تهران - ایرنا - ژاپن با اجرای ماموریت فضایی MMX، در نظر دارد با نمونهبرداری از فوبوس، یکی از دو قمر مریخ، و انتقال مواد جمعآوریشده به زمین تا سال ۲۰۳۱، به شناخت بهتر منشأ قمرهای مریخ و تاریخچه شکلگیری این سیاره کمک کند.
به گزارش ایرنا از آسوشیتد پرس، آژانس اکتشافات هوافضای ژاپن (JAXA) قصد دارد روز سهشنبه فضاپیمای MMX را با موشک H-۳ به فضا پرتاب کند. این ماموریت در شرایطی انجام میشود که آمریکا، چین و دیگر کشورها در حال بررسی برنامههای اعزام فضانورد به مریخ هستند.
دانشمندان هنوز نمیدانند فوبوس و دیموس چگونه شکل گرفتهاند. برخی معتقدند این دو قمر بقایای برخورد یک جرم آسمانی بزرگ با مریخ هستند و گروهی دیگر آنها را سیارکهایی میدانند که از مناطق دیگر منظومه شمسی به دام گرانش مریخ افتادهاند. تلاشهای پیشین روسیه برای فرود بر فوبوس، از جمله ماموریتی در سال ۲۰۱۱، ناکام مانده است.
فوبوس قطری حدود ۲۰ تا ۳۰ کیلومتر دارد و در فاصله تقریبی ۶ هزار کیلومتری از مریخ، روزانه سه بار به دور این سیاره میچرخد. دانشمندان این قمر را برای نمونهبرداری انتخاب کردهاند، زیرا نزدیکی آن به مریخ میتواند اطلاعات بیشتری درباره این سیاره فراهم کند. برآوردها نشان میدهد حدود یکدهم درصد از مواد جمعآوریشده ممکن است منشأ مریخی داشته باشد.
برنامهریزی شده است فضاپیمای MMX حدود اوت ۲۰۲۷ به منطقه مریخ برسد و سه سال به بررسی فوبوس و جمعآوری داده و نمونه بپردازد. این فضاپیما حدود پنج تن وزن دارد و از سه بخش پیشرانش، اکتشاف و بازگشت تشکیل شده است؛ تنها بخش بازگشت به زمین خواهد رسید. پیشبینی میشود محفظه نمونهها در سال ۲۰۳۱ در استرالیا فرود بیاید و سپس به ژاپن منتقل شود.
این ماموریت ۱۳ ابزار علمی دارد که از جمله آنها مریخنورد «ایدفیکس» ساخت مشترک فرانسه و آلمان، ابزار نمونهبرداری ناسا و تجهیزات ارتباطی آژانس فضایی اروپا هستند. ایدفیکس قرار است حدود سال ۲۰۲۹ ابتدا بر فوبوس فرود بیاید و طی ماموریتی ۱۰۰روزه سطح آن را بررسی کند.
پس از آن، فضاپیمای ژاپنی در دو مرحله دستکم ۱۰ گرم خاک جمعآوری خواهد کرد. ابزار ناسا با گاز فشرده گردوغبار سطح را جمع میکند و روش ژاپنی نمونههایی را از عمق حدود دو سانتیمتری برمیدارد. بررسی نمونههای نقاط مختلف میتواند به یافتن نشانههای احتمالی حیات میکروبی گذشته کمک کند.
گرانش فوبوس تنها حدود یکدو هزارم گرانش زمین است و فرود بر سطح ناهموار آن چالشبرانگیز خواهد بود. فضاپیما باید با کمک دادههای مریخنورد، منطقهای نسبتاً هموار انتخاب کند و نمونهبرداری را ظرف دو ساعت انجام دهد. پایههای مجهز به سامانه جذب ضربه برای کاهش خطر جهش هنگام فرود طراحی شدهاند.
ژاپن پیشتر در ماموریتهای هایابوسا در سالهای ۲۰۱۰ و ۲۰۲۰ نمونههایی از سیارکها را به زمین بازگردانده بود؛ اما MMX نخستین ماموریت جهان برای بازگرداندن نمونه از یکی از قمرهای مریخ خواهد بود.
