شهرکرد- ایرنا- عوارض صادراتی، مالیات محصولات آب‌بر، افزایش هزینه‌های تولید و حمل نقل، موانع ارزی و خام فروشی، از مهمترین چالش‌های صادرات بادام مامایی چهارمحال وبختیاری است؛ مشکلاتی که بر درآمد باغداران و ارزش‌آفرینی این محصول در بازارهای خارجی اثر گذاشته است.

به گزارش ایرنا، بادام مامایی از محصولات شاخص باغی چهارمحال و بختیاری و یکی از ظرفیت‌های مهم صادرات غیرنفتی این استان به شمار می‌رود. این محصول به دلیل ویژگی‌های کیفی، در بازارهای خارجی مشتری دارد، اما هزینه‌های بالای تولید، دشواری‌های تجارت خارجی و سهم محدود تولیدکنندگان از ارزش نهایی محصول، چالش‌هایی است که توسعه صادرات آن را تحت تاثیر قرار داده است.

مشکلات این زنجیره از مرحله تولید در باغ آغاز می‌شود و تا خرید محصول، تامین سرمایه در گردش، انتقال محموله به بازارهای خارجی و عرضه آن به مصرف‌کننده ادامه می‌یابد.

در این میان، آمار گمرک استان نیز نشان‌دهنده جایگاه بادام در صادرات محصولات کشاورزی است؛ ظرفیتی که برای تبدیل شدن به درآمد پایدار، به رفع موانع تجاری و تقویت فرآوری و بسته‌بندی نیاز دارد.

گره‌های صادرات بادام مامایی؛ از عوارض آب‌بری تا خام‌فروشی

بادام مامایی؛ مزیت تولید و اختلاف بر سر قیمت

شهرستان سامان از کانون‌های اصلی تولید بادام مامایی در چهارمحال و بختیاری است و بخشی از این محصول نیز در شهرستان بِن تولید می‌شود.

با وجود این ظرفیت، تعیین قیمت محصول در شرایطی که هزینه‌های باغداری افزایش یافته و صادرکننده نیز با محدودیت‌های بازارهای خارجی مواجه است، به یکی از نقاط اختلاف میان تولیدکننده و خریدار تبدیل شده است.

حجت‌الله ریاحی فرماندار سامان با اشاره به ویژگی‌های بادام مامایی و جایگاه تولیدکنندگان این منطقه در تولید و صادرات آن، بر ضرورت هماهنگی میان باغداران و صادرکنندگان تاکید دارد.

به گفته وی، افزایش نرخ ارز فقط به معنای افزایش متناسب درآمد باغدار نیست؛ زیرا قیمت خرید محصول در داخل، هزینه‌های تولید و توان خریدار خارجی برای پذیرش قیمت بالاتر، بر سهم هر یک از حلقه‌های زنجیره اثر می‌گذارد.

از یک سو، باغدار انتظار دارد محصول خود را متناسب با افزایش هزینه‌های نهاده، کارگر، سم‌پاشی و حمل‌ونقل بفروشد و از سوی دیگر، صادرکننده باید قیمتی پیشنهاد کند که در بازار مقصد امکان رقابت داشته باشد. در چنین شرایطی، اگر قیمت محصول برای صادرکننده بیش از توان بازار هدف باشد، امکان خرید و صادرات کاهش می‌یابد و در نهایت تولیدکننده نیز با مشکل فروش مواجه می‌شود.

فرماندار سامان معتقد است: تعیین دستوری قیمت، راهکار پایداری برای حل این اختلاف نیست و عرضه و تقاضا باید در تعیین قیمت نقش داشته باشد. با این حال، افزایش هزینه‌های تولید و فاصله میان قیمت فروش داخلی و ارزش صادراتی محصول، ضرورت ایجاد تعادل میان منافع باغدار و صادرکننده را پررنگ کرده است.

به گفته وی، در شرایطی که هزینه تهیه کودهای شیمیایی و سایر نهاده‌ها چندین برابر شده و برخی کودها نیز دیگر با ارز ترجیحی تامین نمی‌شوند، نمی‌توان انتظار داشت باغدار با قیمت‌های پیشین به تولید ادامه دهد.

افزایش هزینه کارگر، سم‌پاشی و جابه‌جایی محصول نیز فشار مضاعفی بر باغداران وارد کرده است؛ در مقابل، صادرکننده هم برای حفظ بازار ناچار است قیمت تمام‌شده را در محدوده قابل‌قبول خریدار خارجی نگه دارد.

این وضعیت نشان می‌دهد مساله تنها تعیین قیمت یک محصول نیست؛ بلکه چگونگی تقسیم ارزش حاصل از صادرات میان باغدار، واسطه و صادرکننده نیز اهمیت دارد.

اگر هزینه‌های تولید به قیمت خرید از باغدار منتقل نشود و در عین حال صادرکننده امکان فروش رقابتی نداشته باشد، هر دو طرف با زیان مواجه می‌شوند و خریدار خارجی از اختلاف میان هزینه تولید و قیمت فروش بهره می‌برد.

گره‌های صادرات بادام مامایی؛ از عوارض آب‌بری تا خام‌فروشی

افزایش هزینه‌های باغداری؛ از نهاده‌ها تا کیفیت محصول

رییس سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری نیز افزایش چندبرابری هزینه‌های نهاده‌ها، نیروی کار، سم‌پاشی و حمل‌ونقل را از مسائل پیش روی تولیدکنندگان بخش کشاورزی می‌داند.

حسین بهرامی با اشاره به جایگاه بادام در سبد محصولات صادراتی استان یادآور شده است : صادرات این محصول در سال گذشته برای مدتی تحت تاثیر شرایط جنگی متوقف شد، اما با پیگیری‌های انجام‌شده، زمینه ازسرگیری صادرات فراهم شد.

با این حال، بازگشت صادرات به‌تنهایی مشکلات باغداران را برطرف نمی‌کند؛ زیرا محصولی که قرار است در بازارهای خارجی عرضه شود، باید هم از نظر کیفیت و هم از نظر قیمت تمام‌شده توان رقابت داشته باشد.

بخشی از این مسیر به شیوه مدیریت باغ، زمان برداشت و رعایت الزامات بهداشتی و استانداردهای مورد قبول بازارهای هدف بازمی‌گردد.

سید طاهر نوربخش باغدار بادام مامایی می‌گوید: بازارپسندی این محصول به مجموعه‌ای از شاخص‌های کیفی وابسته است و صرف تولید بادام، تضمینی برای پذیرش آن در بازار صادراتی نیست. محصول باید عاری از آفت و بیماری باشد و از نظر میزان باقی‌مانده سموم و مواد شیمیایی، شرایط بهداشتی و استانداردهای بین‌المللی را رعایت کند.

به گفته وی، استفاده از سموم باید به کمترین میزان لازم برسد و سم‌پاشی نیز به‌درستی و در زمان مناسب انجام شود. رعایت دوره «کارنس» یعنی فاصله زمانی لازم میان آخرین سم‌پاشی و برداشت محصول، اهمیت زیادی دارد؛ زیرا باقی‌مانده سموم ممکن است در آزمایش‌های آزمایشگاهی یا بررسی‌های قرنطینه‌ای شناسایی شود و محموله را با خطر رد شدن در بازار مقصد مواجه کند.

نوربخش تاکید می‌کند: کودهای مجاز باید با مقدار و در زمان مناسب مصرف شوند. افزایش نیترات در محصول می‌تواند زمینه رد شدن آن در بازار صادراتی را فراهم کند؛ از این رو، کنترل بیماری‌های قارچی، جلوگیری از آسیب‌های مختلف و رعایت استانداردهای مربوط به کودهای پرمصرف و کم‌مصرف و سموم، از مراحل مهم تولید بادام صادراتی است.

این باغدار ادامه می‌دهد: این الزامات به زمان برداشت محدود نمی‌شود و سلامت درخت، محصول و شیوه نگهداری آن در انبار نیز در کیفیت نهایی اثر دارد. برداشت زودهنگام می‌تواند موجب چروکیدگی مغز و کاهش وزن و اندازه آن شود و تاخیر در برداشت نیز ممکن است عیب‌هایی در محصول ایجاد کند. بنابراین، زمان برداشت باید متناسب با شرایط محصول و با هدف حفظ کیفیت تعیین شود.

به گفته نوربخش ، مدیریت آبیاری نیز از عوامل اثرگذار بر کیفیت بادام است. هرچند بادام در مقایسه با برخی محصولات به آب کمتری نیاز دارد، اما این موضوع به معنای بی‌نیازی از آبیاری اصولی نیست.

وی یادآور می‌شود: کم‌آبی و آبیاری بیش از اندازه هر 2 می‌توانند به محصول آسیب بزنند؛ به‌گونه‌ای که آبیاری نامناسب و به‌ویژه مصرف بیش از نیاز آب، ممکن است اندازه مغز را کاهش دهد و ضخامت پوسته چوبی را افزایش دهد.

این باغدار همچنین به اهمیت شاخص‌های اندازه و وزن مغز در تعیین قیمت محصول اشاره می‌کند، برای نمونه، تعداد ۱۵۰ مغز در ۱۰۰ گرم در مقایسه با ۱۰۰ مغز در همین وزن، نشان‌دهنده تفاوت در اندازه و وزن مغزهاست؛ هرچه تعداد مغزها در وزن ثابت کمتر باشد، اندازه و وزن هر مغز بیشتر خواهد بود.

به گفته نوربخش، محصول باکیفیت باید از نظر این شاخص‌ها در سطح مطلوب قرار گیرد و عیار وزنی بیش از ۳۵۰ گرم نیز از معیارهایی است که در ارزیابی محصول مطرح می‌شود.در نتیجه، قیمت بادام تنها بر اساس نام رقم یا وزن کل محصول تعیین نمی‌شود و کیفیت مغز، سلامت محصول، اندازه، وزن و میزان انطباق آن با خواسته خریدار نیز بر ارزش آن اثر دارد.

تولید چنین محصولی به مراقبت مستمر، نهاده مناسب و هزینه بیشتری نیاز دارد؛ موضوعی که در محاسبه قیمت تمام‌شده باید مورد توجه قرار گیرد.

گره‌های صادرات بادام مامایی؛ از عوارض آب‌بری تا خام‌فروشی

هزینه تولید؛ فاصله قیمت باغدار با ارزش محصول

نوربخش با اشاره به افزایش هزینه‌های باغداری می‌گوید در برخی مناطق، قیمت نهاده‌های مورد استفاده در باغ چندین برابر شده است.

به گفته وی، قیمت برخی کودهای پتاسه و فسفاته که پیش‌تر حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان بود، به حدود هفت میلیون تومان رسیده است. افزایش هزینه نیروی کار، سوخت و انرژی نیز بر هزینه نهایی تولید افزوده و کاهش سهمیه گازوئیل و دشواری دسترسی به آن، بخشی از فعالیت‌های باغداری را با مشکل روبه‌رو کرده است.

این باغدار هزینه تولید هر کیلوگرم بادام را حدود چهار میلیون تومان و هزینه تمام‌شده را با احتساب سایر مخارج نزدیک به ۶ میلیون تومان برآورد می‌کند.

به گفته وی، قیمت محصول در سال گذشته حدود چهار تا چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود و امسال به حدود ۶ میلیون تومان رسیده است؛ با این حال، برای محصولی با کیفیت بالا، از جمله مغزی که ۱۰۰ عدد آن در ۱۰۰ گرم قرار می‌گیرد و شاخص وزنی آن بیش از ۳۵۰ گرم است، فروش هر کیلوگرم با قیمت کمتر از هشت تا ۹ میلیون تومان می‌تواند به زیان باغدار تمام شود.

این ارقام، برآورد این باغدار از هزینه‌ها و قیمت مورد انتظار برای محصول باکیفیت است و نشان می‌دهد چرا تولیدکنندگان خواهان افزایش قیمت خرید هستند. با این حال، قیمت پیشنهادی باید با قدرت خرید صادرکننده و شرایط بازار مقصد نیز سازگار باشد؛ زیرا در صورت ناتوانی صادرکننده در خرید محصول، بادام در اختیار باغدار باقی می‌ماند و امکان فروش آن با قیمت مورد انتظار فراهم نمی‌شود.

نوربخش تاکید می‌کند: باغدار و صادرکننده به یکدیگر وابسته‌اند؛ اگر صادرکننده نتواند محصول را خریداری و صادر کند، باغدار نیز متضرر می‌شود و ممکن است منابع لازم برای تولید باکیفیت در سال آینده را نداشته باشد.

از سوی دیگر، اگر محصول با قیمتی کمتر از هزینه واقعی تولید فروخته شود، ادامه فعالیت باغداری دشوار می‌شود. از این رو، تعیین قیمت باید با در نظر گرفتن هزینه‌های تولید، توان خرید صادرکننده و ارزش محصول در بازارهای خارجی انجام شود.

موانع ارزی و حمل‌ونقل در مسیر صادرات و افزایش هزینه تولید تنها یکی از موانع صادرات بادام مامایی است.

مهدی سلیمی یکی از صادرکنندگان بادام می‌گوید: صادرات این محصول در سال جاری تحت تاثیر شرایط جنگی و محدودیت‌های مسیرهای دریایی با کاهش قابل‌توجهی مواجه شده است. در این شرایط، بخشی از محموله‌ها ناچارند از مسیر زمینی و از طریق ترکیه جابه‌جا شوند؛ مسیری که زمان انتقال را افزایش می‌دهد و هزینه و دشواری‌های بیشتری به صادرکننده تحمیل می‌کند.

به گفته وی، طولانی شدن زمان حمل، ناامن بودن برخی مسیرهای زمینی و افزایش هزینه جابه‌جایی، برنامه‌ریزی برای تحویل به‌موقع محصول به خریدار خارجی را دشوار کرده است.

این مساله برای محصولی با ارزش بالا که خرید، نگه‌داری و ارسال آن به سرمایه قابل‌توجهی نیاز دارد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

سلیمی می‌گوید: تعهدات ارزی و دشواری بازگرداندن ارز حاصل از صادرات نیز از موانع مهم فعالان این بخش است.

به گفته سلیمی، هزینه انتقال ارز بالاست و در برخی موارد، انتقال وجه به‌درستی انجام نمی‌شود؛ مساله‌ای که نقدینگی صادرکننده را مختل می‌کند و توان او را برای خرید محموله‌های بعدی کاهش می‌دهد. صادرکننده برای ادامه فعالیت باید منابع مالی کافی در اختیار داشته باشد تا محصول را از باغدار بخرد، آن را تا زمان ارسال نگهداری کند و هزینه‌های حمل‌ونقل و سایر مراحل صادرات را بپردازد.

این صادرکننده ادامه می‌دهد: وقتی مسیر حمل طولانی‌تر می‌شود و سرمایه برای مدت بیشتری درگیر می‌ماند، نیاز به سرمایه در گردش افزایش می‌یابد.

سلیمی معتقد است: رفع موانع بازگشت ارز و تامین سرمایه در گردش می‌تواند به صادرکنندگان کمک کند محصول را با قیمت رقابتی‌تری عرضه کنند و بازارهای تازه‌ای به دست آورند.

وی همچنین بر ضرورت حمایت از باغداران برای تامین سموم و دیگر نهاده‌های مورد نیاز تولید تاکید دارد؛ زیرا افزایش هزینه نهاده‌ها، قیمت تمام‌شده بادام را بالا می‌برد و در نهایت بر توان رقابت آن در بازارهای خارجی اثر می‌گذارد.

به گفته این صادرکننده ، بادام مامایی محصولی با ارزش بالاست که پس از برداشت، برای عرضه به بازارهای هدف به مراحل درجه‌بندی، سورت، آماده‌سازی و بسته‌بندی نیاز دارد. هرچه هزینه این مراحل و انتقال محصول بیشتر شود، حفظ مزیت قیمتی آن در برابر رقبای بازار دشوارتر می‌شود. از این رو، رفع موانع ارزی و حمل‌ونقل باید در کنار کاهش هزینه‌های تولید و بهبود شیوه عرضه محصول دنبال شود.

گره‌های صادرات بادام مامایی؛ از عوارض آب‌بری تا خام‌فروشی

عوارض آب‌بری؛ مانعی دیگر برای رقابت در بازارهای جهانی

مدیرکل گمرک چهارمحال و بختیاری با اشاره به جایگاه استان در صادرات بادام کشور می‌گوید: در سال ۱۴۰۴ حدود ۷۰ درصد صادرات بادام کشور از گمرک استان انجام شده است و ارزش این صادرات به حدود ۲۸ میلیون دلار رسیده است.

مظاهر ربیعی در گفت و گو با ایرنا ادامه داد: صادرات بادام در سال جاری به‌دلیل شرایط جنگی کاهش یافته است، یکی از موضوعات مورد پیگیری فعالان این حوزه، عوارض یک‌درصدی صادرات محصولات آب‌بر است که در چارچوب برنامه هفتم توسعه مطرح شده و بادام نیز در فهرست محصولات مشمول آن قرار گرفته است.

ربیعی ادامه می‌دهد: این در حالی است که مسوولان استانی معتقدند بادام نباید در زمره محصولات آب‌بر مشمول این عوارض قرار گیرد و پیگیری‌هایی برای حذف این هزینه از صادرات آن انجام شده است.

صادر کننده بادام چهارمحال وبختیاری نیز حذف عوارض آب‌بری از محصولاتی مانند بادام، پسته، چای و خرما را ضروری می‌داند و معتقد است تحمیل هزینه اضافی به محصول صادراتی، قدرت رقابت آن را در بازارهای خارجی کاهش می‌دهد.

از نگاه صادرکنندگان، در شرایطی که هزینه نهاده‌ها و حمل‌ونقل افزایش یافته و انتقال ارز نیز با دشواری همراه است، عوارض صادراتی می‌تواند فشار بیشتری بر فعالیت تجاری وارد کند.

موضوع عوارض آب‌بری از آن جهت اهمیت دارد که بادام یکی از محصولات شناخته‌شده صادراتی استان است و کاهش هزینه‌های غیرتولیدی آن می‌تواند در حفظ بازارهای موجود و توسعه بازارهای جدید موثر باشد.

با این حال، تصمیم‌گیری درباره این عوارض باید با توجه به ضوابط قانونی، وضعیت منابع آب و ویژگی‌های تولید محصول انجام شود و نتیجه پیگیری‌ها نیز به‌صورت روشن به باغداران و صادرکنندگان اعلام شود.

گره‌های صادرات بادام مامایی؛ از عوارض آب‌بری تا خام‌فروشی

وابستگی به بازار هند؛ ضرورت تنوع‌بخشی به مقاصد صادراتی

بازار مقصد نیز یکی از حلقه‌های تعیین‌کننده در سرنوشت صادرات بادام مامایی است.

صادرکننده بادام در چهارمحال و بختیاری می‌گوید: هند، امارات متحده عربی، قطر و عمان از بازارهای اصلی این محصول به شمار می‌روند و هند مهم‌ترین مقصد صادراتی آن است.

نوربخش از باغداران چهارمحال و بختیاری نیز بر وابستگی بالای صادرات بادام مامایی به بازار هند تاکید می‌کند و سهم این بازار را حدود ۹۸ درصد عنوان می‌کند. چنین وابستگی‌ای باعث می‌شود هر تغییر در شرایط تجاری، حمل‌ونقل یا تقاضای خریداران هندی، به طور مستقیم بر فروش محصول اثر بگذارد.

به گفته این باغدار، توسعه بازار در کشورهای حاشیه خلیج فارس، روسیه و کشورهای حوزه مدیترانه می‌تواند از میزان وابستگی به یک مقصد بکاهد. در کنار آن، افزایش مصرف داخلی و آگاهی‌بخشی درباره ارزش غذایی و فواید بادام نیز می‌تواند به تقویت بازار این محصول کمک کند.

تنوع‌بخشی به بازارها، البته تنها با معرفی محصول امکان‌پذیر نیست و باید با شناخت نیاز خریداران، رعایت استانداردهای مورد انتظار، بسته‌بندی متناسب و توان تحویل به‌موقع همراه باشد.

در شرایطی که مسیرهای حمل‌ونقل با اختلال مواجه می‌شوند، برخورداری از چند بازار فعال می‌تواند بخشی از ریسک صادرات را کاهش دهد و قدرت چانه‌زنی تولیدکننده و صادرکننده را افزایش دهد.

از سوی دیگر، صادرات پایدار نیازمند آن است که تولیدکننده بداند محصولش در چه بازارهایی و با چه شاخص‌هایی تقاضا دارد. انتقال اطلاعات مربوط به اندازه، کیفیت، استانداردهای بهداشتی و شیوه بسته‌بندی مورد انتظار خریداران به باغداران می‌تواند به تولید محصول متناسب با بازار کمک کند و احتمال برگشت خوردن محموله‌ها را کاهش دهد.

واسطه‌ها و خام‌فروشی؛ حلقه‌های ضعیف زنجیره ارزش

مشکلات صادرات بادام مامایی تنها به موانع بیرونی محدود نیست و بخشی از آن به نحوه سازمان‌دهی خرید، فروش و فرآوری محصول در داخل بازمی‌گردد.

باغدار چهارمحال و بختیاری می‌گوید : بخش قابل‌توجهی از بادام به‌صورت خام و فله‌ای فروخته می‌شود و در این شیوه، فرصت افزایش ارزش محصول از طریق فرآوری و بسته‌بندی از دست می‌رود.

به گفته نوربخش، در زنجیره موجود، واسطه‌ها و افرادی که پیش از برداشت محصول را پیش‌خرید می‌کنند، می‌توانند بخشی از فاصله قیمت باغدار تا قیمت نهایی فروش را به خود اختصاص دهند.

وی ادامه می‌دهد: شمار باغدارانی که به طور مستقیم محصول خود را به صادرکننده عرضه می‌کنند، محدود است و قدرت مالی واسطه‌ها در برخی موارد بر تصمیم‌های بازار غلبه دارد؛ در نتیجه، باغدار با وجود انجام بخش اصلی کار تولید، سهم متناسبی از ارزش صادراتی محصول به دست نمی‌آورد.

این باغدار پیشنهاد می‌کند: شرکت‌های بازرگانی تعاونی با مشارکت خود تولیدکنندگان شکل بگیرد تا باغداران بتوانند در فرآیند خرید، فروش و صادرات سهیم باشند.

به گفته این باغدار، اگر باغدار تنها تولیدکننده باقی نماند و امکان مشارکت در تجارت محصول را نیز پیدا کند، بخشی از ارزش ایجادشده در مراحل بعدی زنجیره می‌تواند به او بازگردد.

نوربخش تاکید می‌کند: بادام مامایی پس از درجه‌بندی و سورت می‌تواند متناسب با نیاز بازارهای هدف در بسته‌بندی‌های مختلف عرضه شود؛ همچنین فرآوری محصول، از جمله استخراج روغن بادام، می‌تواند ارزش افزوده ایجاد کند.

وی با اشاره به امکان فرآوری ۱۰۰ کیلوگرم بادام برای استخراج روغن، این نوع فعالیت‌ها را راهی برای افزایش ارزش محصول و کاهش حجم کالای قابل‌حمل می‌داند؛ موضوعی که می‌تواند در حمل‌ونقل و عرضه محصول با ارزش بیشتر موثر باشد.

صادرکننده بادام در چهارمحال و بختیاری نیز بر ضرورت توسعه بسته‌بندی تخصصی و تقویت هویت تجاری بادام مامایی تاکید می‌کند.

به گفته سلیمی، حدود ۷۰ درصد بادام تولیدی در بسته‌های ۱۰ یا ۱۲ کیلوگرمی صادر می‌شود و توسعه بسته‌بندی‌های ویژه، همراه با سورت و درجه‌بندی مناسب، می‌تواند زمینه معرفی بهتر محصول و افزایش ارزش آن را فراهم کند.

او ایجاد مراکز تخصصی سورت و بسته‌بندی و تقویت زیرساخت‌های مرتبط با صادرات بادام را از مسیرهای ارتقای جایگاه این محصول می‌داند.

به اعتقاد وی، حمایت از برندسازی، تبلیغات و معرفی تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی در بازارهای هدف، به خریداران کمک می‌کند محصول را با نام و هویت مشخص بشناسند و امکان حضور پایدارتر آن در بازارهای جهانی فراهم شود.

در این میان، تکمیل زنجیره ارزش به معنای افزودن چند مرحله بسته‌بندی به فرآیند فروش نیست؛ بلکه باید ارتباط میان باغدار، مراکز درجه‌بندی و فرآوری، شرکت‌های بازرگانی و صادرکنندگان به‌گونه‌ای سامان یابد که کیفیت محصول از باغ تا بازار مقصد حفظ شود و سهم بیشتری از ارزش نهایی در داخل استان باقی بماند.

گره‌های صادرات بادام مامایی؛ از عوارض آب‌بری تا خام‌فروشی

از رفع موانع صادرات تا تبدیل بادام به برند ملی

آمارهای صادراتی، جایگاه بادام را در تجارت کشاورزی چهارمحال و بختیاری نشان می‌دهد.

سید عباس میراحمدی معاون توسعه بازرگانی سازمان جهادکشاورزی استان اعلام کرده است: در نیمه نخست سال جاری، با وجود شرایط جنگی، حدود ۲۶ هزار تن محصولات کشاورزی و خوراک دام و آبزیان از استان صادر شده است. در آمار اعلام‌شده، ۹۰۰ تن بادام، ۱۹ هزار تن خوراک دام و آبزیان و هفت هزار تن سیب‌زمینی ذکر شده است؛ با توجه به اینکه مجموع این اقلام از رقم کل اعلام‌شده بیشتر می‌شود، ارقام تفکیکی و مجموع صادرات نیازمند تطبیق و تایید نهایی است.

در کنار ظرفیت صادراتی موجود، اظهارات باغداران و صادرکنندگان نشان می‌دهد توسعه پایدار این بازار به مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ نیاز دارد از جمله کاهش فشار هزینه‌های تولید بر باغداران، بهبود بازگشت ارز حاصل از صادرات، تامین سرمایه در گردش صادرکنندگان، بهبود مسیرهای حمل‌ونقل، تعیین تکلیف عوارض آب‌بری و گسترش بازارهای هدف.

در بخش تولید نیز دسترسی مناسب به نهاده‌های مورد نیاز، آموزش اصول مدیریت باغ، رعایت استانداردهای بهداشتی و کنترل کیفیت از مراحل اولیه تا زمان نگهداری و صادرات، می‌تواند به کاهش احتمال رد شدن محموله‌ها و افزایش اعتماد خریداران کمک کند.

در بخش تجارت، تقویت شرکت‌های تخصصی و تعاونی‌های وابسته به تولیدکنندگان می‌تواند زمینه کاهش نقش واسطه‌های غیرضروری و توزیع منصفانه‌تر ارزش محصول را فراهم کند. توسعه مراکز سورت، فرآوری و بسته‌بندی تخصصی، معرفی برندهای بومی و ایجاد ارتباط مستقیم‌تر با خریداران خارجی نیز از اقداماتی است که می‌تواند مسیر حرکت از صادرات محصول خام به عرضه محصولی با ارزش افزوده بیشتر را هموار کند.

پیگیری راه‌اندازی میز تخصصی صادرات بادام و بررسی امکان توسعه زیرساخت‌های تخصصی صادراتی و حمایت از صنایع فرآوری نیز می‌تواند در دستور کار دستگاه‌های مسوول قرار گیرد؛ البته تحقق این پیشنهادها نیازمند برنامه مشخص، تعیین مسئولیت دستگاه‌ها و اعلام نتایج قابل ارزیابی است.

بادام مامایی چهارمحال و بختیاری ظرفیت آن را دارد که علاوه بر یک محصول باغی، به نامی شناخته‌شده در بازارهای صادراتی تبدیل شود؛ اما تحقق این هدف، تنها با افزایش تولید یا عبور محموله‌ها از گمرک امکان‌پذیر نیست.

سهم عادلانه باغدار از ارزش صادرات، توان رقابت صادرکننده، دسترسی به بازارهای متنوع و تکمیل زنجیره فرآوری و برندسازی باید در کنار یکدیگر دیده شوند تا دسترنج باغداران به ارزش افزوده پایدار برای استان تبدیل شود.

به گزارش ایرنا، یک چهارم تولید ناخالص داخلی و یک پنجم اشتغال چهارمحال و بختیاری به بخش کشاورزی وابسته و از مجموع زمین‌های استان ۲۵۰ هزار هکتار برابر ۱۵ درصد سطح زیرکشت زمین‌های کشاورزی است.

هم‌اکنون ۷۹ هزار بهره‌بردار با تولید سالانه یک میلیون و ۶۰۰ هزار تن انواع محصولات کشاورزی در چهارمحال و بختیاری فعال هستند.

چهارمحال و بختیاری ۱۲ شهرستان با بیش از یک میلیون نفر جمعیت دارد.