تله جنگ فرسایشی برای عربستان
حملات حوثی‌های یمن به فرودگاه ریاض و دیگر زیرساخت‌های راهبردی عربستان، با کشته‌شدن شهروندان سعودی و اختلال در پروازهای بین‌المللی، فشار بر محمد بن سلمان را افزایش داده است. هم‌زمان، حملات هوایی ریاض به مواضع حوثی‌ها خطر تشدید درگیری‌ها را بالا برده است. پیوند این بحران با جنگ آمریکا علیه ایران، امنیت زیرساخت‌های اقتصادی و برنامه‌های سرمایه‌گذاری عربستان را با چالش جدی مواجه می‌کند.
فرارو– یوان وارد، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه نیویورک تایمز
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه نیویورک تایمز، حملات گسترده جنبش حوثی‌های یمن به زیرساخت‌های عربستان سعودی، با کشته‌شدن سه شهروند سعودی در حمله به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، وارد مرحله تازه‌ای شده است. این حملات که در بستر گسترش جنگ آمریکا علیه ایران و افزایش تنش‌های منطقه‌ای رخ می‌دهد، توانایی حوثی‌ها برای هدف‌قراردادن تأسیسات راهبردی عربستان را برجسته کرده و فشارها بر محمد بن سلمان، ولیعهد و رهبر این کشور برای مهار حملات را افزایش داده است.
حمله به فرودگاه ریاض و گسترش دامنه عملیات حوثی‌ها
مقام‌های سعودی روز جمعه اعلام کردند که حملات روز پنجشنبه به فرودگاه بین‌المللی ریاض سه کشته بر جای گذاشته است. بر اساس اعلام سازمان کل هوانوردی غیرنظامی عربستان، هر سه قربانی تابعیت سعودی داشتند و شماری از شهروندان و ساکنان خارجی نیز زخمی شدند که وضعیت برخی از آنان وخیم گزارش شده است.
حوثی‌های یمن مسئولیت حملات را بر عهده گرفتند و اعلام کردند که علاوه بر ریاض، زیرساخت‌هایی در جنوب عربستان از جمله فرودگاه نجران و یک پایگاه هوایی در نزدیکی خمیس مشیط را نیز هدف قرار داده‌اند. مقام‌های سعودی درباره جزئیات ادعاهای حوثی‌ها اظهارنظر مستقیمی نکردند، اما پنجشنبه اعلام کردند موشک‌هایی را که به سمت ریاض و خمیس مشیط شلیک شده بودند، رهگیری کرده‌اند.
این حملات در ادامه موجی از عملیات حوثی‌ها در اوایل هفته جاری علیه فرودگاه‌های ریاض و ابها صورت گرفت؛ حملاتی که به گفته مقام‌های سعودی، سه کشته دیگر و ده‌ها مجروح بر جای گذاشته بود. به این ترتیب، در فاصله چند روز، حملات حوثی‌ها از مناطق مرزی و جنوبی فراتر رفته و امنیت پایتخت عربستان و زیرساخت‌های حیاتی آن را تحت تأثیر قرار داده است.
پاسخ نظامی عربستان و خطر تشدید درگیری‌ها
عربستان سعودی در واکنش به حملات اخیر، از افزایش اقدامات نظامی علیه حوثی‌ها خبر داده است. سرلشکر ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان در یمن، روز جمعه اعلام کرد نیروهای ائتلاف در برابر حمله به غیرنظامیان و تأسیسات غیرنظامی واکنش قاطع نشان خواهند داد. او همچنین گفت سه سکوی پرتاب موشک متعلق به حوثی‌ها منهدم شده است.
چند ساعت پس از حمله به فرودگاه ریاض در روز پنجشنبه، حملات هوایی عربستان صنعا را هدف قرار داد. وزارت بهداشت تحت اداره حوثی‌ها روز جمعه اعلام کرد که در این حملات شش نفر از جمله زنان و کودکان زخمی شده‌اند. مقام‌های سعودی تا زمان انتشار گزارش، درباره این حملات و تلفات غیرنظامی اعلام‌شده توضیحی ارائه نکرده بودند. این تحولات نشان می‌دهد که چرخه حملات متقابل در حال تشدید است. عربستان این هفته از آغاز دور تازه‌ای از بمباران‌ها در یمن خبر داد و حوثی‌ها نیز تهدید کردند که در پاسخ، فرودگاه‌ها و زیرساخت‌های انرژی عربستان را هدف قرار خواهند داد.
اختلال در پروازها و نگرانی درباره برنامه‌های اقتصادی ریاض
پیامدهای حملات به حوزه هوانوردی غیرنظامی نیز گسترش یافته است. نهاد تنظیم‌گر هوانوردی عربستان اعلام کرد دو حمله روز پنجشنبه، تأسیسات فرودگاه بین‌المللی ملک خالد و یک فروند هواپیمای متعلق به شرکت هواپیمایی ملی عربستان، «السعودیه»، را هدف قرار داده‌اند.
این شرکت اعلام کرد یکی از کارکنانش کشته شده و یک هواپیما نیز هنگام حضور روی زمین آسیب دیده است؛ هواپیمایی که در زمان حادثه هیچ مسافری در آن حضور نداشت. السعودیه نام کارمند کشته‌شده را کاپیتان حمود علی الکثامی اعلام کرد و گفت پروازها و فعالیت‌های فرودگاه پس از حادثه به وضعیت عادی بازگشته‌اند.
بااین‌حال، شماری از شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی پروازهای خود به ریاض را متوقف کرده‌اند. شرکت لوفت‌هانزا آلمان و ایر ایندیا روز پنجشنبه خدمات خود به این شهر را به حالت تعلیق درآوردند؛ تعلیق پروازهای لوفت‌هانزا قرار است تا ۱۶ اکتبر ادامه داشته باشد. بر اساس داده‌های شرکت تحلیل هوانوردی سیریوم، حدود یک‌چهارم پروازهای خروجی از فرودگاه‌های عربستان و ده‌ها پرواز ورودی در روز پنجشنبه لغو شده‌اند.
این اختلال‌ها در زمانی رخ می‌دهد که ریاض خود را برای میزبانی کنگره جهانی انرژی از روز یکشنبه آماده می‌کند؛ نشستی مهم که مقام‌ها و مدیران ارشد صنعت انرژی را گرد هم می‌آورد. همچنین قرار است اواخر ماه جاری، نشست سالانه ابتکار سرمایه‌گذاری آینده در این شهر برگزار شود؛ رویدادی که معمولاً میزبان رهبران سیاسی، میلیاردرها و مدیران ارشد شرکت‌های بین‌المللی است. تداوم ناامنی می‌تواند بر تلاش‌های عربستان برای تثبیت جایگاه خود به‌عنوان مرکز منطقه‌ای تجارت، سرمایه‌گذاری و برگزاری رویدادهای بین‌المللی فشار وارد کند.
معمای راهبردی محمد بن سلمان
عربستان اکنون با انتخابی دشوار روبه‌رو است: چگونه حملات حوثی‌ها را متوقف کند، بی‌آنکه بار دیگر وارد جنگی طولانی و پرهزینه با این گروه شود. حوثی‌ها پیش‌تر سال‌ها بمباران هوایی عربستان را تحمل کرده‌اند و همچنان توانایی انجام حملات هدفمند را حفظ کرده‌اند. این وضعیت، محدودیت‌های گزینه نظامی ریاض را برجسته می‌کند. افزایش حملات هوایی ممکن است به انهدام بخشی از توان موشکی حوثی‌ها منجر شود، اما تضمینی برای پایان‌دادن به حملات علیه زیرساخت‌های عربستان وجود ندارد. در مقابل، خودداری از واکنش گسترده نیز می‌تواند به ادامه حملات و افزایش فشارهای داخلی و منطقه‌ای بر رهبری سعودی بینجامد.
از زمان ازسرگیری درگیری‌ها در ماه گذشته، بر اساس آمار سازمان ملل متحد، نزدیک به ۲۰۰ هزار یمنی آواره شده‌اند. اکنون حملات حوثی‌ها به عربستان و پاسخ نظامی ریاض، خطر گسترش دوباره جنگ و تشدید بحران انسانی را افزایش داده است. در مجموع، حملات اخیر نشان می‌دهد که جنگ یمن دیگر صرفاً منازعه‌ای داخلی یا محدود به مناطق مرزی نیست.
پیوند این درگیری با جنگ آمریکا علیه ایران، رقابت بر سر مسیرهای راهبردی دریایی و حمله به زیرساخت‌های اقتصادی، دامنه پیامدهای آن را به سطح منطقه‌ای گسترش داده است. برای عربستان، مسئله اصلی اکنون یافتن راهی برای بازگرداندن امنیت و حفاظت از برنامه‌های اقتصادی خود، بدون گرفتارشدن دوباره در جنگی فرسایشی است؛ هدفی که با ادامه حملات حوثی‌ها و پیچیده‌ترشدن موازنه منطقه‌ای، دستیابی به آن دشوارتر شده است.