حضور هیئت‌های دیپلماتیک از عربستان، ترکیه و پاکستان در تهران، منجر به غافلگیری صهیونیست‌ها شده است.

پس از انتشار رسمی خبر حضور هیئت‌های دیپلماتیک سه کشور عربستان، ترکیه و پاکستان در تهران، رسانه‌ها و کارشناسان صهیونیست واکنش گسترده‌ای نسبت به این مسئله نشان دادند.

دنی سیترینویچ، کارشناس مسائل ایران، در واکنش به خبر نوشت:

رویدادی بسیار مهم، با معنایی راهبردی و بسیار گسترده‌تر از صرف برگزاری نشست‌ها در تهران.

الف. توافق مکه از ابتدا از نظر تهران در اصل تحولی مطلوب بود، زیرا بازتاب‌دهنده درک فزاینده کشورهای منطقه بود که باید تکیه‌گاه‌های امنیتی خود را متنوع کنند و صرفاً به ایالات متحده تکیه نکنند. این تلاشی است برای شکل‌دادن به یک معماری امنیتی منطقه‌ای مستقل‌تر که کاملاً به واشنگتن وابسته نباشد.

ب. نفس سفر به تهران نشان می‌دهد که کشورهای منطقه نه‌تنها مشروعیت حکومت ایران را به رسمیت می‌شناسند، بلکه جایگاه ایران را به‌عنوان بازیگری محوری و توانایی‌اش را در تأثیرگذاری بر تحولات منطقه، عمدتاً از طریق شریکانش و در رأس آن‌ها یمنی‌ها، می‌پذیرند؛ حتی اگر میزان کنترل مستقیم ایران بر یمنی‌ها بسیار محدود باشد. درک حاکم این است که نمی‌توان با نادیده‌گرفتن ایران، نظم منطقه‌ای باثباتی شکل داد.

ج. با توجه به احتمال ازسرگیری درگیری میان ایران و ایالات متحده، این نشست‌ها اهمیت ویژه‌ای دارند. کشورهای منطقه به‌خوبی می‌دانند که ممکن است بهای سنگینی برای تشدید تنش دیگر بپردازند، به‌ویژه از طریق آسیب به زیرساخت‌های انرژی، بندرها و مسیرهای تجاری. بنابراین منافع روشنی دارند که تهران را به عقب‌نشینی از مواضعش در مورد خواسته‌هایش ترغیب کنند و هم‌زمان به آن روشن کنند که توافق مکه علیه آن یا علیه منافعش نیست.

د. مهم است درک کنیم که توافق مکه و گفت‌وگو با ایران اقداماتی متضاد نیستند، بلکه دو روی یک راهبرد واحدند: از یک سو، ساختن توانمندی‌های امنیتی مستقل و تقویت بازدارندگی منطقه‌ای، و از سوی دیگر، تلاش برای کاهش خطر رویارویی از طریق گفت‌وگو و ترتیبات سیاسی.

ه. این رویداد یک بار دیگر نشان می‌دهد که حتی کشورهای نگران از ایران نیز لزوماً خواهان جنگ دیگری علیه آن نیستند. آن‌ها به‌خوبی محدودیت‌های قدرت نظامی و این واقعیت را درک می‌کنند که یک کارزار سخت دیگر نیز لزوماً تهدید ایرانی را از میان برنمی‌دارد، اما قطعاً می‌تواند ثبات منطقه را متزلزل کند و به اقتصادهایشان آسیب شدید بزند؛ از این رو می‌خواهند از آن پرهیز کنند.

و. در اینجا پیام مهمی نیز برای اسرائیل وجود دارد. در حالی که در اسرائیل کسانی هنوز کارزار نظامی دیگر را راه‌حلی ممکن برای چالش ایرانی می‌دانند، کشورهای منطقه درست برعکس، می‌خواهند از فروپاشی بیشتر جلوگیری کنند و مطمئن شوند که بار دیگر به میدان رویارویی میان ایران و ایالات متحده تبدیل نشوند.

در جمع‌بندی، این نشست مهم شکاف‌های عمیق میان ایران و عربستان یا ترکیه را پر نمی‌کند، اما تغییر مهمی را در برداشت منطقه‌ای نشان می‌دهد: در کنار ضرورت بازداشتن ایران و مقابله با تهدیدی که ایجاد می‌کند، این درک فزاینده وجود دارد که نمی‌توان ایران را از نقشه حذف کرد و باید راهی برای زندگی در کنار آن یافت.

این تحولی راهبردی و بسیار مهم است که می‌تواند با توجه به پیش‌بینی تغییر در استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه، بر شکل‌گیری نظم امنیتی در خاورمیانه اثر بگذارد.