اعتراض عده‌ای از متقاضیان مسکن ملی نیشابور مربوط به بلوک‌های بنیاد مسکن روز یکشنبه ۲۴ آبان اتفاق افتاد. بنا بر اخبار منتشر شده در رسانه‌ها، این تجمع در پی وقفه سه ساله در تحویل برخی واحدها و تکمیل نبودن امکانات برخی دیگر رخ داد. مطالبه افراد حاضر در این تجمع که بیشترشان از مالکان یا متقاضیان این پروژه بودند؛ ارائه راه‌حلی برای رفع این مشکلات و فراهم کردن امکانات زیرساختی مثل آسفالت، روشنایی معابر، نصب آسانسورهای مجتمع و تحویل واحدهای باقیمانده بود.
تلاش برای پیگیری این موضوع منجر به گفت‌وگوی خبرنگار ما با معاون مسکن و عمران شهری بنیاد مسکن خراسان رضوی شد.

بسیاری از متقاضیان به تعهدات مالی خود عمل نکرده‌اند

حسین بهروانفر با اشاره به جزئیات اجرای پروژه ۴۶۳ واحدی مسکن ملی نیشابور اظهار کرد: از مجموع این واحدها، ۲۳۷ واحد در مرحله نخست قیمت‌گذاری شده که تاکنون ۱۷۰ واحد آن به متقاضیان تحویل داده شده است و تکمیل واحدهای باقی‌مانده، ازجمله نصب آسانسورها و دریافت تأییدیه‌های مربوط، تا پایان آذرماه انجام خواهد شد.
این مقام مسئول ادامه داد: در جلسه‌ای که در شهریور ۱۴۰۴ برگزار شد، مقرر شد متقاضیان طی دو ماه آورده مالی خود را واریز کنند تا بنیاد مسکن حدود ۹۰ واحد دیگر را ساخته و تحویل دهد، اما متأسفانه بسیاری از متقاضیان در موعد مقرر به تعهدات مالی خود عمل نکردند.
معاون مسکن و عمران شهری بنیاد مسکن استان افزود: با وجود این، اعلام کردیم متقاضیانی که تا پایان فروردین ۱۴۰۵ به تعهدات خود عمل کنند، همچنان می‌توانند با قیمت اولیه تعیین‌شده، یعنی حدود ۱۲میلیون و ۷۰۰هزار تومان، زمین‌های خود را تحویل بگیرند؛ با این حال، تعداد افرادی که به این تعهد عمل کردند معدود بود و حدود ۲۷ تا ۳۰ نفر در این گروه قرار گرفتند که واحدهای این متقاضیان تا پایان سال تحویل داده خواهد شد.
بهروانفر با اشاره به وضعیت ۳۰ واحد دیگر این پروژه گفت: این واحدها دوباره قیمت‌گذاری شده‌اند و تلاش می‌کنیم تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۶ به متقاضیان تحویل داده شود. در مجموع، برنامه بنیاد مسکن تکمیل و تحویل حدود ۳۰۰ واحد از این پروژه در مراحل مختلف است.

چالش‌هایی که ثمره اشکال در تأمین مالی است

وی یکی از مشکلات اصلی در پیشبرد پروژه را تأخیر در تأمین آورده مالی برخی متقاضیان دانست و تصریح کرد: از نخستین جلساتی که خرداد سال گذشته برگزار شد، مقرر بود افرادی که در انتهای جدول واریزی قرار دارند، در صورت عمل نکردن به تعهدات طی دو ماه، به پروژه‌هایی با پیشرفت فیزیکی پایین‌تر منتقل شوند و متقاضیانی که واریزی بیشتری دارند، جایگزین آنان شوند تا روند تکمیل پروژه سرعت بگیرد، اما این اتفاق هنوز نیفتاده است.
معاون مسکن و عمران شهری بنیاد مسکن خراسان رضوی با بیان اینکه برخی متقاضیان مبالغی مانند ۵۰، ۶۰، ۱۰۰، ۱۵۰ و ۲۰۰میلیون تومان واریز کرده‌اند، گفت: در شرایطی که برخی افراد آورده مورد نیاز را تأمین نکرده‌اند، امکان پیشبرد سریع پروژه و تأمین منابع مالی لازم برای تکمیل واحدها با مشکل مواجه می‌شود. ما بالاترین پیشرفت فیزیکی در میان پروژه‌های مسکن ملی نیشابور را داریم. برخی از افراد حاضر در تجمع روز یکشنبه کسانی بودند که واحد را دست دوم خریده‌اند یا اصلاً ارتباطی با پروژه بنیاد مسکن نداشتند.

انتقال متقاضیان با آورده مالی کمتر

بهروانفر با اشاره به راهکار پیشنهادی برای تعیین‌تکلیف متقاضیانی که توان مالی ندارند، اظهار کرد: پیشنهاد داده‌ایم این افراد یا به پروژه‌هایی با پیشرفت فیزیکی پایین‌تر منتقل شوند یا در روستاهای واقع در حریم شهر نیشابور، با مصوبه شورای مسکن استان، زمین به‌صورت ۹۹ ساله در اختیارشان قرار گیرد. امکان استفاده از تسهیلات ۵۰۰میلیون تومانی مسکن روستایی با نرخ سود ۴درصد هم برای آنان پیش‌بینی شده تا بتوانند واحد مسکونی خود را بسازند.
وی در ادامه درباره وضعیت پیشرفت فیزیکی پروژه گفت: پروژه ۴۶۳ واحدی بنیاد مسکن در نیشابور در مقایسه با سایر پروژه‌های در حال اجرا در این منطقه، از پیشرفت فیزیکی بالاتری برخوردار است و در بخش‌هایی از آن، عملیات اجرای اسکلت و دیوارچینی انجام شده است.

مطالبه مالکان پیگیری خواهد شد

معاون مسکن و عمران شهری بنیاد مسکن استان در واکنش به اظهارات مطرح‌شده از سوی برخی متقاضیان درباره تحویل نشدن واحدها پس از سه سال تصریح کرد: تحویل واحدها به‌صورت مرحله‌ای انجام می‌شود و بخش قابل توجهی از متقاضیان مرحله نخست واحدهای خود را تحویل گرفته و در آن‌ها ساکن شده‌اند. نمی‌توان وضعیت همه متقاضیان را یکسان در نظر گرفت؛ زیرا میزان واریزی و عمل به تعهدات مالی در روند تحویل واحدها مؤثر است.
بهروانفر درباره مطالبات مطرح‌شده در زمینه آسفالت معابر و روشنایی محوطه نیز توضیح داد: موضوع آسفالت معابر در جلسه شورای مسکن شهرستان مطرح و طبق اطلاعات اعلام شده، شهرداری برای اجرای آن قول مساعد داده است. همچنین درباره تأمین روشنایی معابر، شرکت برق قول داده است دو تا سه هفته آینده اقدامات لازم را انجام دهد.
وی در پایان تأکید کرد: بنیاد مسکن برای تکمیل و تحویل واحدهای در دست اجرا آمادگی دارد و هر میزان که متقاضیان به تعهدات مالی خود عمل کنند، امکان تسریع در روند ساخت و تحویل نیز فراهم خواهد شد. هدف ما این است پروژه هرچه سریع‌تر به پایان برسد و واحدها در اختیار متقاضیان قرار گیرد.

تنها ۴هزارو۶۰۰ نفر از ۱۷هزار متقاضی نهضت ملی مسکن تأمین زمین شده‌اند

فرماندار نیشابور هم در گفت‌وگو با خبرنگار ما، با اشاره به تجمع اخیر متقاضیان مسکن ملی نیشابور اظهار کرد: پروژه مورد اشاره متعلق به بنیاد مسکن است. اجرای موفق پروژه‌های مسکن به مؤلفه‌های مختلفی از جمله تأمین به‌موقع منابع مالی از سوی بانک‌ها، واریز آورده متقاضیان، سرعت اجرا و رفع موانع اداری وابسته است.
مهدی دونده با اشاره به وضعیت پروژه نهضت ملی مسکن این شهرستان تصریح کرد: این پروژه به گواه مسئولان اداره کل راه و شهرسازی استان، سال گذشته رتبه نخست استان را کسب کرده است. طبیعی است زمانی که پروژه به پیشرفت فیزیکی حدود ۸۰درصد می‌رسد، موضوع قیمت‌گذاری و واگذاری واحدها مطرح می‌شود و در مراحل نصب تجهیزات و تکمیل ساختمان‌ها نیز ممکن است نواقص و ایرادهایی داشته باشد که باید برطرف شود.
وی درباره جزئیات پیشرفت فازهای مختلف پروژه بنیاد مسکن گفت: این مجموعه در چند فاز در حال اجراست. در فاز نخست، ۱۲۸ واحد به متقاضیان تحویل داده شده است. فاز دوم نیز شامل ۸۰ واحد است که پیشرفت فیزیکی آن به ۲/۹۸درصد رسیده و تحویل شده است.
فرماندار نیشابور ادامه داد: فاز سوم شامل ۳۰ واحد است که حدود ۹۶.۶درصد پیشرفت فیزیکی دارد و در حال حاضر عملیات نصب تجهیزات و تکمیل آن در حال انجام است. فاز چهارم نیز با ۶۰ واحد، به پیشرفت فیزیکی ۵/۸۶درصد رسیده و اقداماتی مانند محوطه‌سازی باید انجام شود.
دونده درباره فاز دیگر این پروژه نیز اظهار کرد: در فاز ششم که حدود ۱۲۵ واحد را شامل می‌شود، ۴۰ نفر از متقاضیان آورده مالی خود را به‌طور کامل تأمین کرده‌اند و سایر متقاضیان نیز باید تعهدات مالی خود را انجام دهند تا روند ساخت با سرعت بیشتری دنبال شود.
وی با اشاره به رسیدگی به مطالبات متقاضیان در جلسه شورای مسکن شهرستان گفت: در این زمینه جلسه‌ای برگزار شد و نمایندگان متقاضیان نیز در این جلسه حضور داشتند و موضوعات مطرح‌شده از جمله آسفالت معابر، تأمین روشنایی و سایر مسائل مرتبط بررسی شد. امیدواریم دستگاه‌های مسئول براساس تقویم زمان‌بندی اعلام‌شده، اقدام‌های لازم را انجام دهند. در خصوص انشعاب‌ها نیز متقاضیان باید کارهای لازم را انجام دهند تا این روند سرعت بگیرد.
فرماندار نیشابور درباره زمان اجرای عملیات آسفالت معابر توضیح داد: ۴هزار و ۶۶۸ واحد در سایت مسکن ملی نیشابور در حال ساخت است. با توجه به اینکه بخش‌هایی از پروژه همچنان حالت کارگاهی دارد و هنوز تکمیل نشده‌اند، آسفالت‌ریزی باید متناسب با تکمیل بلوک‌ها و تحویل آن‌ها انجام شود؛ چراکه در صورت اجرای زودهنگام آسفالت، ممکن است برای اجرای تأسیسات و شبکه فاضلاب دوباره نیاز به حفاری باشد و این موضوع موجب هدررفت بیت‌المال می‌شود. بنابراین بخش‌هایی که تکمیل و تحویل می‌شوند، به‌تدریج آسفالت خواهند شد.
دونده افزود: درباره روشنایی معابر مقابل سه بلوکی که مورد مطالبه مالکان بود نیز به شرکت برق تأکید شده است که اقدام‌های لازم را انجام دهد و طبق قولی که در جلسه داده شده، این موضوع طی ۱۰ تا ۱۵ روز آینده پیگیری و اجرا خواهد شد.
وی با تأکید بر اینکه مطالبات مطرح‌شده از سوی نمایندگان متقاضیان پیگیری خواهد شد، گفت: خواسته‌هایی که در جلسه از سوی نمایندگان مطرح شد و در حوزه اختیارات و وظایف ماست انجام خواهد شد. البته بخشی از اقدام‌ها نیز بر عهده خود متقاضیان است و باید با انجام تعهدات مالی، پرداخت هزینه‌ها و پیگیری امور روند کار را دنبال کنند. درهای مجموعه فرمانداری برای پیگیری مسائل و مشکلات نهضت ملی مسکن باز است و متقاضیان می‌توانند برای طرح مطالبات خود مراجعه کنند.
فرماندار نیشابور در ادامه با قدردانی از صبوری متقاضیان و همراهی آنان در پیشبرد این طرح اظهار کرد: شرایط اقتصادی حاکم بر جامعه و نوسان‌های قیمت‌ها به‌طبع نگرانی‌هایی را برای متقاضیان ایجاد می‌کند، اما باید توجه داشت که دولت پروژه‌های نهضت ملی مسکن را با قیمت‌هایی به‌مراتب پایین‌تر از هزینه‌های روز تحویل می‌دهد. در شرایط فعلی، هزینه تأمین مصالح و ساخت یک واحد مسکونی با مبالغ و تعهدات مالی اولیه متقاضیان قابل مقایسه نیست.

کمبود زمین؛ چالش اصلی تأمین مسکن در نیشابور

دونده کمبود اراضی ملی مستعد ساخت‌وساز را یکی از مهم‌ترین موانع اجرای طرح نهضت ملی مسکن در این شهرستان دانست و گفت: در حال حاضر ۱۷ هزار متقاضی نهضت ملی مسکن در نیشابور تأیید نهایی شده‌اند، اما تاکنون امکان تأمین زمین برای بیش از ۴هزارو۶۰۰ نفر فراهم شده است.
وی افزود: امیدواریم با تلاش‌های انجام‌شده و پیگیری‌های معاون عمرانی استانداری خراسان رضوی، آقای قامتی، اراضی مستعد ساخت مسکن برای اجرای این طرح اختصاص یابد.
فرماندار نیشابور با اشاره به محدودیت‌های موجود در زمینه تأمین زمین تصریح کرد: بخش زیادی از اراضی پیرامون نیشابور، زمین‌های حاصلخیز و دارای قابلیت کشاورزی هستند و در گروه اراضی درجه یک و دو کشاورزی قرار می‌گیرند؛ به همین دلیل تأمین زمین مناسب برای توسعه طرح‌های مسکن با محدودیت‌هایی مواجه شده و لازم است برای حل این مسئله چاره‌اندیشی شود.

یک پرسش اساسی

با وجود اظهارات امیدوارکننده مسئولان در راستای رسیدگی به مطالبات صاحبان مسکن ملی نیشابور، پرسش اصلی این است در شرایطی که بازار مصالح ساختمانی با نوسان‌های زیادی روبه‌رو است و هزینه ساخت هر مترمربع هر روز افزایش می‌یابد در پروژه‌هایی مانند مسکن ملی که تعداد زیادی از افراد باید هزینه‌های قابل توجهی برای پیشرفت آن در نظر بگیرند، چرا باید برنامه‌ریزی‌ها به گونه‌ای انجام شود تا افرادی که همه واریزی‌های خود را به موقع انجام داده‌اند با آن‌هایی که به هر دلیلی برای تأمین مالی پروژه مشکل داشته‌اند در یک راستا قرار بگیرند و متحمل ضررهایی شوند که تورم و شرایط نامساعد اقتصادی به آن‌ها تحمیل کرده است و همچنان از خانه‌دار شدن عقب بمانند. این شرایط تدبیر جدی‌تر مسئولان را می‌طلبد تا هر کسی که متناسب قوانین عمل کرده زودتر خانه‌دار شود و داد عده کمتری درآید.