موجی از پیام‌های تهدیدآمیز درباره بمب‌گذاری در فرودگاه‌ها و هواپیماهای اروپایی، طی روزهای اخیر اختلال گسترده‌ای در ترافیک هوایی این قاره ایجاد کرده است.
به گزارش خبرفوری به نقل از نیویورک‌تایمز، ده‌ها پرواز تغییر مسیر داده‌اند، جنگنده‌ها به پرواز درآمده‌اند و نیروهای امنیتی با سگ‌های بمب‌یاب به بازرسی هواپیماها و مسافران پرداخته‌اند. با وجود این، تاکنون هیچ بمبی کشف نشده و مقام‌های مسئول احتمال می‌دهند با نوعی عملیات هماهنگ برای ایجاد ترس و بی‌ثباتی روبه‌رو باشند.
بیش از ۲۴ پرواز در جریان این حوادث با اختلال مواجه شده‌اند و صدها مسافر لحظات پراضطرابی را تجربه کرده‌اند. بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد بخش مهمی از این تهدیدها جعلی بوده‌اند، اما گستردگی و هم‌زمانی آن‌ها پرسش مهمی را مطرح کرده است: چه کسی می‌خواهد امنیت آسمان اروپا را به چالش بکشد؟
فرود هواپیماها در پایگاه‌های نظامی
یکی از مسافران پرواز ایرلینگس از دوبلین به رم روایت کرده است که خلبان ابتدا از بروز مشکل فنی خبر داد، اما بعدا اعلام کرد هواپیما باید در فرانسه فرود بیاید. این مسافر هنگام تغییر مسیر، یک جنگنده را از پنجره هواپیما مشاهده کرد.
پس از فرود، مسافران گروه‌به‌گروه پیاده شدند و نیروهای امنیتی با کمک سگ‌های آموزش‌دیده، افراد و چمدان‌ها را بازرسی کردند. برخی از آن‌ها نیز به سالن یک پایگاه نظامی منتقل شدند و برای مدتی در انتظار تعیین تکلیف پرواز خود ماندند.
در حادثه‌ای دیگر، یک هواپیمای لهستانی در مسیر ورشو به پاریس پیش از برخاستن متوقف شد و مأموران پلیس و آتش‌نشانی بازرسی گسترده‌ای را آغاز کردند. در بخارست نیز نیروهای امنیتی مسلح و نقاب‌دار پس از فرود هواپیمای ویز ایر از میلان، در اطراف آن مستقر شدند.
چه کسی پشت تهدیدهاست؟
یکی از مهم‌ترین سرنخ‌ها به ایمیلی بازمی‌گردد که شرکت مدیریت فرودگاه‌های رم دریافت کرده است. این پیام که به زبان ایتالیایی نوشته شده بود، از سوی گروهی با عنوان «مبارزان دولت مردانه» ارسال شده بود. این گروه با ادبیاتی ضد فمینیستی تهدید کرده بود که با انفجارهایی، آسمان را به رنگ قرمز درمی‌آورد.
در جمهوری چک نیز پلیس از دریافت تهدیدهایی درباره کار گذاشتن بمب دست‌ساز در هواپیماها خبر داده است.
با این حال، هنوز هویت واقعی ارسال‌کنندگان پیام‌ها، محل فعالیت آن‌ها و ارتباط احتمالی میان گروه‌های تهدیدکننده مشخص نشده است. بنابراین نمی‌توان گروه موسوم به «مبارزان دولت مردانه» را با قطعیت مسئول تمام حوادث دانست.
ردپای جنگ ترکیبی؛ هدف ایجاد وحشت است؟
کارشناسان امنیتی معتقدند تعدد و شباهت این تهدیدها می‌تواند نشانه یک کارزار هماهنگ برای مختل کردن حمل‌ونقل هوایی اروپا باشد. ریس جونز، تحلیلگر امنیت هوانوردی، به نیویورک‌تایمز گفته است که این حوادث ویژگی‌های یک عملیات سازمان‌یافته برای ارسال گزارش‌های جعلی بمب‌گذاری را دارند.
پیتر نیومن، استاد مطالعات امنیتی کالج کینگ لندن نیز این اتفاقات را دارای نشانه‌هایی از «جنگ ترکیبی» دانسته است؛ رویکردی که به‌جای حمله نظامی مستقیم، با استفاده از تهدید، عملیات روانی، حملات سایبری و انتشار اطلاعات گمراه‌کننده، تلاش می‌کند جامعه هدف را دچار آشوب و بی‌اعتمادی کند.
آیا روسیه پشت این ماجراست؟
یکی از دلایل حساسیت مقام‌های اروپایی، افزایش حوادث امنیتی مرتبط با جنگ ترکیبی در ماه‌های اخیر و هم‌زمان با ادامه جنگ روسیه علیه اوکراین است. کشورهای اروپایی پیش‌تر نیز درباره خرابکاری، حملات سایبری و عملیات اطلاعاتی منتسب به بازیگران خارجی هشدار داده‌اند.
با این حال، در گزارش نیویورک‌تایمز هیچ مدرک مستقیمی ارائه نشده که نشان دهد روسیه یا دولت دیگری پشت موج اخیر تهدیدهای بمب‌گذاری قرار دارد. همچنین ارتباط گروه موسوم به «مبارزان دولت مردانه» با یک دولت خارجی تأیید نشده است.
در حال حاضر، تحقیقات قضایی در فرانسه و بررسی‌های امنیتی در چند کشور اروپایی ادامه دارد. آنچه تاکنون مشخص شده، این است که هیچ ماده منفجره‌ای در هواپیماهای مورد اشاره پیدا نشده و همه پروازها به سلامت فرود آمده‌اند.
به این ترتیب، پرسش اصلی همچنان بی‌پاسخ مانده است: آیا اروپا با مجموعه‌ای از تهدیدهای پراکنده و فرصت‌طلبانه روبه‌روست یا یک عملیات هماهنگ با هدف ایجاد ناامنی در آسمان این قاره در جریان است؟ پاسخ به این پرسش می‌تواند ابعاد واقعی این بحران امنیتی را روشن کند.