گزارشهای دریافتی حاکی از آن است که طالبان افعانستان با صدور دستورالعملی مستقیم از سوی ملا هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، استفاده از گوشیهای هوشمند را برای تمامی کارکنان نظامی و غیرنظامی خود ممنوع اعلام کرده است.
بر اساس این گزارش که به نقل از منابع رسانهای و محتوای دستورالعملهای اداری منتشر شده، این ممنوعیت که اجرای آن از هفته جاری آغاز شده، طیف گستردهای از مقامات دولتی و نیروهای وابسته به طالبان را هدف قرار داده است. طبق این بخشنامه، هرگونه استثنا در این زمینه تنها با کسب مجوز مستقیم از رهبری طالبان امکانپذیر خواهد بود و متخلفان با مجازاتهای اداری و قضایی روبهرو خواهند شد.
تصاویر و گزارشهای منتشرشده در فضای مجازی از اجرای سختگیرانه این تصمیم حکایت دارد. در برخی واحدهای اداری، نیروهای طالبان اقدام به جمعآوری و در مواردی تخریب گوشیهای هوشمند کارکنان کردهاند. بااینحال، منابع محلی میگویند که شدت و دامنه اجرای این محدودیتها در ولایتهای مختلف یکسان نیست و در برخی مناطق، دایره شمول آن فراتر از کارکنان دولتی رفته و بخشهایی از غیرنظامیان را نیز تحتتأثیر قرار داده است.
چرا طالبان به دنبال ممنوعیت استفاده از گوشیهای هوشمند است؟
تحلیلگران مسائل افغانستان، این اقدام را در راستای «کنترل جریان اطلاعات» و «نگرانیهای امنیتی» ارزیابی میکنند. به گفته ناظران، دو دغدغه اصلی طالبان در این تصمیم نهفته است: 1) جلوگیری از ثبت و انتشار محتوای جلسات و اسناد اداری در فضای مجازی و 2) مقابله با استفاده غیراداری از فضای مجازی در ساعات کاری.
این تصمیم در حالی اتخاذ میشود که در ماههای اخیر، جریان انتشار تصاویر و ویدئوهای مربوط به اعتراضات و ناآرامیهای محلی در شبکههای اجتماعی، حساسیت طالبان را نسبت به مدیریت فضای مجازی دوچندان کرده است. این اقدام در تداوم سلسله محدودیتهای اعمال شده بر دسترسی به اینترنت و کنترل فضای ارتباطی در افغانستان ارزیابی میشود.
بسیاری از تحلیلگران هشدار میدهند که این دستور میتواند زمینهساز سیاستهای محدودکننده گسترده در سطح عمومی و برای تمامی شهروندان افغانستان در آینده نزدیک باشد. پیش از این نیز قطع مقطعی اینترنت در مناطق مختلف، چالشهای اساسی برای فعالیتهای اقتصادی و خدمات عمومی در این کشور ایجاد کرده بود. طالبان افغانستان در سال گذته ممنوعیت فعالیت گیمنتها و مراکز فروش بازیهای کامپیوتری را تأیید کرده بود.