس ۲۴٪ حمایت جمهوریخواهان را دارند. این افت احتمالا ناشی از انزوای ونس در دولت و پیامدهای سیاسی جنگ ایران است. اگر جنگ ایران برای جمهوریخواهان یک «بار سیاسی» شود، ونس به عنوان معاون ترامپ ممکن است نتواند به راحتی از آن فاصله بگیرد، حتی با وجود مخالفت درونیاش.
اما درعین حال، ونس همچنان یکی از چهرههای شاخص و بالقوه برای آینده جمهوریخواهان است، اما مسیر او به نامزدی در ۲۰۲۸ بسیار دشوارتر از آنچه تصور میشد شده است. او در یک دوراهی قرار دارد: وفاداری کامل به ترامپ و سیاستهایش، یا پایبندی به اصول ضدجنگ خود که او را به این موقعیت رساند. نحوه مدیریت این تناقض در ماههای آینده، سرنوشت سیاسی او را تعیین خواهد کرد.
منبع: صبح نو
