در آستانه انتخابات اسرائیل، ترامپ با حمایت علنی از نتانیاهو و گره زدن سرنوشت سیاسی او به پرونده ایران، وارد قماری شده که می‌تواند پیامدهای منطقه‌ای داشته باشد.
خبرگزاری مهر، گروه بین‌الملل: در فاصله چند روز مانده به انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا با چرخشی آشکار در مواضع قبلی خود، حمایت علنی از بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم را اعلام کرد؛ اقدامی که در کنار تشدید ادبیات تهدیدآمیز درباره ایران، بار دیگر پیوند میان محاسبات انتخاباتی نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و سیاست‌های منطقه‌ای کاخ سفید را برجسته کرده است. تحلیل منتشرشده در روزنامه صهیونیستی هاآرتص نشان می‌دهد که این حمایت در شرایطی صورت گرفته که نتانیاهو با فشارهای سیاسی داخلی، انتقاد از عملکرد کابینه و نگرانی درباره آینده ائتلاف حاکم روبه‌روست.
یوسی ورتر، تحلیلگر سیاسی هاآرتص، در گزارشی که ۱۹ اکتبر منتشر شد، حمایت اخیر ترامپ از نتانیاهو را نوعی «غافلگیری انتخاباتی» توصیف کرد و نوشت که رئیس‌جمهور آمریکا با وجود اعلام قبلی مبنی بر خودداری از حمایت از نامزدهای انتخابات اسرائیل، ناگهان موضع خود را تغییر داد و ایران را به یکی از محورهای اصلی این حمایت تبدیل کرد.
به نوشته این روزنامه، ترامپ در اظهارات اخیر خود به‌طور ضمنی این پیام را منتقل کرد که شکست نتانیاهو می‌تواند بر احتمال اقدام مستقل آمریکا علیه ایران تأثیر بگذارد. چنین موضعی عملاً پرونده ایران را از یک موضوع امنیتی و دیپلماتیک فراتر می‌برد و آن را به بخشی از رقابت انتخاباتی در سرزمین‌های اشغالی تبدیل می‌کند؛ رویکردی که می‌تواند نگرانی‌ها درباره استفاده ابزاری از تهدیدهای منطقه‌ای برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی را افزایش دهد.
نگرانی نتانیاهو از آینده سیاسی
بر اساس نظرسنجی‌هایی که ورتر به آن‌ها استناد کرده است، حزب لیکود به رهبری نتانیاهو در انتخابات پیش‌رو با احتمال کاهش قابل توجه کرسی‌های خود مواجه است. مطابق برآوردهای نقل‌شده در گزارش، این حزب ممکن است از ۳۲ کرسی فعلی به حدود ۱۸ تا ۲۱ کرسی برسد و ائتلاف حاکم نیز با کاهش شمار کرسی‌های خود روبه‌رو شود. این ارقام برآوردهای انتخاباتی‌اند و نتیجه قطعی انتخابات را مشخص نمی‌کنند، اما از دشواری موقعیت سیاسی نتانیاهو در آستانه رأی‌گیری حکایت دارند.
در چنین شرایطی، حمایت رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند برای نتانیاهو فرصتی تبلیغاتی فراهم کند؛ به‌ویژه آنکه نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی طی سال‌های گذشته تلاش کرده است خود را چهره‌ای معرفی کند که از روابط نزدیک با واشنگتن برای تأمین امنیت اسرائیل بهره می‌گیرد. با این حال، حمایت ترامپ لزوماً به معنای تغییر دیدگاه رأی‌دهندگان اسرائیلی نیست؛ چراکه رابطه نزدیک دو طرف پیش از این نیز برای افکار عمومی شناخته‌شده بوده است.
ورتر تأکید می‌کند که ترامپ پیش‌تر نیز در رقابت‌های انتخاباتی کشورهای دیگر مداخله کرده، اما این مداخلات همواره به نتیجه دلخواه او منتهی نشده است. به نوشته این تحلیلگر، رئیس‌جمهور آمریکا اکنون بخش مهمی از اعتبار سیاسی خود را به نخست‌وزیر اسرائیل گره زده است؛ اقدامی که در صورت ناکامی نتانیاهو می‌تواند پرسش‌هایی درباره میزان نفوذ واشنگتن بر تحولات سیاسی اسرائیل ایجاد کند.
بحران داخلی و حاشیه‌های نژادپرستانه
گزارش هاآرتص در کنار حمایت ترامپ از نتانیاهو، به فضای پرتنش سیاسی در اسرائیل و حملات چهره‌های رسانه‌ای نزدیک به نخست‌وزیر علیه گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش و از رقبای سیاسی نتانیاهو، نیز پرداخته است.
بر اساس این گزارش، ینون مگال، مجری شبکه ۱۴ اسرائیل که به جریان حامی نتانیاهو نزدیک است، آیزنکوت را با تعبیری نژادپرستانه و توهین‌آمیز هدف قرار داد و مدعی شد که چهره‌های اشکنازی او را به صحنه سیاسی آورده و هدایت می‌کنند. این اظهارات با انتقادهایی روبه‌رو شد و نتانیاهو نیز حدود ۱۲ ساعت بعد آن را محکوم کرد.
ورتر این واکنش دیرهنگام را در چارچوب محاسبات انتخاباتی لیکود تحلیل می‌کند؛ حزبی که پایگاه اجتماعی مهمی در میان یهودیان مزراحی دارد و نمی‌خواهد در آستانه انتخابات، از سوی بخشی از این جامعه با اتهام بی‌توجهی به تبعیض نژادی مواجه شود. این موضوع نشان می‌دهد که رقابت انتخاباتی در اسرائیل فقط به اختلاف بر سر سیاست‌های امنیتی محدود نیست و شکاف‌های هویتی و اجتماعی نیز می‌توانند بر موقعیت احزاب اثر بگذارند.
پیوند سیاست انتخاباتی با تنش‌های منطقه‌ای
یکی از نکات مهم گزارش هاآرتص، تناقضی است که در رابطه ترامپ و نتانیاهو دیده می‌شود. این دو در پیشبرد سیاست‌های خود در قبال ایران همکاری نزدیکی داشته‌اند، اما این همکاری مانع از اختلاف‌نظر یا فشارهای متقابل نشده است. ترامپ پیش‌تر نیز در برخی پرونده‌های منطقه‌ای، از جمله موضوع غزه و روابط با کشورهای عربی، خواسته‌هایی را از نتانیاهو مطرح کرده بود که نشان می‌داد حمایت واشنگتن به معنای همراهی بی‌قیدوشرط نیست.
اکنون، با نزدیک شدن انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، حمایت علنی ترامپ از نتانیاهو در شرایطی انجام می‌شود که سیاست اسرائیل در آمریکا نیز با حساسیت‌های سیاسی بیشتری روبه‌روست. ورتر با اشاره به اهمیت موضوع اسرائیل در شماری از حوزه‌های انتخاباتی آمریکا، این حمایت را اقدامی قابل تأمل در محاسبات داخلی کاخ سفید ارزیابی می‌کند.
در مجموع، گزارش هاآرتص تصویری از نتانیاهو و ترامپ ارائه می‌دهد که منافع سیاسی آن‌ها در مقطعی حساس به یکدیگر گره خورده است. نتانیاهو به حمایت متحد قدرتمند خود نیاز دارد و ترامپ نیز ترجیح می‌دهد با رهبری شناخته‌شده در اسرائیل کار کند. با این حال، تبدیل پرونده ایران به محور حمایت انتخاباتی، خطر آن را دارد که مسائل پیچیده امنیتی و دیپلماتیک منطقه بیش از پیش تحت تأثیر رقابت‌های سیاسی قرار گیرد؛ رقابتی که پیامدهای آن می‌تواند از اسرائیل فراتر برود و بر ثبات منطقه اثر بگذارد.