کرمان - ایرنا - همزمان با کاهش دما و افزایش استفاده از وسایل گرمایشی در استان کرمان، مسئولان اورژانس پیش‌بیمارستانی نسبت به خطر مسمومیت با گاز مونوکسید کربن هشدار داده و تأکید می‌کنند که بی‌توجهی به اصول ایمنی در نصب و استفاده از وسایل گرمایشی می‌تواند حوادثی جبران‌ناپذیر و حتی مرگبار رقم بزند.
به گزارش ایرنا با آغاز فصل سرما و سرد شدن هوا، استفاده از بخاری‌های گازی، آبگرمکن‌ها و سایر تجهیزات گرمایشی در خانه‌ها و محل کار افزایش می‌یابد، وسایلی که در صورت نصب غیراصولی، نقص فنی یا مسدود بودن مسیر خروج دود، ممکن است به منبع انتشار گاز خطرناک مونوکسید کربن تبدیل شوند، گازی بی‌رنگ و بی‌بو که بدون ایجاد هشدار محسوس، سلامت و جان افراد را تهدید می‌کند.
مونوکسید کربن از جمله گازهای سمی حاصل از احتراق ناقص سوخت‌هایی مانند گاز طبیعی، نفت، بنزین و زغال است. خطر اصلی این گاز آن است که برخلاف دود و سایر نشانه‌های قابل مشاهده، رنگ و بوی مشخصی ندارد و افراد ممکن است بدون آگاهی از وجود آن، برای مدت طولانی در معرض استنشاق قرار گیرند.
در بسیاری از موارد، نقص در سیستم دودکش، استفاده نادرست از وسایل گرمایشی، نبود تهویه کافی و به‌کارگیری تجهیزات نامناسب برای گرم کردن فضاهای بسته، زمینه‌ساز بروز این حوادث است،مسائلی که گاهی با یک بررسی ساده و رعایت چند نکته ایمنی قابل پیشگیری هستند.
با توجه به تداوم روزهای سرد و افزایش استفاده از وسایل گرمایشی در استان کرمان، توجه به هشدارهای ایمنی و جدی گرفتن علائم اولیه مسمومیت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند چرا که در مواجهه با گاز مونوکسید کربن، تأخیر در تشخیص و خروج از محیط آلوده می‌تواند پیامدهای سنگینی به دنبال داشته باشد.
گزارش موارد متععد از مسمومیت با گاز مونوکسید کرن در کرمان
رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی کرمان، با اشاره به کاهش دما در روزهای اخیر و پیش‌بینی تداوم برودت هوا در بیشتر نقاط استان اظهار کرد: با وجود اینکه مدت زیادی از آغاز فصل سرما نگذشته است، موارد متعددی از مسمومیت با گاز مونوکسید کربن گزارش شده و افزایش آگاهی عمومی درباره خطرات این گاز، نقش مهمی در پیشگیری از حوادث دارد.
دکتر غلامرضا خادمی‌پور، با تشریح سازوکار مسمومیت با مونوکسید کربن افزود: این گاز پس از ورود به دستگاه تنفسی، به هموگلوبین خون متصل می‌شود و مانع انتقال طبیعی اکسیژن به بافت‌ها و اندام‌های حیاتی بدن، به‌ویژه مغز و قلب، می‌شود، از این رو ادامه حضور در محیط آلوده می‌تواند به سرعت وضعیت فرد را وخیم کند.
وی با بیان اینکه شدت مسمومیت به میزان گاز استنشاق‌شده و مدت زمان قرار گرفتن در معرض آن بستگی دارد، اظهار کرد: سردرد، سرگیجه، تهوع و خواب‌آلودگی از علائم اولیه مسمومیت هستند، اما در موارد شدیدتر ممکن است ضعف و درد عضلانی، تپش قلب، درد قفسه سینه، اختلال تعادل، تشنج و بیهوشی بروز کند و حتی جان فرد را به خطر بیندازد.
به گفته رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی کرمان، برخی افراد نیز ممکن است پس از مسمومیت با عوارض دیررس از جمله اختلال حافظه و تمرکز، افسردگی، مشکلات بینایی و شنوایی و اختلالات گفتاری مواجه شوند.
شباهت علائم گازگرفتگی با بیماری‌های فصلی
وی یکی از نکات نگران‌کننده در مسمومیت با مونوکسید کربن را شباهت نشانه‌های آن به سرماخوردگی و آنفلوآنزا عنوان کرد و گفت: این موضوع ممکن است موجب تشخیص اشتباه و تأخیر در امدادرسانی شود.
خادمی پور افزود: گاهی افراد سردرد، سرگیجه، تهوع و بی‌حالی را به بیماری‌های فصلی نسبت می‌دهند، در حالیکه ممکن است این علائم ناشی از قرار گرفتن در معرض گاز مونوکسید کربن باشد و ادامه حضور در محیط آلوده، میزان مسمومیت را افزایش دهد.
وی تأکید کرد: اگر چند نفر از اعضای یک خانواده به‌طور همزمان دچار سردرد، سرگیجه، تهوع یا خواب‌آلودگی شوند، به‌ویژه زمانی که این علائم در فضای بسته بروز می‌کند، باید احتمال مسمومیت با مونوکسید کربن را جدی گرفت و بلافاصله محیط را ترک کرد.
در مواجهه با گازگرفتگی چه باید کرد؟
وی انتقال سریع فرد یا افراد مشکوک به مسمومیت به فضای باز، باز کردن درها و پنجره‌ها و تماس فوری با اورژانس را از مهم‌ترین اقدامات اولیه در مواجهه با این حادثه برشمرد و گفت: سالمندان، کودکان و مادران باردار باید در اولویت خروج از محیط آلوده قرار گیرند.
رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی کرمان ادامه داد: پس از تماس با اورژانس باید توصیه‌های کارشناسان مرکز ارتباطات را جدی گرفت و در صورت نداشتن علائم حیاتی فرد، عملیات احیای قلبی ریوی را مطابق آموزش‌ها و راهنمایی‌های کارشناسان آغاز کرد.
وی باز کردن یقه لباس و کمربند و آزاد کردن لباس‌های تنگ بیمار را از دیگر اقدامات ضروری دانست و افزود: تا زمان رسیدن نیروهای امدادی نباید به فرد مسموم خوراکی، نوشیدنی یا دارو داده شود و در صورت بروز تهوع و استفراغ، باید با رعایت اصول ایمنی و توصیه‌های امدادی، وضعیت بیمار به‌گونه‌ای باشد که از ورود محتویات معده به مجاری تنفسی جلوگیری شود.
پیشگیری از گازگرفتگی با چند اقدام ساده
خادمی‌پور با تأکید بر اینکه بخش مهمی از حوادث ناشی از مونوکسید کربن با رعایت اصول ایمنی قابل پیشگیری است، نصب آشکارساز گاز مونوکسید کربن در منازل و محل کار، سرویس منظم وسایل گرمایشی، دودکش‌ها و اطمینان از عملکرد صحیح سیستم تهویه را ضروری دانست.
وی از شهروندان خواست از روشن کردن بخاری و سایر وسایل گازسوز در حمام خودداری کنند و هیچ‌گاه خودرو را در پارکینگ یا فضای بسته روشن نگذارند.
به گفته وی، استفاده از زغال و سوزاندن چوب برای تأمین گرما در اتاق‌ها و فضاهای بسته نیز خطرناک است و شهروندان باید از روشن کردن وسایل گازسوز در داخل خودرو خودداری کنند.
رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی کرمان همچنین بر ضرورت بررسی دوره‌ای دودکش‌ها، اطمینان از باز بودن مسیر خروج گازهای حاصل از احتراق، نصب صحیح وسایل گرمایشی و تأمین تهویه مناسب در محیط‌های بسته تأکید کرد.