پژوهش تازه نشان می‌دهد وضعیت اولیه اقیانوس آرام می‌تواند به دانشمندان کمک کند بعضی رویدادهای ال نینو را تا یک سال زودتر پیش‌بینی کنند.
ال نینو یکی از پدیده‌های طبیعی اقلیمی است که می‌تواند الگوهای آب‌وهوایی مناطق مختلف جهان را تغییر دهد و خطر گرمای شدید، خشکسالی و سیل را افزایش دهد. پیش‌بینی دقیق این پدیده از ماه‌ها قبل به دولت‌ها، کشاورزان و جوامع محلی فرصت می‌دهد تا برای پیامدهای آن آماده شوند. به نقل از یورونیوز، پژوهشی تازه نشان می‌دهد وضعیت اولیه اقیانوس آرام می‌تواند سرنخی مهم برای پیش‌بینی برخی رویدادهای النینو و لانینا تا یک سال زودتر باشد.
ال نینو چیست و چرا پیش‌بینی آن اهمیت دارد؟
النینو و لانینا دو مرحله متفاوت از نوسان جنوبی النینو (ENSO) هستند؛ چرخه‌ای طبیعی که بر دمای سطح آب اقیانوس آرام استوایی و الگوهای آب‌وهوایی جهان اثر می‌گذارد. این چرخه معمولا هر دو تا هفت سال یک‌بار تغییر می‌کند و رویدادهای آن اغلب حوالی ماه دسامبر به اوج می‌رسند.
النینو با تغییر الگوهای بارش و دما می‌تواند در برخی مناطق خشکسالی و در مناطق دیگر بارندگی شدید ایجاد کند. لانینا معمولا با شرایط اقیانوسی و جوی متفاوتی همراه است و ممکن است پیامدهای دیگری به دنبال داشته باشد. با وجود پیشرفت مدل‌های اقلیمی، پیش‌بینی این چرخه با اطمینان بالا معمولا به حدود شش ماه پیش از وقوع محدود می‌شود.
سازمان جهانی هواشناسی هشدار داده است که ال‌نینوی امسال ممکن است قدرتی کم‌سابقه داشته باشد و اثرات آن تا سال ۲۰۲۷ ادامه پیدا کند. سِلِسته سائولو، دبیرکل این سازمان، درباره پیامدهای گسترده احتمالی این پدیده برای الگوهای آب‌وهوایی جهان هشدار داده است. تام فلچر، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور بشردوستانه نیز النینو را پدیده‌ای ویرانگر توصیف کرده است که می‌تواند گرمای شدید، خشکسالی و سیل را به همراه داشته باشد.
سرنخ تازه برای پیش‌بینی النینو تا یک سال زودتر
پژوهشگران سازمان علمی و صنعتی مشترک‌المنافع استرالیا (CSIRO) و دانشگاه ملبورن شرایطی را شناسایی کرده‌اند که در برخی موارد امکان پیش‌بینی رویدادهای النینو و لانینا را تا ۱۲ ماه پیش از وقوع فراهم می‌کند.
تیم پژوهشی بیش از ۷٬۵۰۰ پیش‌بینی تاریخی مربوط به نوسان جنوبی النینو را بررسی کرد. این پیش‌بینی‌ها از مدل‌های اقلیمی توسعه‌یافته در ۹ کشور به دست آمده بودند. نتایج نشان داد وضعیت اقیانوس آرام در آغاز پیش‌بینی می‌تواند اطلاعات مهمی درباره میزان اعتمادپذیری آن در یک سال آینده ارائه دهد.
پیش‌بینی‌هایی که در شرایط لانینا آغاز شده بودند، حتی هنگام بررسی رویدادهای یک سال بعد نیز عملکرد مناسبی داشتند. در مقابل، پیش‌بینی‌هایی که از وضعیت خنثی اقیانوس آرام شروع می‌شدند، قابل‌اعتماد نبودند. این تفاوت نشان می‌دهد که دانشمندان با بررسی شرایط اولیه می‌توانند تشخیص دهند کدام پیش‌بینی‌های بلندمدت ارزش اعتماد بیشتری دارند.
نتایج این پژوهش در مجله علمی Science Advances منتشر شده است. ناندینی رامش، نویسنده اصلی پژوهش و دانشمند ارشد مرکز پژوهشی CSIRO، می‌گوید پژوهشگران پیش‌تر می‌دانستند شرایط آغازین بر عملکرد مدل‌های اقلیمی اثر می‌گذارد؛ اما مطالعه تازه نشان داده است که این تفاوت می‌تواند بسیار چشمگیر باشد.
به گفته پژوهشگران، این یافته می‌تواند به شناسایی پیش‌بینی‌های قابل‌اعتمادتر و اطلاع‌رسانی زودهنگام درباره رویدادهای احتمالی النینو کمک کند. بااین‌حال، رامش تأکید می‌کند که هنوز چند مرحله تا استفاده از این نتایج در مدل‌هایی باقی مانده است که سازمان‌های پیش‌بینی هواشناسی به کار می‌گیرند.
جهان چگونه می‌تواند برای النینو آماده شود؟
النینو پدیده‌ای طبیعی است و نمی‌توان از وقوع آن جلوگیری کرد؛ اما پیش‌بینی زودهنگام می‌تواند فرصت بیشتری برای کاهش خسارت‌های احتمالی فراهم کند. یکی از مهم‌ترین اقدامات، مدیریت منابع آب و آماده‌شدن برای تغییر در زمان و میزان بارندگی است.
داویده فاراندا، مدیر پژوهش در مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه (CNRS)، می‌گوید دولت‌ها می‌توانند با مدیریت دقیق‌تر ذخیره و توزیع آب، استفاده از مخازن و منابع آب زیرزمینی را بهبود دهند و برای خشکسالی یا سیل برنامه‌ریزی کنند. تنظیم تقویم کشت و روش‌های آبیاری نیز از اقداماتی است که می‌تواند آسیب‌های احتمالی را کاهش دهد.
کشاورزان هم می‌توانند با تغییر زمان کاشت، آبیاری در ساعت‌های خنک‌تر روز، ذخیره آب پیش از دوره‌های خشکسالی و محافظت از محصولات و دام‌ها در برابر گرمای شدید، بخشی از خسارت‌ها را جبران کنند.
تغییرات اقلیمی چگونه پیامدهای النینو را تشدید می‌کند؟
النینو می‌تواند دمای میانگین جهانی را حدود ۰٫۲ درجه سانتی‌گراد افزایش دهد؛ اما اثر آن در جهانی که از پیش گرم‌تر شده است، شدت بیشتری پیدا می‌کند. سوزاندن سوخت‌های فسیلی و افزایش گازهای گلخانه‌ای دمای جو را بالا برده‌اند و زمینه را برای تشدید پیامدهای رویدادهای طبیعی اقلیمی فراهم کرده‌اند.
سال ۲۰۲۵ سومین سال گرم ثبت‌شده در تاریخ اندازه‌گیری‌های جهانی بود؛ با وجود اینکه در آن سال شرایط لانینا، که معمولا اثر خنک‌کننده دارد، برقرار بود. این موضوع نشان می‌دهد که گرمایش ناشی از فعالیت‌های انسانی می‌تواند حتی در دوره‌هایی که عوامل طبیعی تا حدی دما را کاهش می‌دهند، ادامه پیدا کند.
فاراندا تأکید می‌کند که نمی‌توان با کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای جلوی النینو را گرفت؛ اما محدودکردن گرمایش جهانی می‌تواند از شدت پیامدهای آن بکاهد. در کنار تلاش برای مهار تغییرات اقلیمی، پیش‌بینی دقیق‌تر و زودهنگام‌تر این پدیده نیز می‌تواند به جوامع کمک کند تا برای خطرهای پیش رو آمادگی بیشتری داشته باشند.