بوی شیرین یا میوه‌ای دهان همیشه ناشی از غذایی که خورده‌اید یا رعایت نکردن بهداشت دهان نیست و در افراد مبتلا به دیابت می‌تواند نشانه کتواسیدوز دیابتی، یک عارضه خطرناک و تهدیدکننده زندگی، باشد.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از clevelandclinic، بوی میوه‌ای دهان ممکن است زمانی ایجاد شود که بدن برای تأمین انرژی شروع به سوزاندن چربی کند، اما در برخی موارد می‌تواند نشانه یک وضعیت پزشکی جدی و حتی اورژانسی باشد.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از کلینیک کلیولند، معمولاً بوی بد دهان را با رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان مرتبط می‌دانیم؛ اما بوی شیرین یا میوه‌ای دهان اغلب می‌تواند نشانه اتفاقی باشد که خارج از دهان در حال رخ دادن است.
اگر دیابت دارید و متوجه بوی میوه‌ای دهان خود شده‌اید، فوراً به دنبال مراقبت پزشکی باشید؛ زیرا این بو می‌تواند نشانه یک عارضه خطرناک و تهدیدکننده زندگی باشد.
چه چیزی باعث بوی میوه‌ای دهان می‌شود؟
بوی میوه‌ای دهان ممکن است شیرین و ناخوشایند باشد و به بوی میوه بیش از حد رسیده یا حتی لاک پاک‌کن شباهت داشته باشد. این بوی خاص می‌تواند نشانه آن باشد که بدن برای تأمین انرژی، چربی می‌سوزاند.
به‌طور معمول، بدن از گلوکز (قند) به‌عنوان منبع اصلی انرژی استفاده می‌کند. اما اگر گلوکز در دسترس نباشد، بدن شروع به تجزیه چربی‌ها می‌کند. به این وضعیت کتوز گفته می‌شود.
در زمان کتوز، بدن اسیدهایی به نام کتون تولید می‌کند. کتون‌ها می‌توانند باعث ایجاد بوی شیرین یا میوه‌ای در بازدم شوند؛ به همین دلیل گاهی از اصطلاح «بوی دهان کتو» برای توصیف آن استفاده می‌شود.
دو عامل اصلی می‌توانند باعث ایجاد این وضعیت شوند:
۱. رژیم غذایی
غذاهایی که می‌خوریم می‌توانند به‌طور موقت روی بوی دهان تأثیر بگذارند؛ اما محدود کردن کربوهیدرات‌ها در طول زمان نیز می‌تواند بدن را وارد وضعیت کتوز کند و باعث بوی میوه‌ای دهان شود.
این اتفاق ممکن است در شرایط زیر رخ دهد:
-
پیروی از رژیم کتوژنیک
-
مصرف بیش از حد پروتئین
-
روزه‌داری یا دریافت ناکافی غذا
-
انجام فعالیت‌های ورزشی بسیار شدید
به گفته متخصصان، کتوز برای بیشتر افراد معمولاً خطرناک نیست؛ اما برای همه افراد نیز ایمن محسوب نمی‌شود، به‌ویژه افرادی که بیماری‌های مزمن دارند.
بنابراین پیش از شروع رژیم کتوژنیک یا هر برنامه غذایی که مصرف یک گروه غذایی، به‌خصوص کربوهیدرات‌ها، را به‌شدت محدود می‌کند، باید با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کرد.
۲. کتواسیدوز دیابتی؛ زمانی که بوی میوه‌ای دهان جدی می‌شود
در افراد مبتلا به دیابت، بوی شیرین یا میوه‌ای دهان می‌تواند نشانه یک وضعیت اورژانسی به نام کتواسیدوز دیابتی (DKA) باشد.
این عارضه زمانی رخ می‌دهد که بدن انسولین کافی برای انتقال گلوکز به سلول‌ها در اختیار ندارد. در نتیجه، کتون‌ها می‌توانند به میزان خطرناکی در بدن تجمع پیدا کنند و باعث اسیدی شدن خون شوند.
کتواسیدوز دیابتی بیشتر در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ دیده می‌شود، اما افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ نیز ممکن است به آن دچار شوند. در صورت درمان نشدن، DKA می‌تواند مرگبار باشد.
چه زمانی بوی میوه‌ای دهان نیاز به مراجعه فوری دارد؟
اگر فرد مبتلا به دیابت است و متوجه بوی میوه‌ای دهان خود شده، باید فوراً مراقبت پزشکی دریافت کند. همچنین اگر فرد علائم دیابت را دارد اما هنوز بیماری او تشخیص داده نشده است، بوی شیرین دهان می‌تواند یکی از نخستین نشانه‌های دیابت نوع ۱ باشد.
علائم اولیه کتواسیدوز دیابتی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
-
تشنگی شدید
-
تکرر ادرار
-
گرسنگی شدید
-
کم‌آبی بدن
با شدیدتر شدن کتواسیدوز دیابتی، علائم دیگری نیز ممکن است ظاهر شوند، از جمله:
-
تهوع یا استفراغ
-
درد شکم
-
تنفس سریع و عمیق
-
خستگی یا ضعف شدید
-
گیجی یا اختلال در جهت‌یابی
-
کاهش سطح هوشیاری یا از دست دادن هوشیاری
کتواسیدوز دیابتی می‌تواند به‌سرعت پیشرفت کند و گاهی طی ۲۴ ساعت ایجاد شود؛ در صورت استفراغ، این روند ممکن است حتی سریع‌تر اتفاق بیفتد.
متخصصان تأکید می‌کنند در صورت مشاهده علائم کتواسیدوز دیابتی، فرد باید فوراً با پزشک تماس بگیرد یا به نزدیک‌ترین اورژانس مراجعه کند.
تغییر بوی دهان همیشه به معنای مشکل در بهداشت دهان و دندان نیست. بوی شیرین یا میوه‌ای ممکن است در اثر کتوز ناشی از رژیم غذایی، روزه‌داری یا ورزش شدید ایجاد شود؛ اما در افراد مبتلا به دیابت، می‌تواند علامت هشداردهنده کتواسیدوز دیابتی باشد.
بنابراین اگر دلیل مشخصی برای بوی میوه‌ای دهان وجود ندارد یا این تغییر بو همراه با علائم دیگری مانند تشنگی شدید، تکرر ادرار، تهوع، استفراغ، درد شکم، ضعف شدید یا اختلال هوشیاری است، نباید تنها با آدامس یا خوشبوکننده دهان آن را پنهان کرد و لازم است علت آن توسط پزشک بررسی شود.