بانک مرکزی خواستار ممنوعیت معاملات تتر در بازه ۹ شب تا ۹ صبح است. برخی از صرافی‌ها به‌خاطر ساختار بازار ارز دیجیتال با این موضوع مخالفت کردند و حالا کار به توقف ۷۲ ساعته واریز وجه به حساب مشتریان رسیده است
فرارو- نوبیتکس، بیت‌پین، ارزینجا، رمزینکس و تترلند مورد غضب بانک مرکزی قرار گرفتند.
به‌گزارش فرارو؛ اجرا نشدن دستورات هفتم مهر در این پنج صرافی باعث محدودیت جدیدی شد و واریز پول به حساب مشتریان این صرافی‌ها برای 72 ساعت متوقف می‌شود. اولین واکنش صرافی‌ها اعتراض و پیگیری ماجرا عنوان شده اما بانک مرکزی می‌گوید بعد از مهلت 72 ساعته محدودیت‌های دیگری در انتظار دو صرافی از جمع پنج صرافی اعلام شده خواهد بود. در این گزارش اتفاقاتی که از هفتم مهر تا الان پیش آمده را مرور می‌کنیم و متوجه می‌شویم تکلیف پول راکد کاربران در صرافی‌ها چه می‌شود.
شوک بانک مرکزی به پنج غول رمزارزی
بانک مرکزی در بخشنامه‌ای به بانک‌های کشور اعلام کرد که ارتباط نرم‌افزاری پنج پلتفرم رمزارز برای تسویه حساب باید قطع شود. پلتفرم‌های نوبیتکس، بیت‌پین، ارزینجا، رمزینکس و تترلند مشمول این دستور هستند. زمان آغاز مسدودسازی ساعت 16 روز دوشنبه 20 مهر تعیین شده و پایان این دوره ساعت 15:59 روز پنجشنبه 23 مهر خواهد بود.
در این 72 ساعت ابزار خودکار انتقال پول از حساب بانکی صرافی به حساب بانکی مشتری کار نمی‌کند و دستور قطع خدمات بانکی بر اساس تصمیم کارگروه اقدام مشترک رمزارزها صادر شده است. این کارگروه نهاد بالادستی نظارت بر فعالیت پلتفرم‌های دیجیتال در کشور محسوب می‌شود.
هدف این دستور ایجاد محدودیت موقت در مسیر خروج ریال از پلتفرم‌ها به شبکه بانکی است. اجرای این ابلاغیه باعث شده فرآیند ثبت و تایید حواله‌های پایا و ساتنا برای کاربران این پنج شرکت از حالت خودکار خارج شود.
ریشه ماجرا؛ داستان تخلف از ابلاغیه هفت مهر چیست؟
کارگروه اقدام مشترک رمزارزها روز هفت مهر مصوبه‌ای را به پلتفرم‌ها ابلاغ کرد. در آن مصوبه مهلتی برای اجرای چند شرط نظارتی و انضباطی تعیین شد. گزارش‌های نظارتی نشان می‌دهد که پنج صرافی که حالا اسمشان مطرح شده، ابلاغیه هفت مهر را جدی نگرفتند.
یکی از مهمترین اقدام‌ها ممنوعیت معاملات تتر در بازه زمانی 9 شب تا 9 صبح روز بعد بود. حالا کارگروه اقدام مشترک در جلسه 19 مهر تصمیم گرفت ضمانت اجرای پیش‌بینی‌شده در مصوبه را فعال کند. بانک مرکزی نیز به عنوان بازوی اجرایی این کارگروه نامه قطع دسترسی وب‌سرویس‌ها را در بامداد 20 مهر به شبکه بانکی ارسال کرد.
سرنوشت پول کاربران در نوبیتکس و رقبا
مسدودسازی بانکی متوجه اصل موجودی کاربران در پلتفرم‌ها نیست. ارزهای دیجیتال نگهداری‌شده در کیف‌پول‌های این پنج صرافی بدون دستکاری باقی مانده‌اند و خرید و فروش دارایی‌ها در بازارهای تومانی و تتری این سایت‌ها همچنان فعال است.
مسیر ورود پول به صرافی‌ها باز است و کاربران می‌توانند حساب خود را از طریق درگاه‌های پرداخت شارژ کنند. اختلال موجود فقط به برداشت ریالی در پنل کاربری مربوط است. وقتی کاربری ارز خود را می‌فروشد، معادل تومانی آن در حساب کاربری او ثبت می‌شود. این مبلغ در پنل صرافی وجود دارد اما مجوز انتقال آن به شماره شبای مقصد در بانک صادر نمی‌شود. موضوعی که برای بخش زیادی از کاربران اصلا خوشایند نیست.
واکنش صرافی‌ها؛ از اعتراض تا وعده پیگیری
نوبیتکس با انتشار بیانیه‌ای به این محدودیت اعتراض کرد و خواهان بازنگری بانک مرکزی در این تصمیم شد. آنها اعلام کردند که پیش از اجرای دستور تلاش شده تا بخشی از تسویه‌ها انجام شود. نوبیتکس همچنین از رایزنی با دستگاه‌های مربوط خبر داده است.
بیت‌پین نیز اعلام کرد که در حال ارزیابی آثار حقوقی و فنی این تصمیم بر عملکرد کاربران است. این صرافی از آغاز پیگیری مشترک به همراه تشکل‌های صنفی برای رفع مسدودسازی حساب‌ها خبر داد.
ارزینجا در اطلاعیه خود زمان مسدودسازی را 72 ساعت اعلام کرد و گفت خدمات واریز ریالی و معاملات طبق روال کار می‌کنند. تترلند نیز گزارش داد که تسویه درخواست‌های نقدی موقتا با تاخیر مواجه شده و وجوه در اولین روز کاری بعد واریز خواهد شد.
سناریوی سقف 500 میلیونی تا پایان مهر
طبق متن نامه بانک مرکزی همه این پنج شرکت پس از پایان روز 23 مهر به شرایط عادی بازنمی‌گردند. برای دو پلتفرم از این جمع مرحله دومی هم از نوع محدودیت مالی تعیین شده است. این دو شرکت از ساعت 16 روز پنجشنبه 23 مهر تا پایان روز 30 مهر با سقف مجاز روزانه فعالیت خواهند کرد.
سقف برداشت غیرحضوری برای این دو شرکت معادل 5 میلیارد ریال یعنی 500 میلیون تومان در هر روز تعیین شده است. این رقم سقف کل برداشت‌های ریالی روزانه شرکت از طریق سیستم‌های بانکی است و ارتباطی به سقف مجاز برای هر کاربر ندارد. یعنی چی؟
این محدودیت مالی به این معناست که این دو شرکت در فاصله 24 تا 30 مهر نمی‌توانند روزانه بیش از 500 میلیون تومان پول از حساب خود به حساب کاربران حواله کنند.
پول فروش رمزارز چه زمانی به حساب می‌آید؟
درخواست‌های ثبت‌شده برای برداشت ریالی از ساعت 16 دوشنبه 20 مهر در صف پردازش متوقف شده‌اند. این درخواست‌ها تا پایان ساعت 15:59 روز پنجشنبه 23 مهر به سیستم پایا یا ساتنا بانک مرکزی ارسال نمی‌شوند.
پایان زمان مسدودسازی در عصر روز پنجشنبه با تعطیلی پایان هفته بانک‌ها هم‌زمان است. چرخه کاری ساتنا در روزهای تعطیل متوقف است و پردازش رسمی حواله‌ها از روز شنبه انجام می‌شود.
تجمع درخواست‌های برداشت در طول این سه روز صف طولانی از حواله‌های معوق ایجاد می‌کند. با شروع روز کاری شنبه 25 مهر بانک‌ها این حواله‌ها را به صورت نوبتی پردازش خواهند کرد. صرافی‌ها زمان تسویه نهایی را بین روزهای شنبه 25 مهر تا دوشنبه 27 مهر برآورد کرده‌اند.
پشت‌پرده مسدودسازی؛ اختلاف بر سر اطلاعات یا ساعات معامله؟
مکاتبات صنفی نشان می‌دهد که اختلاف بین بانک مرکزی و صرافی‌ها در دو محور اساسی متمرکز است. اول درخواست دسترسی به اطلاعات هویتی و تراکنش‌های معامله‌گران است. بانک مرکزی و نهادهای مالی بر دریافت داده‌های شفاف درباره طرفین معامله و مقصد گردش ریال تاکید دارند.
محور دوم الزام به تعیین زمان‌بندی کاری برای انجام معاملات است. ناظران بازار خواستار محدود کردن ساعت خرید و فروش به ساعت‌های فعالیت بازار سنتی ارز و طلا در طول روز هستند. پلتفرم‌ها اما به خاطر پیوستگی شبانه‌روزی بازار جهانی رمزارز با تعطیلی معاملات در ساعات شب مخالفت کرده‌اند. نبود توافق بر سر این دو موضوع در تاریخ هفت مهر به اعلام تخلف و قطع دسترسی بانکی در 20 مهر منجر شد. موضوعی که شاید در نگاه اول تنبیهی برای پلتفرم‌ها باشد اما در پس ماجرا می‌تواند برای خود کاربران هم دست‌وپا گیر باشد.