قزوین - ایرنا - استاندار قزوین با تاکید بر اینکه بافت تاریخی هویت و اصالت این خطه است، گفت: هیچ‌گونه دخل و تصرفی در روند مرمت و بازآفرینی بناها و خانه‌های تاریخی قزوین در سبک معماری و بافت اصیل آنها صورت نمی‌گیرد و تمامی اقدامات مهندسی باید معطوف به استحکام‌بخشی سازه‌ای و صیانت از میراث گذشته باشد.
به گزارش خبرنگار ایرنا، شهر تاریخی و ریشه‌دار قزوین با برخورداری از صدها هکتار بافت ارزشمند تاریخی، بناهای باشکوه، خانه‌هایی با معماری ایرانی و اسلامی و نمادهای بی‌بدیل گردشگری، همواره یکی از ارکان هویت‌ساز و مزیت‌های رقابتی ایران در عرصه میراث فرهنگی و صنعت گردشگری به شمار می‌رود اما با این حال، فرسودگی سازه‌ای بناهای کهن، هجوم عوامل طبیعی نظیر باد، باران و طوفان و خطرات ناشی از زلزله، همواره این میراث گرانبها را در معرض تهدید جدی نابودی قرار داده است؛ خطری که اگر با مداخله به‌هنگام، علمی و اصولی مدیریت ارشد استان مواجه نشود، می‌تواند طی سال‌های آتی طومار این هویت تاریخی را درهم بپیچد.
در این میان، رویکرد دولت و مدیریت اجرایی استان قزوین در سال‌های اخیر بر مبنای یک سیاست تعادلی و راهبردی استوار شده، از یک سو سرعت‌بخشیدن به چرخه‌های توسعه اقتصادی و گردشگری از طریق واگذاری خانه‌های تاریخی به سرمایه‌گذاران بخش خصوصی با مدل‌های نوین اقتصادی و نظارت مستمر بر پروژه‌های کلان بازآفرینی شهری و از سوی دیگر صیانت خط‌قرمزی از اصالت، معماری و هویت تاریخی بناها بدون کوچک‌ترین تخریب یا تغییر فرم بصری و در همین راستا، خبرنگار ایرنا گفت‌وگویی با محمد نوذری، استاندار قزوین داشته تا ابعاد تازه‌ای از برنامه‌های استانداری برای احیای محلات هدف بازآفرینی، تقویت سازه‌ای بناهای در معرض خطر همچون گرندهتل تاریخی و رفع دغدغه‌های کارشناسان و منتقدان حوزه میراث فرهنگی را تشریح کند که در ادامه می‌خوانید.
ایرنا. با توجه به اینکه قزوین یکی از شهرهای دارای بافت تاریخی و محلات هدف بازآفرینی شهری است، در خصوص آخرین وضعیت طرح‌های تفصیلی و پروژه‌های مرمتی این بافت‌ها چه اقداماتی انجام شده است.
مجموعه استانداری قزوین قطعا بر موضوع مرمت بافت تاریخی این شهر برنامه‌ریزی‌های دقیق و مدونی دیده و امروز اگر نگاه کنید، بسیاری از فیلم‌های تاریخی و آثار سینمایی در این استان ساخته می‌شود که نشان دهنده ظرفیت بالای این مکان‌هاست، خیلی از آن خانه‌های تاریخی با مدل‌های مختلف سرمایه‌گذاری از جمله مدل «BOT» و سایر شیوه‌های اقتصادی احیا و به سرمایه‌گذاران واگذار کرده‌ایم، به عنوان مثال، پروژه مهم گراندهتل که قرار است به یک هتل تاریخی و فاخر تبدیل شود، تمام تلاش ما این است که تا پایان سال جاری راه‌اندازی شده و به بهره‌برداری برسد.
معتقدیم احیای این بافت‌های تاریخی بیش از پیش به رونق گردشگری قزوین کمک می‌کند و طی ۲ سال اخیر نیز سعی شده اکثر خانه‌های تاریخی را به مردم و بخش خصوصی واگذار کنیم و کماکان نیز روند واگذاری‌ها برای سایر بناها نیز با قوت ادامه پیدا خواهد کرد، چرا که این یک مساله بسیار مهم و راهبردی برای توسعه استان است.
ایرنا. یکی از دغدغه و نقدهایی که همواره منتقدان و کارشناسان حوزه میراث فرهنگی نسبت به مرمت این بناها مطرح می‌کنند، این است که مبادا در جریان بازسازی و مرمت، هویت تاریخی و کالبد اصیل این اماکن دستخوش تغییر یا تخریب شود، موضع صریح استانداری در این خصوص چیست.
دقیقا نکته بسیار مهمی را اشاره کردید، تمام این فرآیندها بدون تخریب هویت تاریخی قزوین صورت می‌گیرد و تاکید صریح ما نیز بر همین اساس است، ما دست به بافت و هویت تاریخی بناها نمی‌زنیم، بلکه در همان راستای صیانت از اصالت حرکت می‌کنیم.
وقتی یک بنا تاریخ و اصالت خود را از دست بدهد، دیگر آن مکان یک خانه تاریخی به شمار نمی‌رود، زیبایی این خانه‌ها دقیقا به همان تاریخی بودنشان است و بنابراین هیچ‌چیز در ظاهر و بافت کالبدی مرمت بناهای تاریخی نباید تغییر کند، فقط سازه زیرین و اسکلت بنا تقویت و به روز رسانی می‌شود.
ایرنا. یعنی شما تضمین می‌کنید که در این مدل از مرمت، به اصالت معماری بناها کوچک‌ترین لطمه‌ای وارد نمی‌شود.
اگر مقاوم‌سازی صورت نگیرد، بناهای تاریخی یک تا ۲ سال آینده کاملا تخریب می‌شوند و از بین می‌روند، واقعیت این است که این خانه‌ها اکثرا با بحران و مشکل شدید استحکامی مواجه هستند و سازه آنها فرسوده شده، باید سازه آنها محکم و اصولی ساخته شود، اما دقت کنید که ما به استحکام خود بنا، خود آن سیستم و هویت تاریخی لطمه‌ای نباید بزنیم و دست به ظاهر اصیل آن نباید ببریم بلکه بنا را از نظر زیرساختی و سازه‌ای با سلیقه‌های روز اما با همان معماری اصیل تقویت کردیم، شما اگر بیایید بافت یک خانه تاریخی را به‌کل عوض کنید که دیگر آن بنا خانه تاریخی نیست بلکه تبدیل به یک خانه قدیمی معمولی می‌شود.
اصلا بنا نیست معماری و ظاهر بنا تغییر کند؛ فقط قرار است این بافت زیبا، شکیل و پایدار شود و استحکام بنا از درون تامین گردد تا در برابر باد، بوران و طوفان سال‌های آینده دچار ریزش و تخریب کامل نشود.
ایرنا. با توجه به ضرورت مشارکت بخش خصوصی، استقبال سرمایه‌گذاران از طرح واگذاری و مرمت این خانه‌ها چگونه بوده و استانداری چه تسهیلاتی برای تسریع این روند در نظر گرفته است.
خوشبختانه استقبال بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران نیک‌اندیش برای ورود به حوزه احیای بناهای تاریخی قزوین طی سال‌های اخیر روند رو به رشدی داشته و ما در استانداری تلاش کرده‌ایم با تسهیل فرآیندهای اداری، برداشتن موانع دست‌وپاگیر بوروکراتیک و ارایه مدل‌های اقتصادی جذاب نظیر واگذاری‌های بلندمدت با شرط مرمت و نگهداری، مسیر را برای فعالان این حوزه هموار کنیم، سرمایه‌گذار می‌داند که اگرچه کار روی بناهای تاریخی پرهزینه و نیازمند مهندسی دقیق است اما ارزش افزوده فرهنگی و اقتصادی بالایی در حوزه گردشگری دارد.
رویکرد ما این است که دولت نباید متصدی‌گری کند بلکه باید تسهیل‌گر باشد تا مردم و سرمایه‌گذاران با انگیزه شخصی وارد میدان شوند و صیانت از این سرمایه‌های ملی به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود.
ایرنا. نقش مدیریت شهری، شهرداری و اداره کل میراث فرهنگی را در هم‌افزایی برای صیانت و احیای این بافت‌ها چگونه ارزیابی می‌کنید.
هم‌افزایی بسیار خوبی میان استانداری، اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، شهرداری قزوین و سایر دستگاه‌های متولی شکل گرفته، بافت تاریخی قزوین یک زنجیره به‌هم‌پیوسته است؛ بنابراین شهرداری در حوزه اصلاح معابر پیرامونی، توسعه فضای سبز شهری متناسب با بافت کهن و صدور پروانه‌های مرمتی تسهیل‌گرانه نقش دارد و اداره کل میراث فرهنگی نیز به عنوان ناظر عالی، بر تطبیق تمامی مراحل کار با استانداردهای علمی مرمت نظارت می‌کند، جلسات کارشناسی متعددی برگزار شده و هیچ پروژه‌ای بدون اخذ مجوزهای تخصصی میراث فرهنگی کلید نمی‌خورد و این هماهنگی بین‌بخشی تضمین می‌کند که سرعت اجرای پروژه‌ها فدای دقت کارشناسی نشود و بالعکس.
ایرنا. به عنوان پرسش پایانی، چشم‌انداز آینده بافت تاریخی قزوین را در افق توسعه گردشگری استان چگونه ترسیم می‌کنید و چه پیامی برای شهروندان قزوینی دارید.
چشم‌انداز ما این است که قزوین به حق واقعی خود، یعنی قطب گردشگری تاریخی و فرهنگی کشور تبدیل شود، بافت تاریخی قزوین گنجینه‌ای است که اگر به درستی معرفی و احیا شود، می‌تواند موتور محرک اقتصاد استان و اشتغال‌زایی پایدار برای جوانان عزیز باشد، پیام من به شهروندان فهیم، فرهنگ‌دوست و بزرگوار قزوین این است که حفظ این هویت، وظیفه‌ای همگانی است، از همه معتمدان، اهالی رسانه، صاحبان اندیشه و شهروندان عزیز می‌خواهم که مجموعه مدیریت استان را در این مسیر دشوار اما افتخارآمیز یاری کنند تا بتوانیم این امانت گرانبها را با همان اصالت تاریخی‌اش به نسل‌های آینده تحویل دهیم.
از شما و همکارانتان در خبرگزاری ایرنا نیز که دغدغه‌مندانه مسایل استان را پیگیری می‌کنید، صمیمانه سپاسگزارم.