حوزه/ استاد انصاریان با بیان اینکه تقوا و پرهیز از گناه ارزشی فراتر از همه نعمت‌های مادی و لذت‌های دنیوی دارد، گفت: انسان باید با مراقبت از گناهان و محاسبه اعمال، برای زندگی ابدی خود توشه‌ای فراهم کند.
به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، استاد حسین انصاریان، در نخستین جلسه سخنرانی خود در حسینیه هدایت به مناسبت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، با تفسیر آیاتی از قرآن کریم درباره تقوا و ارزش‌های معنوی، اظهار کرد: پروردگار عالم در آیه پانزدهم سوره مبارکه آل‌عمران، انسان‌ها را به حقیقتی آگاه می‌کند که از همه نعمت‌های مادی دنیا برتر است؛ نعمت‌های مادی اگرچه برای زندگی انسان ضروری و بهره‌مندی از آن‌ها در چارچوب حلال مجاز است، اما تقوا و مراقبت از گناه ارزشی بالاتر دارد.
وی با اشاره به آیه چهاردهم سوره آل‌عمران و برشمردن نعمت‌های مادی مورد اشاره در این آیه، گفت: خداوند در این آیه از علاقه انسان به زنان، فرزندان، ثروت و دارایی، مرکب‌های ارزشمند، چهارپایان و کشت و زرع سخن می‌گوید. این‌ها نعمت‌هایی هستند که خداوند برای زندگی بشر آفریده و بهره‌مندی مشروع از آن‌ها نه‌تنها ممنوع نیست، بلکه بخشی از نیازهای طبیعی زندگی انسان به شمار می‌رود.
استاد انصاریان ادامه داد: قرآن کریم از انسان نمی‌خواهد که برای رسیدن به مقام معنوی، از خوردن، پوشیدن، ازدواج، داشتن فرزند و کسب‌وکار دست بکشد. انبیا نیز زندگی می‌کردند، غذا می‌خوردند، لباس می‌پوشیدند، ازدواج می‌کردند و صاحب فرزند بودند؛ بنابراین، برخورداری از نعمت‌های الهی به‌خودی‌خود مانع قرب انسان به خداوند نیست، بلکه آنچه اهمیت دارد، چگونگی استفاده از این نعمت‌هاست.
وی با بیان اینکه امکان استفاده نادرست و حرام از نعمت‌های الهی وجود دارد، افزود: ازدواج و بهره‌مندی از همسر، نعمتی الهی است، اما اگر انسان از مسیر مشروع خارج شود، مرتکب حرام شده است. فرزندان نیز از نعمت‌های بزرگ خداوند هستند، ولی پدر و مادر باید مراقب باشند که تربیت و رفتارشان زمینه دورشدن فرزندان از دین و ارزش‌های الهی را فراهم نکند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به مسئله ثروت و دارایی اظهار کرد: مال و ثروت نیز می‌تواند از راه حلال به دست آید یا از مسیرهایی مانند غصب، ربا، دزدی، اختلاس و تضییع حقوق دیگران وارد زندگی انسان شود. حتی تصرف ناحق در ارث و حقوق اعضای خانواده نیز از مصادیق بهره‌برداری حرام از این نعمت است.
استاد انصاریان با بیان اینکه امکانات زندگی نیز ممکن است در مسیر گناه به کار گرفته شوند، گفت: انسان می‌تواند از وسیله‌ای که در اختیار دارد برای انجام کارهای خیر استفاده کند یا آن را در مسیر ظلم، تعدی به حقوق دیگران و ارتکاب جرم به کار گیرد. درباره گوشت و خوراکی‌ها نیز باید توجه داشت که حلال‌بودن نوع غذا به‌تنهایی کافی نیست؛ بلکه راه به‌دست‌آوردن و خرید آن و رعایت احکام مربوط به آن نیز اهمیت دارد.
وی کشاورزی و تولید محصولات غذایی را از دیگر نعمت‌های الهی دانست و با اشاره به ضرورت رعایت امانت و سلامت در تولید محصولات، خاطرنشان کرد: گاهی ممکن است کشاورز برای افزایش سریع‌تر محصول یا درشت‌ترشدن آن، بیش از اندازه متعارف از کودهای شیمیایی استفاده کند؛ اقدامی که می‌تواند به زمین آسیب بزند و سلامت مصرف‌کنندگان را نیز با خطر مواجه کند. بنابراین، حتی در بهره‌برداری از نعمت کشت و زرع نیز باید حدود الهی و حقوق مردم رعایت شود.
استاد انصاریان با تأکید بر اینکه هیچ‌یک از این نعمت‌ها ذاتاً ناپسند نیستند، افزود: انسان نباید خود را از نعمت‌های حلال محروم کند، بلکه باید مراقب باشد که نعمت‌های پاک الهی را به وسیله‌ای برای ارتکاب گناه تبدیل نکند. خداوند پس از بیان این نعمت‌ها در آیه پانزدهم سوره آل‌عمران می‌فرماید: «قُلْ أَؤُنَبِّئُکُم بِخَیْرٍ مِّن ذَٰلِکُمْ»؛ یعنی آیا شما را به چیزی بهتر از این‌ها آگاه کنم؟
وی ادامه داد: خداوند در پاسخ، تقوا و پاداش‌های آن را معرفی می‌کند و می‌فرماید: «لِلَّذِینَ اتَّقَوْا عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَأَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَرِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ بَصِیرٌ بِالْعِبَادِ». بر اساس این آیه، برای اهل تقوا نزد پروردگار باغ‌هایی قرار دارد که نهرها از زیر آن‌ها جاری است و آنان برای همیشه در آن می‌مانند؛ همچنین همسرانی پاکیزه و رضوان و خشنودی خداوند نصیبشان می‌شود.
این استاد حوزه علمیه با بیان اینکه تقوا به معنای مراقبت انسان از گناهان آشکار و پنهان است، گفت: اگر انسان در طول عمر خود از گناه دوری کند و در برابر خواسته‌های نامشروع نفس ایستادگی داشته باشد، خداوند در برابر این مدت محدود زندگی، پاداشی ابدی به او عطا می‌کند. نعمت‌های بهشتی نه پایان می‌پذیرند و نه از انسان دریغ می‌شوند؛ چنان‌که در قرآن کریم درباره آن‌ها آمده است: «لَا مَقْطُوعَةٍ وَلَا مَمْنُوعَةٍ».
استاد انصاریان با اشاره به تفاوت میان نعمت‌های جسمانی بهشت و رضوان الهی اظهار کرد: خداوند در کنار باغ‌های بهشتی و همسران پاکیزه، از خشنودی خود نیز سخن می‌گوید. رضایت پروردگار، پاداشی بزرگ و متعلق به جان انسان است و از آنجا که ارزش جان با بدن قابل مقایسه نیست، برخورداری از رضوان الهی لذتی فراتر از نعمت‌های جسمانی به همراه دارد.
وی با تأکید بر جمله پایانی آیه، «وَاللَّهُ بَصِیرٌ بِالْعِبَادِ»، گفت: خداوند به همه بندگان و آنچه در وجود آنان می‌گذرد آگاه است؛ عقل، اندیشه، نیت، رفتار و اخلاق انسان از علم پروردگار پنهان نمی‌ماند. او نه‌تنها ظاهر اعمال، بلکه حقیقت و باطن آن‌ها را نیز می‌داند.
استاد انصاریان در ادامه با اشاره به آیه هجدهم سوره مبارکه حشر، به تبیین سه دستور مهم این آیه پرداخت و اظهار کرد: خداوند در این آیه می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ». خطاب این آیه به اهل ایمان است و نخستین دستور آن، تقوا و مراقبت از گناهان ظاهری و باطنی است.
وی با بیان اینکه امر به تقوا، تکلیفی در حد توان انسان است، افزود: خداوند حکیم از بندگان خود چیزی را که توان انجام آن را ندارند مطالبه نمی‌کند. انسان مؤمن می‌تواند با مراقبت از رفتار و خواسته‌های خود، از گناه فاصله بگیرد و در مسیر بندگی حرکت کند.
استاد انصاریان دومین دستور آیه را محاسبه اعمال و اندیشیدن درباره توشه آخرت دانست و گفت: «وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ» به این معناست که هر انسانی باید بنشیند و درباره آنچه برای فردای ابدی خود آماده کرده است، بیندیشد. زندگی دنیا محدود است، اما انسان در پیش رو عالمی ابدی دارد؛ ازاین‌رو باید برای آن زندگی، توشه و سرمایه‌ای فراهم کند و با دست خالی وارد آن نشود.