تبریز - کتاب «غذاهای خوشمزه آذربایجان» با محوریت معرفی و ثبت فرهنگ خوراک بومی، حاصل پژوهش و گردآوری محرم فرزانه هریس رونمایی شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در تبریز، کتاب «غذاهای خوشمزه آذربایجان» اثری در حوزه فرهنگ خوراک و میراث فرهنگی ناملموس است که با هدف گردآوری، ثبت و معرفی گونههای مختلف غذاهای محلی اقصی نقاط استان آذربایجان شرقی، اعم از مناطق شهری و روستایی، تدوین شده است.
محرم فرزانه هریس، نویسنده این کتاب، در آیین رونمایی با اشاره به انگیزه شکلگیری این مجموعه اظهار کرد: بخش مهمی از مطالب کتاب حاصل سفرهایی است که در دوران جوانی به مناطق مختلف استان داشتهام. در این سفرها با نامها و گونههای متنوع غذاهای محلی آشنا شدم؛ غذاهایی که برخی از آنها در یک منطقه شناختهشده و رایج بودند، اما در مناطق دیگر کمتر شناخته شده بودند.
وی افزود: مشاهده این تنوع فرهنگی و احتمال فراموششدن نام و شیوههای تهیه برخی غذاها، انگیزهای برای گردآوری اطلاعات و ثبت این داشتههای بومی شد؛ مجموعهای که در نهایت در قالب کتاب «غذاهای خوشمزه آذربایجان» به مخاطبان ارائه شده است.
در این کتاب، انواع آشها، خورشتها، آبگوشتها، پلوها، نانها، کبابها و دیگر غذاهای محلی معرفی شدهاند؛ غذاهایی که برخی همچنان در سفره مردم حضور دارند و برخی دیگر بهتدریج از زندگی روزمره فاصله گرفتهاند و تنها نام و خاطره آنها در حافظه فرهنگی مناطق مختلف باقی مانده است.
نویسنده این اثر با تأکید بر اینکه کتاب با هدف آموزش آشپزی تدوین نشده است، گفت: هدف اصلی، معرفی تنوع غذایی، ثبت نام غذاها و شناساندن بخشی از میراث خوراکی مردمان آذربایجان است. این مجموعه ادعای جامعیت ندارد و صرفاً تلاشی برای ثبت بخشی از گنجینه فرهنگی منطقه به شمار میرود که میتواند زمینهساز پژوهشهای کاملتر و تخصصیتر در آینده باشد
فرزانه هریس همچنین با اشاره به جایگاه خوراک در میراث فرهنگی ناملموس بیان کرد: فرهنگ خوراک تنها به ترکیب مواد غذایی و شیوه پخت محدود نمیشود، بلکه بازتابی از تجربههای تاریخی، شناخت طبیعت، شرایط اقلیمی و جغرافیایی، محصولات کشاورزی، دامداری، مناسبات اجتماعی و ذائقه یک جامعه است.
به گفته وی، نوع نانهای محلی، شیوه تهیه آشها و آبگوشتها، ظروف مورد استفاده، روشهای پخت و حتی زمان مصرف غذاها، هر یک میتوانند اطلاعات ارزشمندی درباره شرایط زندگی، شیوه معیشت و فرهنگ اجتماعی نسلهای گذشته در اختیار پژوهشگران قرار دهند. از این منظر، ثبت و معرفی غذاهای بومی را میتوان بخشی از تلاش برای صیانت از میراث فرهنگی ناملموس و انتقال دانش و تجربه نسلهای پیشین به نسلهای آینده دانست.
کتاب «غذاهای خوشمزه آذربایجان» در سال جاری از سوی انتشارات اختر در قطع رقعی و در ۲۸۵ صفحه منتشر شده است. این اثر با گردآوری نام و معرفی گونههای متنوع غذاهای بومی استان، تلاش دارد بخشی از فرهنگ خوراک آذربایجان شرقی را که در پیوند با اقلیم، جغرافیا و سبک زندگی مردم شکل گرفته است، مستند و در دسترس علاقهمندان، پژوهشگران و فعالان حوزه میراث فرهنگی قرار دهد.
