قزوین - ایرنا - وقف در قزوین با سنتی ریشه‌دار و برخاسته از فرهنگ نیکوکاری، امروز با عبور از کارکردهای سنتی و ورود به عرصه سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی و عمرانی، ظرفیت تازه‌ای را برای توسعه برخی مناطق از جمله این استان ایجاد کرده به‌گونه‌ای که حجم سرمایه‌گذاری‌های پیش‌بینی شده در این حوزه به ۱۱۵ همت رسیده، این موضوع بیانگر آن است که موقوفات می‌توانند نقشی مؤثر در اجرای کلان‌پروژه‌ها، رونق تولید و ایجاد ارزش افزوده اقتصادی ایفا کنند.
به گزارش ایرنا، یکی از زیباترین سنت‌های اسلامی برجای مانده از سیره ائمه معصومین (ع) برای ما ایرانیان، سنت وقف بوده که از محسنات و ثواب آن بسیار گفته شده، در واقع وقف که از آن به منای واگذاری، اهدا و بخشش نیز یاد شده، مال و ثروت انسان ثابت بوده و منافع آن در جریان باقی می ماند.
موضوع وقف اما در کشور ما از قرن چهارم هجری قمری رونق گرفت و ایرانیان از این سنت حسنه استقبال کردند، در واقع موقوفات در عرصه های مختلف از جمله مراکز درمانی، مدرسه و مراکز علمی گسترش پیدا کرد و عهده دار این مساله نیز غالبا عالمان دینی بودند تا سود و عواید حال از آن براساس نیت واقفان به مصرف برسد.
قزوین از پیشتازان در حوزه وقف بوده تا جایی که قدیمی ترین وقف نامه این منطقه که به ۹۷۰ سال پیش بازمی گردد مربوط به خدیجه بنت بدیها و مربوط به یک فقره قناب بوده، آب این قنات برای آبرسانی به مردم وقف شده بود.
از ۸۱۴ نوع نیت وقف در سطح کشور، ۷۰ نوع وقف در استان قزوین هست و بیشتر وقف صورت گرفته در کشرومان متعلق به سومین امام شعیان جهان، تعلق داشته و در این استان نیز شاهد همین نوع نیت در حوزه وقف هستیم.
به همین مناسبت، خبرگزاری جمهوری اسلامی مرکز قزوین، از آخرین تحولات و رویکردهای اقتصادی وقف با حجت‌الاسلام سیدمهدی مجیدی، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قزوین به گفت و گو نشسته که در ادامه می‌خوانیم.
ایرنا. رویکردهای اقتصادی وقف در استان قزوین چگونه اجرایی می‌شود و نگاه شما به موضوع سرمایه گذاری های جدید چگونه است.
تا به امروز حجم سرمایه‌گذاری‌های انجام شده از محل وقف در پروژه‌های توسعه‌ای استان به ۱۱۵ هزار میلیارد تومان رسیده، ظرفیتی که می‌تواند در حوزه گره‌گشایی از طرح‌های زیربنایی، رونق تولید و ایجاد اشتغال پایدار نقش‌آفرین باشد.
رویکرد اقتصادی وقف در سال‌های اخیر با راهبری سازمان اوقاف و امور خیریه و تلاش مجموعه مدیریتی و اجرایی استان دستخوش تغییر و تحولات شگرفی شده تا جایی که از الگوی سنتی ساخت‌وساز املاک به سمت مشارکت در اجرای طرح‌های بزرگ اقتصادی و زیرساختی حرکت کرده است.
تا پیش از این سرمایه‌گذاری‌های حوزه وقف به طور عمده در ساخت و ساز و بهره‌برداری از املاک محدود شده بود اما به دلیل ماهیت ملکی دارایی‌ها، ابعاد اقتصادی و اجتماعی فعالیت‌های وقف برای بخش زیادی از مردم ملموس نبود و منافع حاصل از آن نیز بیشتر در مسیر اجرای نیات واقفان هزینه می‌گردید.
ما در الگوی جدید، نگاه به سرمایه‌گذاری وقف را صرفا تامین منابع مالی برای اجرای نیات واقفان نمی‌دانیم بلکه استفاده از این ظرفیت برای رفع مشکلات اساسی، توسعه زیرساخت‌ها و مشارکت در پیشبرد پروژه‌های بزرگ را در دستور کار قرار داده‌ایم.
ایرنا. برهمین اساس است که این اداره کل پروژه بزرگ ملی آبرسانی از سد طالقان به قزوین را عهده‌دار شده است.
بله. بدون شک یکی از مهمترین نمونه‌های نقش‌آفرینی وقف در پروژه‌های زیربنایی استان، طرح انتقال آب شرب از سد طالقان به قزوین بوده، تامین آب شرب از این محل یکی از مطالبات دیرینه مردم این دیار بود که نزدیک به چهار دهه در شمار خواسته‌های مهم شهروندان قرار داشت.
این پروژه با وجود برخورداری از مصوبات قانونی و حدود ۲۴ سال گذشته، به دلیل محدودیت منابع مالی و اعتبارات دولتی با تأخیر در اجرا مواجه بود، اما اکنون با سرمایه‌گذاری حدود ۲۴ همتی از محل منابع وقف در حال اجرا و پیشرفت است.
مشارکت منابع وقف در چنین پروژه‌هایی نشان می‌دهد که ظرفیت وقف می‌تواند فراتر از فعالیت‌های متعارف، در تأمین زیرساخت‌های حیاتی و پاسخگویی به مطالبات دیرینه مردم نیز به کار گرفته شود.
ایرنا. یکی دیگر از موضوعات مهم، ورود این اداره کل به بحث گردشگری و ایجاد شهرک قائم است، هدف از اجرای این پروژه چه بود.
شهرک گردشگری قائم بدون شک یکی از نمونه های شاخص رویکرد ما به موضوع سرمایه‌گذاری و رونق اقتصادی است که ارزش مجموع بخش‌های دولتی، زیرساختی و گردشگری آن دست‌کم به ۱۰۰ همت می رسد.
این مجموعه علاوه بر ظرفیت‌های گردشگری و خدماتی، می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری فرصت‌های اقتصادی جدید، جذب سرمایه‌گذاری و تقویت زیرساخت‌های مورد نیاز استان باشد.
ایرنا. از اهداف ورود اداره کل اوقاف قزوین به حوزه طرح های صنعتی و خدماتی توضیحاتی را ارایه فرمایید.
بله، به غیر از موضوع گردشگری، این اداره کل شکل‌گیری شهرک‌های صنعتی و خدماتی را در مقیاس‌های ۳۰۰ و ۴۰۰ هکتاری در دستور کار خود قرار داده که این موضوع می‌تواند زمینه توسعه زیرساخت‌های تولیدی، استقرار واحدهای صنعتی و راه‌اندازی کارخانه‌های جدید را در سطح استان فراهم کنند.
بهره‌گیری هدفمند از اراضی موقوفه در این طرح‌ها، علاوه بر افزایش ظرفیت‌های اقتصادی استان، بدون شک در ایجاد اشتغال پایدار، افزایش سطح درآمد افراد و تقویت زیرساخت‌های صنعتی و خدماتی نیز مؤثر خواهد بود.
بدون تردید وقف؛ ظرفیتی مغفول در بخش توسعه اقتصادی استان بوده و مجموع سرمایه‌گذاری‌های انجام شده از محل این ظرفیت در پروژه‌های بزرگ زیرساختی، اقتصادی و اشتغال‌زایی استان قزوین مفید فایده خواهد بود و مردم نیز به بهترین شکل ممکن از آن بهره‌مند خواهند شد.
میزان سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته از سوی اوقاف بیانگر ظرفیت قابل توجه موقوفات در مشارکت با بخش‌های مختلف جهت پیشبرد پروژه‌های کلان است و می‌تواند زمینه‌ساز تحرک اقتصادی، توسعه زیرساخت‌ها و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید در استان باشد.
تحول در کارکرد اقتصادی وقف در استانی مانند قزوین، از یک سو امکان بهره‌گیری گسترده‌تر از دارایی‌های موقوفه را فراهم می‌کند و از سوی دیگر، ضرورت مدیریت اقتصادی شفاف، صیانت از اصل و پایبندی به نیات واقفان را بیش از گذشته برجسته می‌سازد، مسیری که در صورت تداوم و نظارت مؤثر، می‌تواند وقف را به یکی از ظرفیت‌های مهم مشارکت در توسعه پایدار استان تبدیل کند.