در حالی که دونالد ترامپ بارها مدعی نابودی توان نیروی هوایی ایران شده است، تصاویر ماهواره‌ای جدید از ادامه عملیات ساخت‌وساز و بازسازی پایگاه زیرزمینی عقاب ۴۴، با وجود حملات هوایی متعدد، حکایت دارد؛ موضوعی که بار دیگر توجه‌ها را به ظرفیت ایران برای حفظ و احیای زیرساخت‌های نظامی خود جلب کرده است.
به گزارش خبرفوری، پس از جنگ‌های ۱۲ روزه و ۴۰ روزه و افزایش توجه افکار عمومی به توانمندی‌های دفاعی ایران، نام پایگاه‌های زیرزمینی نیروهای مسلح بیش از گذشته در کانون توجه قرار گرفته است؛ تأسیساتی راهبردی که با هدف افزایش تاب‌آوری توان نظامی کشور، حفاظت از تجهیزات و حفظ آمادگی عملیاتی در شرایط بحرانی ایجاد شده‌اند. در این میان، پایگاه هوایی عقاب ۴۴ به‌عنوان یکی از تأسیسات زیرزمینی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، جایگاه ویژه‌ای دارد.
این پایگاه در سال ۲۰۲۳ میلادی (۱۴۰۱ شمسی) رونمایی شد و معرفی آن، بخشی از تلاش ایران برای نمایش ظرفیت‌های دفاعی و عملیاتی نیروی هوایی در شرایط مختلف بود. عقاب ۴۴ به‌عنوان یک پایگاه هوایی زیرزمینی، با هدف فراهم کردن امکان استقرار و نگهداری هواپیماهای نظامی و پشتیبانی از مأموریت‌های پروازی در محیطی محافظت‌شده معرفی شده است؛ قابلیتی که در صورت آسیب دیدن پایگاه‌های هوایی متعارف، می‌تواند در حفظ بخشی از توان عملیاتی نیروی هوایی نقش داشته باشد.
اهمیت چنین تأسیساتی را باید در تغییر ماهیت تهدیدهای نظامی و افزایش قدرت تسلیحات دوربرد جست‌وجو کرد. در شرایطی که حملات هوایی و استفاده از مهمات دقیق و سنگرشکن می‌تواند زیرساخت‌های نظامی مستقر در سطح زمین را با خطر مواجه کند، ایجاد تأسیسات زیرزمینی یکی از راهکارهای افزایش حفاظت از تجهیزات و کاهش آسیب‌پذیری در برابر حملات احتمالی به شمار می‌رود. پایگاه‌هایی از این دست، با بهره‌گیری از استحکامات و ساختارهای محافظت‌شده، برای دشوارتر کردن شناسایی و انهدام تجهیزات نظامی و حفظ امکان تداوم عملیات طراحی می‌شوند.
از این منظر، پایگاه عقاب ۴۴ را می‌توان بخشی از رویکرد دفاعی ایران برای حفاظت از ظرفیت‌های نیروی هوایی و افزایش امکان تداوم فعالیت‌های نظامی در شرایط جنگی دانست. با این حال، میزان مقاومت این پایگاه در برابر انواع مهمات سنگرشکن و توان واقعی آن برای حفظ عملیات در یک درگیری گسترده، به عواملی همچون مشخصات فنی سازه، تجهیزات مستقر، سطح حفاظت و شرایط عملیاتی بستگی دارد؛ جزئیاتی که اطلاعات عمومی موجود درباره آن‌ها محدود است.
آیا همه چیز از بین رفته است؟
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، بارها مدعی شده است که توان نیروی هوایی ایران در حملات نظامی به‌شدت تضعیف شده و بخش عمده‌ای از ظرفیت‌های آن از بین رفته است؛ با این حال، گزارش‌های منتشرشده درباره ادامه فعالیت‌های عمرانی در پایگاه زیرزمینی عقاب ۴۴، بار دیگر توجه‌ها را به توان ایران برای حفظ و بازسازی زیرساخت‌های نظامی خود جلب کرده است.
بر اساس تصاویر ماهواره‌ای منتشرشده در روزهای اخیر، عملیات ساخت‌وساز و بازسازی در پایگاه هوایی زیرزمینی عقاب ۴۴ همچنان ادامه دارد؛ تأسیساتی مستحکم که در دل یک رشته‌کوه احداث شده و با هدف حفاظت از هواپیماها و تجهیزات نظامی در برابر حملات هوایی طراحی شده است.
پایگاه عقاب ۴۴ در استان هرمزگان و در دامنه کوه‌های زاگرس، حدود ۱۶۰ کیلومتری شمال غربی تنگه هرمز قرار دارد. موقعیت جغرافیایی و ساختار زیرزمینی این تأسیسات، آن را به یکی از نقاط قابل توجه در بررسی راهبرد ایران برای حفاظت از زیرساخت‌های هوایی و کاهش آسیب‌پذیری در برابر حملات احتمالی تبدیل کرده است.
ادامه عملیات ساخت‌وساز در این پایگاه، در شرایطی که ادعاهایی درباره نابودی توان هوایی ایران مطرح می‌شود، پرسش‌هایی را درباره میزان خسارت واردشده به زیرساخت‌های نظامی کشور و ظرفیت بازسازی آن‌ها مطرح می‌کند. با این حال، تصاویر ماهواره‌ای از فعالیت‌های عمرانی، به‌تنهایی نمی‌توانند میزان خسارت‌های وارده، وضعیت عملیاتی پایگاه یا سطح آمادگی هواپیماها و تجهیزات مستقر در آن را مشخص کنند؛ اما می‌توانند نشانه‌ای از ادامه تلاش‌ها برای حفظ یا احیای زیرساخت‌های نظامی آسیب‌دیده باشند.