مسئله فقط احتمال قطع کابل نیست؛ موضوع اصلی، تبدیل قابلیت اتکای زیرساخت‌های دیجیتال به عاملی در رقابت و چانه‌زنی سیاسی است.
به گزارش تجارت نیوز، الجزیره در گزارشی به پیامد‌های تهدید زیرساخت‌های ارتباطی خلیج فارس پرداخته و توضیح داده است که چرا امنیت این زیرساخت‌ها به یکی از چالش‌های پیش‌روی قطب‌های فناوری منطقه تبدیل شده است.
گزارش الجزیره نشان می‌دهد تهدید کابل‌های ارتباطی و مراکز داده در خلیج فارس می‌تواند فراتر از اختلال در اینترنت، اقتصاد دیجیتال منطقه و جغرافیای سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی را تحت تأثیر قرار دهد؛ تهدیدی که هم‌زمان، تصویر کشور‌های عربی به‌عنوان جزایری باثبات را با تردید روبه‌رو کرده است.
سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی کشور‌های منطقه تحت‌الشعاع آتش‌افروزی آمریکا
زیرساخت‌های دیجیتال خلیج فارس که قرار بود موتور رشد اقتصاد پس از نفت باشند، اکنون با تجاوزات و جنگ طلبی آمریکا با چالشی امنیتی مواجه‌اند. تمرکز مسیر‌های انتقال داده در گلوگاه‌های محدود و وابستگی مراکز داده به برق، خنک‌کننده‌ها و ارتباطات پایدار، باعث می‌شود حتی حملات محدود نیز پیامد‌هایی فراتر از محل اصابت داشته باشند.
اهمیت این تهدید زمانی بیشتر می‌شود که سرمایه‌گذاری‌های چندمیلیارددلاری کشور‌های خلیج فارس برای تبدیل شدن به قطب جهانی هوش مصنوعی در نظر گرفته شود. امارات با مشارکت شرکت‌های بزرگ فناوری آمریکا در حال توسعه زیرساخت‌های پردازشی است؛ عربستان به‌دنبال ساخت مراکز داده و مدل‌های هوش مصنوعی است و قطر نیز در طرح‌های بزرگ توسعه مراکز داده سرمایه‌گذاری کرده است. بااین‌حال، پیوند عمیق این پروژه‌ها با شرکت‌ها و فناوری‌های آمریکایی، زیرساخت‌هایی را که قرار بود مزیت رقابتی منطقه باشند، در معرض آسیب‌پذیری قرار می‌دهد.
تغییر جغرافیای سرمایه‌گذاری
به ارزیابی آندریاس کریگ، مدرس مطالعات امنیتی در کالج کینگ لندن که الجزیره دیدگاه‌های او را نقل کرده، تهدید‌های جدید احتمالاً جاه‌طلبی فناوری کشور‌های خلیج فارس را متوقف نمی‌کنند، اما «اقتصاد و جغرافیای سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی» را تغییر خواهند داد. به این ترتیب، تصمیم سرمایه‌گذاران دیگر صرفاً بر پایه هزینه انرژی، دسترسی به سرمایه یا مشوق‌های دولتی نخواهد بود؛ امنیت فیزیکی مراکز داده، تنوع مسیر‌های ارتباطی و امکان ادامه فعالیت در شرایط جنگی نیز به عوامل تعیین‌کننده تبدیل می‌شوند.
این تغییر می‌تواند به بازنگری در محل استقرار مراکز داده و مسیر‌های انتقال اطلاعات منجر شود. بااین‌حال، ایجاد مسیر‌های جایگزین به‌تنهایی کافی نیست؛ زیرا مراکز داده همچنان به زیرساخت‌های برق، مخابرات و امنیت عملیاتی وابسته‌اند. انتقال بخشی از ظرفیت‌ها به خارج از مرز‌های کشور‌های خلیج فارس نیز می‌تواند با سیاست آنها برای نگهداری داده‌های حساس در داخل کشور تعارض پیدا کند.
جنگ، ادعای ثبات کشور‌های خلیج فارس را به چالش کشید
در این میان، جنگ تصویری را به چالش کشیده که کشور‌های عربی خلیج فارس سال‌ها برای تثبیت آن تلاش کرده‌اند: برخورداری از محیطی امن و باثبات در همسایگی منطقه‌ای پرتنش. کریگ به الجزیره گفته است که کشور‌های خلیج فارس همواره خود را منطقه‌ای باثبات در دل محیطی بی‌ثبات معرفی کرده‌اند، اما جنگ این ادعا را زیر سؤال برده است. حملات به تأسیسات فناوری و دشواری بازیابی برخی زیرساخت‌ها نشان می‌دهد که ثبات سیاسی و اقتصادی به‌تنهایی برای تضمین امنیت سرمایه‌گذاری‌های دیجیتال کافی نیست.
میزان آسیب‌پذیری کشور‌های منطقه نیز یکسان نیست. به ارزیابی کریگ، امارات به دلیل ادغام عمیق راهبرد هوش مصنوعی خود با شرکت‌های فناوری آمریکایی، بیشتر در معرض تهدید قرار دارد.
در نهایت، مسئله فقط احتمال قطع کابل یا از کار افتادن یک مرکز داده نیست؛ موضوع اصلی، تبدیل قابلیت اتکای زیرساخت‌های دیجیتال به عاملی در رقابت و چانه‌زنی سیاسی است. الجزیره با نقل ارزیابی کریگ تأکید می‌کند که ایران می‌تواند همان فشاری را که بر اقتصاد دریایی خلیج فارس وارد شده، به اقتصاد دیجیتال نوظهور منطقه نیز منتقل کند. در چنین شرایطی، آینده بلندپروازی‌های هوش مصنوعی کشور‌های خلیج فارس به توانایی آنها برای حفظ امنیت و تداوم فعالیت زیرساخت‌ها در زمان بحران وابسته خواهد بود.
منبع: فارس