واشنگتن طی حدود ۷ ماه گذشته از آغاز جنگ علیه ایران، در حوزه نبرد نظامی، مانند جنگ اقتصادی، متحمل شکست‌های سنگینی شده؛ از تخریب پایگاه‌ها گرفته تا انهدام تاسیسات و تسلیحات راهبردی، صورت‌حساب هنگفتی روی دست پنتاگون گذاشته و انتقادهای گسترده‌ای را متوجه کاخ‌سفید کرده‌است.
در ماه‌های گذشته اسناد و گزارش‌های رسمی قابل‌توجهی از حجم گسترده خسارت‌های نظامی وارد شده به آمریکا در سراسر منطقه منتشر شده؛ گزارش‌هایی که نشان می‌دهد برخلاف ادعاها و لفاظی‌ها، واشنگتن در تحقق اهداف محوری‌اش در جنگ با ایران ناکام مانده‌است؛ شکستی که اکنون هزینه‌ها و انتقادهای زیادی از عملکرد نظامی کاخ‌سفید و پنتاگون در مواجهه با ایران به دنبال داشته‌است.
پیروزی‌های نظامی بر آمریکا
ایران در ماه‌های اخیر علاوه بر «جنگ اقتصادی» در میدان «نبرد نظامی» هم پیروزی‌های چشمگیری در مواجهه با دشمن آمریکایی به دست آورده؛ پیروزی‌هایی که واشنگتن را با وجود صرف هزینه‌های هنگفت، در رسیدن به اهداف راهبردی‌اش ناکام گذاشته‌است.
ویرانه‌هایی به نام پایگاه‌های آمریکایی
یکی از نمودهای به خاک مالیده شدن پشت آمریکا در میدان نظامی، ضربات سنگین نیروهای‌مسلح بر پیکر پایگاه‌های راهبردی آمریکا در غرب‌آسیاست؛ موضوعی که در هفته‌ها و ماه‌های اخیر نقل محافل سیاسی – رسانه‌ای این کشور بوده‌است.
- موفقیت ویژه: انهدام و تخریب گسترده به حدود ۲۰ پایگاه آمریکایی در سراسر منطقه غرب‌آسیا
- بازه زمانی: از آغاز جنگ ۴۰ روزه در ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ تاکنون
- نکات ویژه:
- آسیب دیدن چیزی در حدود ۳۰۰ سازه در مراکز و پایگاه‌های آمریکایی
- بخش‌های آسیب دیده شامل این موارد بوده‌است:
- سامانه‌های پدافند هوایی (تاد و پاتریوت)
- رادارها و سامانه‌های ارتباطی
- محل‌های تجمع نیروهای انسانی
- محل‌های نگهداری انواع هواگردها، از جمله جنگنده‌ها و سوخت‌رسان‌ها
- دپوی‌های تسلیحاتی و سوخت
- تاسیسات فرماندهی و کنترل عملیات
- عمده کشورهای میزبان پایگاه‌ها: کویت، بحرین، قطر، عمان، اردن، عربستان، عراق، سوریه
- برخی منابع و کارشناسان نظامی معتقدند پایگاه‌های آمریکایی بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار خسارت دیده‌اند و از چرخه فعالیت خارج شده‌اند.
خسارت کمرشکن پنتاگون
یکی از مهم‌ترین نکات مطرح در گزارش‌های «برآورد نظامی جنگ» ازجمله ازسوی بازرس کل پنتاگون، که اخیرا منتشر شده، مربوط به هزینه‌های سنگین جنگ است، آن‌هم تنها تا مقطع تیر و مردادماه:
- مهمات مصرف‌شده: ۲۲.۳ میلیارد دلار
- هزینه‌های افزایشی عملیات: ۷.۴ میلیارد دلار
- خسارت تجهیزات: ۳.۷ میلیارد دلار
- نکات ویژه:
- رقم ۳۳.۴ میلیارد دلاری اشاره شده در گزارش، هزینه نهایی جنگ نیست، چراکه هزینه‌های مربوط به تعمیر زیرساخت‌های آسیب‌دیده و برخی آثار اقتصادی لحاظ نشده‌است.
- پنتاگون اذعان کرده به‌دلیل نبود بودجه اختصاصی برای جنگ، محاسبه هزینه واقعی عملیات دشوار است.
- هزینه‌هایی مانند افزایش قیمت سوخت ناشی از بسته‌شدن تنگه‌هرمز نیز در این رقم لحاظ نشده‌است.
هزینه سنگین انهدام هواگردها
یکی دیگر از نمودهای شکست نظامی واشنگتن در برابر ایران، در حوزه انهدام انواع هواگردهای پیشرفته آمریکایی قابل مشاهده است:
- تعداد: انهدام یا آسیب دیدن دست‌کم ۸۱ فروند هواپیمای نظامی آمریکا (براساس گزارش خدمات پژوهشی کنگره در میانه مهرماه)
- هزینه تسلیحات: حدود ۲۸ میلیارد دلار
- انواع هواگردها منهدم شده یا آسیب دیده:
- یک فروند جنگنده پنهانکار اف-۳۵ ای
- حدود ۱۲ فروند جنگنده اف. ۱۵ در جریان عملیات‌های مختلف ایران
- از دست رفتن دست‌کم ۴۵ فروند پهپاد ام. کیو۹
- انهدام یک فروند هواپیمای شناسایی آواکس
- ۲ فروند هواپیمای تهاجمی ای۱۰ «وارت‌هاگ»
- ۷ فروند هواپیمای سوخت رسان KC-۱۳۵ استراتوتانکر
- ۲ فروند هواپیمای عملیات ویژه جی.۱۳ ام. سی
- یک فروند بالگرد جست وجو و نجات رزمی
- حداقل یک فروند پهپاد ارتفاع بالا و مداومت پروازی طولانی ام. کیو ۴ سی تریتون
- حداقل ۳ فروند پهپاد چندمنظوره ام. کیو ۱
- حداقل یک فروند بالگرد تهاجمی آپاچی
- ۴ فروند بالگرد تهاجمی سبک لیتل برد
- یک فروند بالگرد دریایی ام. اچ.۶۰ سی هاوک
ته کشیدن ذخایر مهمات راهبردی
بالا گرفتن انتقادها در آمریکا به دلیل کاهش چشمگیر ذخایر مهمات راهبردی آمریکا، از جمله در حوزه رهگیرهای پدافندی، از دیگر نمودهای پیروزی ایران بر آمریکا در میدان نبرد نظامی است.
- موفقیت ویژه: تایید چالش ذخایر مهمات راهبردی آمریکا در جنگ علیه ایران
- منبع: ارزیابی‌های مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS)
- محورها:
- ارتش آمریکا در حدود ۷ ماه نبرد علیه ایران، تقریباً معادل ۱۹ سال خرید موشک‌های رهگیر پاتریوت را شلیک کرده‌است.
- آمریکا پیش از جنگ حدود ۲هزارو۲۰۰ تا ۲هزارو۳۳۰ موشک رهگیر مدرن پاتریوت در اختیار داشت و حدود هزارو ۶۰ تا هزارو۵۰۰ فروند از آنها را استفاده کرد، یعنی حدود یک‌سوم از ذخایر پیش از جنگ باقی ماند.
- پیش از جنگ، آمریکا به صورت متوسط تنها حدود ۲۲۵ رهگیر در سال خریداری می‌کرد، اما شرکت لاکهیدمارتین اکنون سالانه حدود ۶۰۰ تا۶۵۰ عدد برای آمریکا و متحدانش تولید می‌کند.
- پیش‌بینی می‌شود بازسازی ذخایر پیش از جنگ، حداقل ۳ سال تا ۵ سال طول بکشد.
- دفتر بودجه کنگره برآورد کرده، آمریکا تاکنون احتمالاً نیمی تا دوسوم ذخایر موشک‌های پاتریوت، تاد، SM-۳ و SM-۶ خود را مصرف کرده‌است.
- در جنگ علیه ایران حدود ۱۹۰ تا ۲۹۰ موشک تاد مصرف شده‌است، یعنی چیزی درحدود ۸۲ درصد از ذخایر پیش از جنگ(گزارش شبکه سی. بی. اس آمریکا)